Tôi không bất ngờ khi nghe tin “chân chạy” Hà Thị Hậu giành ngôi vô địch ở cự ly 100 km nữ tại giải chạy đường mòn Amazean Jungle Thailand diễn ra vào trung tuần tháng 5 vừa qua, bởi lẽ cô đang là vận động viên chạy địa hình top đầu Châu Á và giải đấu này chỉ là một bước đệm của cô trên hành trình chinh phục ngôi vị số 1 trong làng chạy địa hình thế giới.
Với thành tích 16 giờ 12 phút 30 giây, Hà Thị Hậu chỉ về sau vận động viên nam Trung Quốc Disi Liang, người về đích với thời gian 15 giờ 39 phút 9 giây. Cô còn lập kỷ lục mới ở cự ly 100 km nữ tại giải, phá sâu kỷ lục cũ là 17 giờ 29 phút 32 giây.
10 giờ, tôi gặp Hà Thị Hậu sau khi cô hoàn thành buổi tập với quãng đường 35 km (cung đường núi cắt qua đèo Ô Quý Hồ ở thị xã Sa Pa). Đây là bài tập cự ly ngắn trong tuần của Hậu.
Biết đến chạy bộ từ khi còn học phổ thông ở Văn Bàn, Hậu đã thử sức ở một số giải chạy việt dã của huyện và của tỉnh. Năm 2006, Hậu tham gia thi đấu cự ly 3 km tại giải Việt dã Báo Lào Cai và vô địch với thành tích 8 phút 13 giây. Chức vô địch đó đã nhen nhóm trong cô học trò nhỏ ước mơ trở thành giáo viên dạy thể dục.
“Lúc ấy hừng hực khí thế lắm. Năng khiếu, thể lực… tất cả mọi thứ đều vượt chỉ tiêu, duy chỉ thiếu 2 cm chiều cao, mình cao có 1 m 53 cm nhưng mà so với quy định của giáo viên thể thao hồi đó là phải cao 1 m 55 cm nên không trúng tuyển” - Hà Thị Hậu tâm sự.
Sau khi tốt nghiệp THPT, Hà Thị Hậu chuyển lên thị xã Sa Pa sinh sống và làm hướng dẫn viên du lịch. Đến năm 2020, khi dịch Covid-19 bùng phát, cơ thể tăng cân, Hậu bắt đầu quay lại chạy bộ để lấy lại vóc dáng. Cũng chính quãng thời gian này, Hậu gặp gỡ các thành viên Câu lạc bộ chạy bộ Sa Pa và được mọi người động viên tham gia chạy địa hình khi thấy chị có thể lực và những bước chạy rất tốt. Sau hơn 1 tháng tập luyện, Hà Thị Hậu tham gia giải đấu đầu tiên - giải chạy địa hình Việt Nam Mountain Marathon tổ chức tại Sa Pa. Bất ngờ đã xảy ra khi Hà Thị Hậu đánh bại tất cả các đối thủ, cả nam và nữ, ở cự ly 21 km, thậm chí còn về trước vận động viên nam vô địch 30 phút. Đây cũng được coi là bước ngoặt trên đường chạy trail (chạy bộ đường mòn kết hợp leo núi) đầy tự hào của Hậu “gió”.
Từ sau chức vô địch đầu tiên trên chính quê hương Lào Cai, trong vòng 2 năm, chân chạy 35 tuổi liên tục gặt hái những thành công trong sự nghiệp của mình. Đặc biệt, Hà Thị Hậu rất mạnh ở các cự ly siêu dài khi cô đã chinh phục 7 danh hiệu tại các giải chạy địa hình trong và ngoài nước (các cự ly 50, 70, 85, 100 và 112 km). Việc chinh phục nhiều danh hiệu trong thời gian ngắn khiến Hà Thị Hậu trở thành “hiện tượng” trong làng chạy bộ không chỉ ở Việt Nam mà cả ở châu lục.
