Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Để tiếng Kèn mãi ngân vang

Để tiếng Kèn mãi ngân vang

Hơn 20 năm qua, tiếng kèn của anh Triệu Phúc An đã trở thành âm thanh quen thuộc, gắn liền với đời sống tâm linh của người Dao đỏ tại thôn Khe Dẹt, xã Phong Dụ Thượng. Với cây kèn, anh An không chỉ thổi lên những giai điệu truyền thống mà còn âm thầm giữ gìn văn hóa dân tộc giữa dòng chảy hiện đại.

0:00 / 0:00
0:00

Cây kèn mà anh Triệu Phúc An đang sở hữu có tuổi đời hơn 40 năm, là kỷ vật quý giá mà cha anh để lại. Cấu tạo của cây kèn mang nét đặc trưng của vùng cao: thân kèn được làm từ loại gỗ rừng già rất cứng và bền, phần loa kèn được làm bằng đồng sáng bóng với 9 lỗ bấm được đục tỉ mỉ. Anh An bảo, để tiếng kèn vang xa và có hồn, người thổi phải biết cách điều tiết hơi từ lồng ngực qua vòm họng, rồi dùng những ngón tay bấm vào 9 lỗ đồng ấy một cách nhịp nhàng. Mỗi lỗ bấm là một nốt nhạc, hòa quyện lại tạo nên những âm thanh lúc trầm, lúc bổng, diễn tả nhiều cung bậc cảm xúc của người thổi.

cach-thoi-ken-212026.png

Trong suốt hai thập niên qua, tiếng kèn của anh An đã hiện diện trong các sự kiện trọng đại của bản làng. Từ những đám cưới rộn ràng, nơi tiếng kèn thay lời chúc phúc cho đôi lứa trăm năm hạnh phúc, đến lễ đầy tháng, ngày Tết, đặc biệt là lễ Cấp sắc 12 đèn - nghi lễ quan trọng nhất cuộc đời đàn ông người Dao. Anh Triệu Phúc An chia sẻ rằng, tiếng kèn thổi trong mỗi dịp lại có âm hưởng khác nhau. Tiếng kèn trong lễ Cấp sắc phải trang nghiêm, thành kính để báo cáo với các vị thần linh; còn tiếng kèn trong đám cưới phải vui tươi, rộn rã như tiếng chim rừng hót buổi sớm mai... Chính sự tận tụy và tài năng ấy đã khiến anh trở thành người "giữ lửa" văn hóa uy tín nhất vùng.

baolaocai-bl_huongdanthoiken-212026.png
Anh An hướng dẫn người dân thôn Khe Dẹt cách thổi Kèn.
nguoi-dao-do-khe-det.png

Nói về sự gắn bó của anh An với bà con, chị Đặng Thị Sếnh chia sẻ: "Ở thôn này, mỗi khi có việc lớn nhỏ, người ta đều tìm đến anh An. Đám cưới mà không có tiếng kèn thì không vui, còn lễ Cấp sắc mà thiếu tiếng kèn của anh như thiếu đi hồn sắc của dân tộc mình. Bà con quý anh An không chỉ vì anh thổi kèn hay mà còn vì anh luôn nhiệt tình, chẳng bao giờ từ chối khi thôn cần".

Anh Siều Văn Đán, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Phong Dụ Thượng cho biết: "Ở thôn Khe Dẹt hiện nay, chỉ có anh An là người còn giữ được kỹ thuật thổi kèn điêu luyện và am hiểu tường tận các bài kèn cổ. Những người tâm huyết như anh An thực sự là "vốn quý" của địa phương. Xã cũng thường xuyên tạo điều kiện để anh An tham gia các hoạt động bảo tồn văn hóa của người Dao tại địa phương.

Những đóng góp thầm lặng của anh Triệu Phúc An đã giúp cho phong trào văn hóa, văn nghệ của xã Phong Dụ Thượng luôn giữ được bản sắc riêng.

Anh Siều Văn Đán - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Phong Dụ Thượng.

