Đứng trên đỉnh Đồi Dẻ thuộc thôn Y Giang, xã A Mú Sung - nơi tái định cư của chục hộ dân người Dao đỏ thôn Ngải Trồ bị ảnh hưởng bởi hoàn lưu bão số 3 năm 2024, anh Phàn Láo Sì - Bí thư Chi bộ thôn Ngải Trồ, ánh mắt ăm ắp niềm vui: “19 hộ dân đã có nơi ở mới ổn định. Chục hộ ở khu Đồi Dẻ, các hộ khác chuyển đến một số thôn, đã không còn lo sạt lở nữa. Giờ cứ thế phát triển kinh tế, chẳng mấy mà giàu”.
Nói rồi anh Sì bật cười sảng khoái. Tiếng cười hòa vào tiếng gió đại ngàn, vang xa trên triền đồi đầy nắng.
Khu tái định cư của các hộ dân thôn Ngải Trồ bị ảnh hưởng bởi mưa lũ ở trên quả đồi lớn mà người dân quen gọi là Đồi Dẻ, bởi trước đây nơi này có nhiều cây dẻ mọc thành từng vạt. Đồi có địa thế thoải, nằm ven tuyến đường lớn, không có khe suối lớn chảy qua, nguy cơ sạt lở thấp. Chính điều kiện địa hình thuận lợi ấy đã giúp người dân yên tâm hơn, không còn nỗi lo thường trực như nơi ở cũ.
Các hộ dân chuyển về sinh sống tại Đồi Dẻ đều là người dân thôn Ngải Trồ. Nơi ở cũ của họ cách đây gần chục cây số. Tháng 9 năm 2024, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 3, một trận lũ quét lịch sử đã xảy ra tại Ngải Trồ - thôn chịu thiệt hại nặng nề nhất về nhà ở của huyện Bát Xát (cũ). Toàn thôn có 19/106 hộ bị sập nhà hoàn toàn; nhiều công trình hạ tầng giao thông, điện, nước bị hỏng nghiêm trọng.
Nhờ sự vào cuộc kịp thời của cán bộ xã, thôn trong tuyên truyền, vận động trước khi mưa lũ xảy ra, toàn bộ người dân ở khu vực nguy hiểm đã được di chuyển đến nơi tránh trú an toàn. Dù không thiệt hại về người, nhưng hầu hết tài sản, hoa màu của bà con đều bị vùi lấp hoặc cuốn trôi. Qua kiểm tra, khu vực sinh sống cũ của các hộ dân được đánh giá có nguy cơ sạt lở cao, buộc phải di chuyển khẩn cấp. Những ngày đầu sau mưa lũ, nhiều gia đình phải dựng nhà bạt tạm bợ hoặc ở nhờ nhà người thân, cuộc sống rất khó khăn.
Nhớ lại thời khắc ấy, ông Vàng Duần Phú, thôn Ngải Trồ không giấu được nỗi xót xa: “Toàn bộ tài sản bị vùi lấp, mất nhà ở, trắng tay chỉ sau một đêm. Cả đời phấn đấu mới làm được căn nhà, vậy mà thiên tai đến, tất cả tan hoang. Khi đó, gia đình tôi phải đi ở nhờ, không biết lấy đâu ra tiền để làm lại nhà mới”.
Câu chuyện của ông Phú cũng là nỗi niềm chung của nhiều hộ dân vùng lũ khi ấy.
Giữa lúc khó khăn chất cao như núi, khi những câu hỏi “Ngày mai sẽ ra sao?”, “Đi đâu, ở đâu?”, “Lấy đâu ra tiền làm nhà mới?” còn chưa có lời đáp, thì sự sẻ chia, ấm áp đã đến với Ngải Trồ. Từng đoàn xe cứu trợ, từng món quà là hiện vật, tiền mặt từ các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm trong và ngoài địa phương đã kịp thời tiếp sức, trở thành nguồn động viên to lớn giúp bà con vượt qua giai đoạn gian khó nhất.
Ngồi bên căn nhà xây kiên cố giữa Đồi Dẻ, chị Chảo Lở Mẩy, thôn Y Giang, bồi hồi chia sẻ: “Giữa lúc khốn khó nhất, gia đình tôi nhận được sự quan tâm của địa phương, của các nhà hảo tâm, nên dần lấy lại tinh thần để khắc phục khó khăn và bước tiếp”.
Theo chị Mẩy, mỗi hộ dân bị mất nhà trong đợt mưa lũ được hỗ trợ từ nhiều nguồn với tổng số tiền khoảng hơn 350 triệu đồng - khoản hỗ trợ rất lớn, giúp các gia đình sớm ổn định cuộc sống.
Với tinh thần “Tất cả vì Nhân dân vùng khó”, địa phương đã huy động, xã hội hóa nhiều nguồn lực; đồng thời, vận động Nhân dân các thôn, bản trên địa bàn hỗ trợ ngày công, giúp các hộ dân nhanh chóng hoàn thiện nhà ở. Bên cạnh đó, để tạo sinh kế lâu dài, chính quyền địa phương cùng các tổ chức, cá nhân còn trao tặng con giống, hỗ trợ bà con phát triển sản xuất.
Trong căn nhà mới còn thơm mùi sơn, chị Vàng Tả Mẩy đang sửa soạn bữa cơm chiều. Nhà chị Mẩy có 7 nhân khẩu, trước gia đình cũng có của ăn, của để, nhưng sau trận lũ thành trắng tay. Ngồi trong căn nhà kiên cố, chị kể về cuộc sống nơi ở mới: “Dù còn nhiều khó khăn, nhưng được ở nơi an toàn là mừng lắm rồi. Có chỗ ở ổn định, gia đình tôi tin cuộc sống sẽ khá lên”.
Với chị Mẩy và nhiều hộ dân khác, niềm tin “an cư thì lạc nghiệp” đang dần trở thành hiện thực.
Cùng anh Phàn Láo Sì đi một vòng quanh khu tái định cư Đồi Dẻ, gặp ai, tôi cũng thấy rõ niềm vui, sự phấn khởi và lòng biết ơn hiện lên trong ánh mắt, nụ cười.
Anh Sì chia sẻ: “An cư rồi thì lạc nghiệp thôi. Giờ ổn định chỗ ở, bà con đang tìm thêm việc làm, tích cực sản xuất để có thu nhập bền vững”.
Tin rằng, với điều kiện sống mới an toàn hơn, các hộ dân bị ảnh hưởng bởi mưa lũ ở Ngải Trồ sẽ yên tâm lao động, tích cực tham gia các phong trào tại địa phương, chung tay bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng biên giới A Mú Sung ngày càng ổn định và phát triển. Trên Đồi Dẻ hôm nay, niềm vui an cư đang nảy mầm cùng hy vọng về một tương lai bình yên.
