Láo Vàng - chỉ cái tên thôi đã khiến người ta hình dung về một vùng đất xa xôi, heo hút. Quả thực, ai đã đến Láo Vàng rồi đều thật khó quên thôn người Dao đỏ nằm chênh vênh trên sườn núi xa xôi, khó khăn nhất của xã Phìn Ngan cũ, nay là xã Bát Xát. Vậy nhưng, ở nơi ấy, có điểm trường mầm non trong ngôi nhà tạm quây bằng tôn, ngày ngày các cô giáo vẫn lên lớp dạy trẻ những con chữ đầu đời.
Đã hơn 1 tháng rồi, người dân thôn Láo Vàng, xã Phìn Ngan cũ không nhìn thấy mặt trời, bởi vùng đất này nằm ngay dưới chân núi Ngũ Chỉ Sơn. Mùa đông đến ở Láo Vàng thường xuyên có mây mù bao phủ và rét như kim châm vào da thịt. Thật may khi chúng tôi đến Láo Vàng, trời hửng nắng, đoạn đường vào điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 cũng dễ đi hơn. Mặc dù vậy, để đến điểm trường xa xôi nhất xã Phìn Ngan cũ vẫn phải đi qua khu tái định cư Láo Vàng đang thi công dang dở, nhiều chỗ lầy lội, trơn trượt khó đi.
Vừa đưa cháu nhỏ Vàng Minh Khôi đến lớp học, chị Vàng Tả Mẩy, thôn Láo Vàng cho biết: “Cách đây khoảng 5 năm, điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 ở giữa thôn xuất hiện nhiều vết nứt có nguy cơ bị sập đổ. Vì vậy, xã đã di chuyển điểm trường vào vị trí hiện nay, nơi quy hoạch khu sắp xếp dân cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai tại thôn Láo Vàng để đảm bảo an toàn cho học sinh. Tuy đoạn đường từ điểm trường cũ đến đây chỉ khoảng 1 km nhưng có 500 m đường đi qua khu tái định cư đang thi công dở. Vào những ngày mưa lũ, xe máy không đi được, chúng tôi phải dắt các con đi bộ vào điểm trường rất vất vả”.
Không chỉ gia đình chị Vàng Tả Mẩy, các hộ dân khác có con học ở điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 đều phải vượt qua đoạn đường trơn trượt, lầy lội mới vào được điểm trường. Các cô giáo phải vượt qua chặng đường dốc quanh co hơn 20 km từ điểm trường chính ở trung tâm xã Phìn Ngan cũ vào thôn Láo Vàng, vừa phải gửi lại xe ở nhà dân, đi bộ vào điểm trường dạy học càng vất vả hơn gấp nhiều lần.
Cô Nông Thị Núi, giáo viên điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 cho biết: “Điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 có 18 trẻ từ 2 tuổi đến 5 tuổi. Đây không chỉ là điểm trường xa nhất của xã Phìn Ngan cũ, còn là điểm trường khó khăn nhất vì phải di chuyển khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở từ cách đây 5 năm. Cùng với đường vào điểm trường khó đi, thì cơ sở vật chất của điểm trường vẫn là nhà tạm quây bằng tôn, khó khăn cho việc dạy và học”.
Trong câu chuyện với chúng tôi, cô giáo Núi chia sẻ điểm Trường Mầm non Láo Vàng 1 nằm ở thôn cao nhất xã Phìn Ngan cũ, ngay dưới chân núi Ngũ Chỉ Sơn nên khí hậu rất khắc nghiệt, có năm băng giá phủ trắng núi rừng. Mùa đông, những bức vách bằng tôn mỏng không thể che được sương gió lùa vào. Còn mùa hè, các cháu học trong lớp quây tôn rất nóng bức. Tại điểm trường, các cô giáo đang sử dụng điện kéo nhờ từ nhà dân. Sóng điện thoại và mạng internet ở đây cũng rất kém, nhiều hôm mưa và sương mù, muốn gọi điện về trường chính các cô giáo phải tìm điểm cao “hứng” sóng điện thoại.
