Hệ thống thư viện trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện gồm: 1 thư viện tỉnh; 9 thư viện huyện, thị xã, thành phố trực thuộc trung tâm văn hóa, thể thao - truyền thông cấp huyện; 152 tủ sách xã, phường, thị trấn. Những năm qua, để phục vụ đa dạng đối tượng bạn đọc, hệ thống thư viện trong tỉnh tích cực đầu tư cơ sở vật chất, xây dựng không gian đọc sách thoáng mát, rộng rãi, bổ sung số lượng đầu sách và tăng giờ mở cửa phục vụ bạn đọc. Phương thức hoạt động cũng ngày càng được đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả. Ngoài việc phục vụ bạn đọc tại chỗ, các thư viện còn tổ chức các hoạt động trưng bày sách, triển lãm tranh, ảnh theo các chủ đề, hình thức khác nhau; tổ chức ngày hội đọc sách; trưng bày sách, báo lưu động... góp phần khơi dậy tình yêu sách và lan tỏa tinh thần đọc sách trong cộng đồng.
Tháng 7/2023, Trường THPT số 2 huyện Bảo Thắng đưa vào sử dụng hệ thống quản trị thư viện dùng chung VietBiblio. Chị Hà Thị Hòe, cán bộ thư viện nhà trường cho biết: Sử dụng phần mềm VietBiblio giúp việc tra cứu đầu sách, tìm tài liệu của giáo viên, học sinh trở nên dễ dàng qua thao tác quét mã QR truy cập vào hệ thống. Ngoài ra, với kho học liệu điện tử, các trường có điều kiện tiếp cận tài liệu giảng dạy, học hỏi phương thức giảng dạy lẫn nhau để làm giàu nguồn tài liệu. Thêm vào đó, tính năng kết nối “liên thư viện” còn giúp các điểm trường tiếp cận nguồn sách chung.
Tôi có thể tra cứu và tìm đầu sách thông qua điện thoại thông minh, rất thuận tiện. Với kho học liệu chung, tôi có thể tham khảo bài giảng của đội ngũ giáo viên các trường khác, từ đó phục vụ cho hoạt động giảng dạy của mình.
Để duy trì, phát triển văn hóa đọc cho học sinh, thời gian qua, Trường Tiểu học Khánh Yên Trung (huyện Văn Bàn) đẩy mạnh đầu tư mô hình thư viện xanh, không chỉ góp phần xây dựng trường chuẩn quốc gia mà còn giúp học sinh hình thành, phát triển kỹ năng và thói quen đọc sách, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Thư viện được thiết kế “mở” với những ô sách xinh xắn, phong phú về chủng loại, phù hợp với lứa tuổi, học sinh có thể dễ dàng lựa chọn sách theo nhu cầu đọc vào giờ ra chơi hoặc tan học. Thư viện còn được bố trí nhiều giỏ hoa và chậu cây xanh, trang trí, kẻ vẽ với những bức họa vui nhộn, bắt mắt xung quanh, tạo môi trường thân thiện, giúp giảm căng thẳng, kích thích nhu cầu đọc của học sinh. Thư viện xanh có nhân viên hướng dẫn học sinh thực hiện đúng quy định, giữ gìn không gian xanh - sạch - đẹp, xây dựng ý thức trách nhiệm đối với thư viện, hình thành thói quen đọc sách cho các em.
Hiện nay, 100% trường học trên địa bàn tỉnh đã xây dựng mô hình thư viện. Hằng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo đều bổ sung sách giáo khoa, sách tham khảo, báo, tạp chí cho các thư viện trường học, làm phong phú đầu sách cho thư viện, đáp ứng nhu cầu đọc của học sinh. Ngoài ra, để đáp ứng nhu cầu đọc sách của học sinh theo hướng hiện đại, nhiều trường còn xây dựng thư viện điện tử, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và cung cấp tài liệu giúp học sinh tiếp cận sách dễ dàng hoặc tổ chức không gian thư viện ngoài trời để kích thích văn hóa đọc trong học sinh.
Ngoài thư viện trường học, hệ thống thư viện cơ sở cũng được quan tâm đầu tư. Theo đánh giá của Thư viện tỉnh, hệ thống thư viện cơ sở, đặc biệt là thư viện cấp huyện đã từng bước đi vào ổn định, có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần thực hiện hiệu quả các chỉ số phát triển văn hóa đọc. Hằng năm, Thư viện tỉnh bổ sung khoảng 12.000 - 13.000 bản sách đến cộng đồng dân cư. Năm 2023, Thư viện tỉnh tổ chức trưng bày, triển lãm và phục vụ lưu động 348 lượt, tại 149 điểm trên địa bàn tỉnh với trung bình 2.500 bản sách/điểm và luân chuyển sách, báo tới 48 điểm với hơn 19.680 bản sách… đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của người dân và chiến sĩ ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh.
Thư viện tỉnh cũng vừa bàn giao 15 tủ sách cộng đồng cho các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch ở địa phương, mỗi tủ có 263 cuốn sách với các chủ đề: Chính trị, tuyên truyền chính sách, pháp luật; văn hóa, xã hội, giảm nghèo; phổ biến kiến thức phòng, chống bệnh dịch, chăm sóc sức khỏe; khoa học đời sống; sản xuất nông nghiệp; phòng, chống tệ nạn xã hội và bạo lực gia đình… Tất cả đều được xử lý nghiệp vụ, phân chia theo danh mục, cơ cấu, chủ đề quy định.
Thời gian tới, Sở Văn hóa và Thể thao tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền hoạt động giáo dục, học tập suốt đời, huy động sự tham gia của các phương tiện thông tin, truyền thông trong tỉnh với hình thức đa dạng, phù hợp. Bên cạnh đó, tăng cường phối hợp các cơ quan, đơn vị triển khai hiệu quả việc xây dựng, duy trì thói quen đọc sách trong nhà trường và thư viện.
