Những ngày này, các cựu chiến binh Câu lạc bộ Truyền thống Sư đoàn 313, 356, Hội Cựu chiến binh tỉnh đang tích cực cung cấp thông tin và cùng lực lượng chức năng tỉnh Lào Cai và các tỉnh lân cận băng rừng, vượt suối, xác định lại các vị trí từng xảy ra các trận đánh và nơi chôn cất các liệt sĩ. Với họ, mỗi lần trở lại chiến trường xưa là một lần nhớ về những đồng đội đã mãi mãi nằm lại. Mong muốn lớn nhất của những người lính năm xưa là tìm được nơi đồng đội đã hy sinh.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim - Câu lạc bộ Truyền thống Sư đoàn 356, Hội Cựu chiến binh tỉnh chia sẻ: “Chúng tôi còn nhớ những trận đánh, những vị trí đồng đội hy sinh, có người biết nơi chôn cất ban đầu. Vì vậy, ai còn nhớ được thông tin gì thì đều cố gắng cung cấp cho lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ với mong muốn tìm được và đưa các anh về với gia đình”.
Không chỉ cung cấp thông tin, nhiều cựu chiến binh tỉnh Lào Cai còn tổ chức các hoạt động tìm kiếm, xác minh, kết nối thân nhân và hỗ trợ gia đình liệt sĩ thực hiện các thủ tục đưa hài cốt liệt sĩ về quê hương.
Là Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Lào Cai - cựu chiến binh Đồng Quang Hưng đã hàng chục lần vượt cả nghìn cây số vào các chiến trường miền Nam, lần theo những manh mối ít ỏi do thân nhân, người dân cung cấp để tìm đồng đội. Có chuyến đi bắt đầu chỉ từ một địa danh mơ hồ, một lời kể đã qua nhiều năm; có khi trở về vẫn chưa tìm được dấu tích nhưng ông vẫn đi. Bởi phía sau mỗi thông tin là một gia đình đang mòn mỏi chờ đợi. Không kinh phí, không quản đường xa, với ông, tìm được đồng đội là trách nhiệm, là nghĩa tình.
Từ những hành trình không mệt mỏi ấy, cựu chiến binh Đồng Quang Hưng và các hội viên Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ đã phối hợp hỗ trợ đưa 23 liệt sĩ đang nằm tại các chiến trường, nghĩa trang miền Nam về quê hương.
Nhắc đến những cuộc tìm kiếm đồng đội, ánh mắt ông Hưng chùng xuống, giọng nói chậm lại, trong từng câu chuyện là sự khắc khoải của người lính sau chiến tranh.
Ông Hưng chia sẻ: “Mới đây, Hội đã xác minh thông tin về hơn 100 phần mộ liệt sĩ quê Lào Cai đang an nghỉ tại tỉnh Tây Ninh. Hội đang thông tin rộng rãi để các gia đình chưa tìm được người thân có thêm cơ hội nhận diện, đưa các liệt sĩ trở về quê hương. Đồng thời, Hội tiếp tục rà soát, tìm kiếm thân nhân tại Lào Cai của các liệt sĩ đang an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Anh Sơn, tỉnh Nghệ An”.
Đồng hành cùng cựu chiến binh Đồng Quang Hưng trong nhiều chuyến đường xa, anh hùng lao động thời kỳ đổi mới Khổng Minh Quý dù chỉ còn một tay nhưng ý chí quyết tâm vẫn luôn vẹn nguyên. Ông Quý chia sẻ: “Tôi còn sức là còn đi, còn thông tin là còn tìm. Có thể đường xa, có thể khó khăn nhưng chỉ cần tìm được đồng đội, chúng tôi thấy những việc mình làm là có ý nghĩa”.
Tích cực cùng tỉnh thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, các cựu chiến binh Lào Cai đã cung cấp hơn 30 thông tin liên quan đến liệt sĩ; gần 60 cựu chiến binh tham gia phối hợp với lực lượng chức năng xác minh, tìm kiếm thông tin về nơi hy sinh, an táng của đồng đội. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi nhân chứng được tìm gặp, mỗi địa điểm được xác định là thêm một cơ hội để những liệt sĩ được trở về, cũng là thêm hy vọng cho những gia đình đã hàng chục năm mong ngóng.
Cựu chiến binh Phạm Văn Huấn - Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh cho biết: “Hiện, chúng tôi đang tích cực vận động hội viên tham gia cung cấp thông tin về các trận đánh, nơi an táng các hài cốt liệt sĩ, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn”.
Có thể địa danh năm xưa giờ đã đổi thay và những dấu tích chiến trường đã phai mờ theo thời gian, nhưng ký ức của những người từng đi qua chiến tranh vẫn còn vẹn nguyên. Chính những ký ức ấy đang trở thành những manh mối quý giá trên hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, mở thêm hy vọng để những người đã hy sinh được trở về với quê hương, gia đình sau nhiều năm chờ đợi.