Thăm điểm Trường Mầm non Láo Vàng 1, chúng tôi hiểu nỗi vất vả của các cô giáo và học trò nơi đây. Ở điểm trường tạm, mọi thứ đều thiếu thốn. Để giúp các cô, một số phụ huynh luân phiên đến đây nấu cơm cho các con ăn trưa. Để có nước nấu ăn cho học sinh, người dân phải làm đường dẫn nước từ khe núi xuống.
Sau những trận mưa lũ, đường ống bị tắc, các cô giáo phải leo lên khe núi sửa ống mới có nước dùng. Cô và trò đều mong sớm có điểm trường mới khang trang, kiên cố. Vậy nhưng, gần 5 năm rồi điểm trường mới dự kiến xây tại khu tái định cư Láo Vàng vẫn chưa được khởi công.
Khi chúng tôi đến thăm điểm trường Mầm non Láo Vàng 1, anh Chảo Duần Phẩu - Trưởng thôn Láo Vàng, xã Bát Xát cũng đến nắm tình hình thi công khu tái định cư Láo Vàng.
Điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 cũ nằm ở giữa thôn nhưng cách đây 5 năm do ảnh hưởng của mưa bão đã xuất hiện nhiều vết nứt, có nguy cơ bị sập. Để đảm bảo an toàn cho cô và trò, xã đã di chuyển điểm trường vào vị trí hiện nay. Tuy vậy, việc dạy và học ở lớp học tạm bằng tôn kéo dài đã mấy năm nên rất khó khăn.
- Trưởng thôn Chảo Duần Phẩu -
Đặc biệt, thôn Láo Vàng có 93 hộ dân thì có 17 hộ nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở mà chưa được di chuyển đến nơi ở mới an toàn, vì khu tái định cư chưa thi công xong. Hằng ngày, nhiều học sinh vẫn phải ở trong vùng có nguy cơ xảy ra thiên tai, những đêm mưa phải di chuyển sang khu vực khác tránh trú.
Bà con mong muốn khu tái định cư Láo Vàng sớm hoàn thành để được chuyển về đây, không phải chạy đi ở nhờ những hôm mưa bão. Cùng với đó, khi điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 được xây dựng tại khu tái định cư thì các con không phải đi học xa nữa, lại có lớp học kiên cố, ấm áp về mùa đông.
Cô giáo Hà Thị Bền - Hiệu trưởng Trường Mầm non Phìn Ngan cho biết: Ngoài điểm trường chính còn có 9 điểm trường lẻ ở các thôn, bản, với 14 lớp, 208 học sinh, trong đó, điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 ở xa và khó khăn nhất. Mỗi năm học, nhà trường bố trí 2 giáo viên dạy học tại điểm trường, luân phiên theo từng năm để các thầy, cô giáo cùng chia sẻ khó khăn vì học sinh vùng thiên tai. Các thầy, cô giáo cũng vận động các nhà hảo tâm ủng hộ chăn đệm, quần áo, giầy ủng cho học sinh để các em có điều kiện tốt hơn trong mùa đông giá lạnh.
Nhà trường rất mong muốn các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ để sớm hoàn thành khu tái định cư Láo Vàng, đồng thời xây dựng điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 để cô và trò yên tâm dạy và học.
- Cô giáo Hà Thị Bền - Hiệu trưởng Trường Mầm non Phìn Ngan.
Buổi trưa, mặc dù trời đã hửng nắng nhưng vẫn không xua được cái lạnh tràn đến theo từng cơn gió dưới chân núi Ngũ Chỉ Sơn. Sau bữa cơm trưa, các cô giáo ở điểm trường Mầm non Láo Vàng 1 cho học sinh vào lớp ngủ. Những bức tường quây bằng tôn mỏng màu xanh dường như làm cho căn phòng nhỏ lạnh hơn. Cô giáo Núi lấy thêm chăn đắp cho từng học sinh. Mong rằng, giấc mơ của các em về một ngôi trường mới thật đẹp trên núi Láo Vàng sẽ sớm thành hiện thực.