Đầu tiên, phải nói tới cơ thể đặc biệt của cô gái cao 1 m 53 này. Mặc dù có thể hình nhỏ nhưng Hà Thị Hậu lại có hệ thống cơ bắp cân đối. Thể tích phổi của Hậu lớn hơn so với người bình thường, giúp chị có sức bền tốt và phục hồi rất nhanh. Nếu như với một vận động viên bình thường, sau khi thi đấu cự ly 100 km sẽ mất 3 tháng để phục hồi thì Hà Thị Hậu chỉ mất khoảng 4 tuần để hồi phục hoàn toàn. Cùng với đó, việc sống ở thị xã Sa Pa - nơi có độ cao và địa hình lý tưởng, cũng giúp Hà Thị Hậu cải thiện đáng kể thành tích của mình.
Ngoài yếu tố đặc biệt về cơ thể, Hà Thị Hậu còn có sự hỗ trợ rất lớn từ đội ngũ huấn luyện viên chuyên nghiệp trong quá trình luyện tập cũng như thi đấu. Trong đó, 1 huấn luyện viên phụ trách lên giáo án tập luyện, chiến thuật trong thi đấu, 1 huấn luyện viên dinh dưỡng lên thực đơn và theo dõi chế độ ăn hằng ngày.
“Hậu phải tuân thủ rất khắt khe lịch tập luyện và dinh dưỡng từ các huấn luyện viên người nước ngoài. Thời gian tập luyện có thể bất kỳ lúc nào, 1 tuần Hậu chỉ nghỉ 1 buổi để phục hồi. Ngoài ra, chế độ ăn của Hậu cũng rất nghiêm ngặt theo định lượng và thực phẩm quy định. Hậu không ăn thịt đỏ, không uống nước đường, nước có ga hoặc các chất kích thích, tất cả các loại thuốc Hậu uống đều phải được sự đồng ý của chuyên gia dinh dưỡng” - Hà Thị Hậu cho biết.
3 năm kể từ lần đầu gặp gỡ vào năm 2021, từ một cô gái không có tên tuổi trong làng chạy địa hình, Hà Thị Hậu đã vươn lên trở thành vận động viên top đầu châu Á, trở thành thần tượng của rất nhiều người yêu chạy bộ, trong đó có tôi.
Trước khi vô địch cự ly 100 km nữ tại giải Amazean Jungle Thailand vừa qua, thì vào năm 2023, cũng tại Thái Lan, Hà Thị Hậu đã lên ngôi vô địch cự ly 100 km ở giải chạy Doi Inthanon Thailand by UTMB với thời gian 12 giờ 9 phút. Nhưng thành tích ấn tượng nhất với Hà Thị Hậu là trận chung kết với những vận động viên chạy địa hình hàng đầu thế giới ở giải Ultra Trail du Mont Blanc (UTMB) diễn ra tại Pháp vào tháng 9/2023.
Thi đấu ở cự ly 100 km, Hà Thị Hậu đã về đích vị trí thứ 4 với 12 giờ 38 phút, sau vận động viên về thứ 3 là 23 giây. Đây là lần đầu tiên có nữ vận động viên người Việt đứng trong top 4 tại UTMB thế giới. “Năm nay, Hậu sẽ quay lại Pháp để tiếp tục chinh phục giải đấu này với mục tiêu giành vị trí số 1. Sẽ rất khó khăn vì đây luôn là giải đấu quy tụ những vận động viên chạy trail mạnh nhất thế giới nhưng Hậu tin là mình sẽ làm được”.
Trên hành trình chinh phục mục tiêu của mình, điều hạnh phúc nhất với Hà Thị Hậu là có sự đồng hành của cậu con trai 7 tuổi Xuân Phúc. Được mẹ “truyền lửa” tình yêu với môn chạy bộ, Xuân Phúc đã đam mê và tích cực chạy bộ, cậu bé cũng thể hiện được năng khiếu với môn thể thao này khi thành tích cải thiện từng ngày. Hiện tại, Xuân Phúc đã có thể chạy quãng đường dài 10 km. “Mẹ Hậu rất mạnh mẽ, em rất hâm mộ mẹ. Em tin mẹ sẽ sớm trở thành vận động viên chạy bộ giỏi nhất thế giới”.
Trình bày: Hoàng Thu
