Điểm tựa xây dựng và phát triển văn hóa con người Lào Cai

Vân Thảo

04/09/2023 09:10

Ngày 27/8/2021, Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết 09 về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Lào Cai đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững”, đến nay việc triển khai đã đạt nhiều kết quả.

Ngày 14/10/2021, Huyện ủy Bắc Hà xây dựng chương trình hành động, trong đó chỉ đạo UBND huyện ban hành kế hoạch thực hiện Nghị quyết 09 của Tỉnh ủy. Đến nay, Bắc Hà xây dựng 32 mô hình câu lạc bộ phòng, chống bạo lực gia đình và nhân rộng mô hình tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình. Từ năm 2021 đến nay, trên địa bàn huyện có 1 di tích được UBND tỉnh công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh (đồn Bắc Hà); công nhận lễ hội đua ngựa truyền thống và nghệ thuật thêu trên trang phục của người Mông hoa là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia; xôi bảy màu và thắng cố ngựa Bắc Hà được tổ chức Kỷ lục Guinness Việt Nam công nhận tốp 100 món ăn đặc sản Việt Nam.

Tương tự, Huyện ủy Bảo Yên đã xây dựng, ban hành kế hoạch về việc triển khai thực hiện Nghị quyết 09, đến nay có 100% thôn, bản, tổ dân phố xây dựng hương ước, quy ước về nếp sống văn minh. Toàn huyện đã xây dựng 16 câu lạc bộ phòng, chống bạo lực gia đình. Việc triển khai thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội đạt nhiều kết quả quan trọng. Hơn 90% đám cưới, đám tang thực hiện nếp sống văn minh, đúng quy ước, hương ước, các lễ hội được tổ chức đúng quy định.

Với quan điểm văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, Lào Cai luôn coi trọng nhiệm vụ xây dựng, phát triển văn hóa, xác định rõ phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, xây dựng văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội. Sở Văn hóa và Thể thao đã tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh triển khai các nhiệm vụ trọng tâm thông qua các chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch, chương trình, qua đó góp phần hoàn thiện các thể chế thuộc lĩnh vực văn hóa, thể thao, gia đình trên địa bàn tỉnh.

Ông Dương Tuấn Nghĩa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao cho biết: Sau 2 năm triển khai Nghị quyết 09, nhận thức về vai trò của văn hóa trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển bền vững của cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân trong tỉnh được nâng lên. Trong xây dựng con người Lào Cai phát triển toàn diện, các cơ quan, ban, ngành từ tỉnh đến địa phương chú trọng giáo dục chính trị, tư tưởng thông qua việc đẩy mạnh học tập, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tuyên truyền, giáo dục lịch sử cách mạng, truyền thống của đất nước, địa phương, những giá trị chuẩn mực đạo đức, lối sống tốt đẹp của con người Việt Nam.

Việc bảo tồn di sản văn hóa cũng được quan tâm. Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với các sở, ngành, địa phương tu bổ, tôn tạo một số di tích như dinh thự Hoàng A Tưởng (Bắc Hà), đền Đồng Ân, đền Cô Ba (Bảo Thắng); đền Mẫu Trịnh Tường (Bát Xát); địa điểm lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh (thành phố Lào Cai)... Hiện toàn tỉnh có 39 di sản văn hóa được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 2 di sản văn hóa được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 54 di tích được xếp hạng cấp tỉnh và quốc gia.

Các mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững được duy trì và thành lập mới. Tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống được ngăn chặn kịp thời. Năm 2022, các địa phương trong tỉnh đã ngăn chặn 143 trường hợp có ý định về chung sống với nhau như vợ chồng khi chưa đủ tuổi kết hôn. Từ đầu năm đến nay, UBND tỉnh tổ chức hội nghị tuyên dương gia đình văn hóa tiêu biểu Lào Cai lần thứ 3, năm 2023; triển khai 9 mô hình nói “không” với tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại Si Ma Cai, Bắc Hà, Bảo Yên, Văn Bàn; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nếp sống văn minh thông qua phong trào “Toàn dân xây dựng đời sống văn hóa” gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và giảm nghèo bền vững.

Một số chỉ tiêu nghị quyết đề ra đạt cao như hơn 76% thôn, tổ dân phố được công nhận và giữ danh hiệu “Khu dân cư văn hóa” (đạt hơn 95% mục tiêu nghị quyết đề ra đến năm 2025); 90% cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn và duy trì danh hiệu văn hóa (đạt 95% so với mục tiêu nghị quyết đề ra đến năm 2025); hơn 71% di tích cấp quốc gia, 74% di tích cấp tỉnh được tu bổ, phục hồi; hơn 36% số người tham gia luyện tập thể dục - thể thao thường xuyên (đạt 95,2% mục tiêu nghị quyết đề ra đến năm 2025); hơn 83% hộ được công nhận và giữ vững danh hiệu “Gia đình văn hóa” (đạt hơn 97% mục tiêu nghị quyết đề ra đến năm 2025)...

Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ xây dựng văn hóa, con người Lào Cai theo tinh thần Nghị quyết 09, thực hiện hiệu quả chủ trương “biến di sản thành tài sản”, mang lại lợi ích cho cộng đồng, trong thời gian tới, cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh tập trung xây dựng nếp sống văn hóa lành mạnh, ngăn chặn sự suy thoái về đạo đức, lối sống, quan tâm đến vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống…