Phong Dụ Hạ từng một thời nghèo khó, nay mang diện mạo mới với những ngôi nhà xây kiên cố... Tất cả những đổi thay đó đều bắt nguồn từ cây quế - loài cây được ví như "vàng xanh" của đại ngàn.
Từ bao đời nay, cây quế đã gắn bó với đồng bào Dao ở Phong Dụ Hạ. Không chỉ là dược liệu, quế còn là “cây xóa nghèo, cây làm giàu” mang lại nguồn thu nhập ổn định và khẳng định vị thế nông sản địa phương trên thị trường trong và ngoài nước. Trước kia, người dân chỉ biết trồng, thu hoạch và bán quế thô, nay Phong Dụ Hạ đã tìm cho mình hướng đi bền vững: sản xuất quế hữu cơ. Nhờ biết tận dụng lợi thế về đất đai, lại đi đúng hướng trong nâng cao chất lượng sản phẩm, bà con đã biến những đồi quế thành tài sản quý, mang lại cuộc sống sung túc, bền vững.
Gia đình chị Phạm Phương Chinh ở thôn Khe Lầu là một trong những hộ tiên phong áp dụng mô hình trồng quế hữu cơ. Trên 5 ha đất trồng quế, chị Chinh kiên quyết nói “không” với hóa chất, thay vào đó sử dụng phân hữu cơ vi sinh, chăm sóc đất bằng phương pháp tự nhiên, giữ ẩm bằng thảm lá rừng. Chị Chinh chia sẻ: Ban đầu, tôi cũng lo trồng quế hữu cơ vất vả, năng suất lại không cao. Nhưng thực tế cho thấy, quế hữu cơ bán được giá hơn, đầu ra ổn định, doanh nghiệp thu mua tận nơi. Người dân yên tâm sản xuất mà đất cũng được bảo vệ. Không chỉ gia đình tôi, nhiều hộ khác trong thôn đã chuyển hướng, bởi trồng quế hữu cơ mang tính lâu dài, bền vững.
Câu chuyện của chị Chinh không phải cá biệt mà đã trở thành minh chứng sống động cho sự đổi thay trong tư duy làm kinh tế của đồng bào người Dao nơi vùng cao này. Cách Khe Lầu không xa, thôn Ngàn Vắng hiện có 76 hộ dân thì cả 76 hộ đều trồng quế. Người nhiều đất sở hữu 10 - 20 ha, người ít cũng có từ 2 - 3 ha. Toàn thôn hiện có trên 500 ha quế hữu cơ, mỗi năm mang lại giá trị trên 10 tỷ đồng. Nhờ cây quế, 100% hộ dân trong thôn đã có cuộc sống ổn định, nhiều hộ vươn lên khá giả.
Ông Triệu Tòn Lụ, vừa hoàn thiện ngôi nhà trị giá 1,8 tỷ đồng, phấn khởi chia sẻ: Cây quế đã thay đổi cuộc sống của gia đình tôi và cả thôn này. Giờ bà con không chỉ đủ ăn, đủ mặc mà còn có thể lo cho con cái học hành đàng hoàng. Nhiều nhà đã mua ô tô. Chúng tôi bảo nhau, chỉ có trồng quế hữu cơ mới được giá cao, mới lâu dài. Thành quả ấy thể hiện rõ nhất trong diện mạo nông thôn. Từ chỗ quanh năm chật vật, nay gần 100% số hộ có nhà xây kiên cố, nhiều hộ xây dựng nhà kiểu biệt thự trị giá hàng tỷ đồng. Ô tô con làm phương tiện đi lại giờ không còn là điều xa lạ với người dân.
Ông Triệu Tài Hiện, chia sẻ: Ngày trước, đường lầy lội, đời sống khó khăn trăm bề. Giờ thì nhờ quế, chúng tôi có của ăn, của để. Mỗi vụ thu hoạch xong, gia đình lại có khoản dư để tái đầu tư, xây dựng nhà cửa, lo cho con cái học hành. Điều quan trọng là chúng tôi đã xác định: trồng quế hữu cơ thì mới giữ được thị trường.
Cả xã Phong Dụ Hạ hiện có trên 6.000ha quế hữu cơ, trở thành một trong những vùng trồng quế lớn nhất tỉnh. Chính quyền địa phương cũng chủ động đồng hành cùng người dân, từ tập huấn kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, đến kết nối doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Ông Đỗ Văn Thành - Chủ tịch UBND xã Phong Dụ Hạ khẳng định: Chúng tôi xác định cây quế là trụ cột phát triển kinh tế địa phương. Xã đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như khuyến khích canh tác hữu cơ, xây dựng thương hiệu gắn với truy xuất nguồn gốc, đồng thời làm cầu nối ký kết hợp đồng với các công ty lớn. Mục tiêu sắp tới là chuyển toàn bộ diện tích quế sang sản xuất hữu cơ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chế biến sâu, tạo thêm sản phẩm giá trị gia tăng. Qua đó, nâng cao thu nhập, đưa cây quế trở thành “cây làm giàu bền vững” của người dân.
Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, chạy theo lợi nhuận ngắn hạn, nay người dân Phong Dụ Hạ đã cùng nhau chung một hướng đi: canh tác hữu cơ, bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị sản phẩm. Những đồi quế xanh ngút ngàn không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững. Vùng đất từng nghèo khó nay đang vươn mình mạnh mẽ, trở thành “thủ phủ quế sạch” của tỉnh, góp phần làm nên thương hiệu nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
Trình bày: Thủy Thanh