Tuy nhiên, đằng sau những thanh âm vang vọng khắp núi rừng ấy, anh An vẫn mang trong mình nỗi niềm đau đáu về tương lai. Nhìn lớp trẻ bây giờ chỉ thích cầm điện thoại nghe những bản nhạc sôi động trên mạng hơn là ngồi kiên trì học cách lấy hơi thổi kèn. Để học được cách thổi kèn cho ra đúng chất của người Dao là cả quá trình đòi hỏi sự nhẫn nại mà không phải người trẻ nào cũng đủ kiên trì theo đuổi.

truyenlaicholoptre-212026.png

Nỗi trăn trở lớn nhất của anh Triệu Phúc An khi già đi, ai sẽ là người tiếp quản cây kèn 9 lỗ này để thổi trong những nghi lễ truyền thống của người Dao. Anh sợ tiếng kèn dân tộc sẽ không còn, sợ những giá trị tốt đẹp của ông cha bị "lớp bụi" thời gian che lấp. Giờ đây mong muốn lớn nhất của anh An là thế hệ trẻ ngồi lại nghe anh kể chuyện về cây kèn, học cách giữ nhịp cho bản sắc dân tộc.

Ước nguyện của người đàn ông Dao ấy rất giản đơn nhưng cũng đầy trăn trở: mong sao tiếng kèn mãi ngân vang như lời khẳng định về sức sống của người Dao giữa đại ngàn, để văn hóa của dân tộc không bao giờ bị lãng quên trong dòng chảy của thời gian.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lần đầu trong lịch sử Oscar có nữ quay phim chiến thắng

Lần đầu trong lịch sử Oscar có nữ quay phim chiến thắng

Nhà quay phim Autumn Durald Arkapaw đã làm nên lịch sử tại Oscar khi trở thành người phụ nữ đầu tiên giành giải Quay phim xuất sắc nhất với bộ phim "Sinners". Chiến thắng của cô đánh dấu bước tiến quan trọng của phụ nữ trong lĩnh vực quay phim vốn lâu nay do nam giới thống trị.

Chiêm ngưỡng hơn 200 tác phẩm hội họa kinh điển thế giới dưới định dạng số

Chiêm ngưỡng hơn 200 tác phẩm hội họa kinh điển thế giới dưới định dạng số

Triển lãm kỹ thuật số “Bóng hình em, vần thơ anh” (Her Soul, His Verse) đang diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA), đưa khán giả chiêm ngưỡng hơn 200 tác phẩm hội họa tiêu biểu của trường phái Tiền Raphael dưới định dạng số, tạo nên không gian nghệ thuật giàu biểu tượng và cảm hứng thi ca.

Nhà sàn bê tông - Giá trị truyền thống trong diện mạo mới

Nhà sàn bê tông - Giá trị truyền thống trong diện mạo mới

Trước sự khan hiếm của vật liệu gỗ tự nhiên và sự thay đổi của đời sống hiện đại, nhiều gia đình vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã lựa chọn xây dựng nhà sàn bê tông. Không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, những ngôi nhà này vẫn giữ được kiến trúc truyền thống, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của các dân tộc.

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Đằng sau mỗi tiết mục ca múa ấn tượng trên sân khấu, bên cạnh nỗ lực của diễn viên là tâm huyết của người biên đạo. Họ là người đứng phía sau, miệt mài ấp ủ và chăm chút từng động tác, sắp xếp đội hình, lựa chọn âm nhạc, ánh sáng, trang phục… để tất cả hòa quyện thành một tổng thể hài hòa, tạo nên những tác phẩm giàu cảm xúc, chạm tới người xem.

Cung điện thế kỷ 15 ở Venice trở thành không gian triển lãm nghệ thuật Việt Nam

Cung điện thế kỷ 15 ở Venice trở thành không gian triển lãm nghệ thuật Việt Nam

Sau hơn 1 năm cải tạo và trùng tu, cung điện lịch sử Ca' Giustinian Faccanon tại Venice (Italy) đã chính thức mở cửa trở lại. Điều đặc biệt là không gian này sẽ trở thành địa điểm tổ chức triển lãm nghệ thuật Việt Nam trong khuôn khổ Venice Art Biennale 2026 - một trong những sự kiện nghệ thuật danh giá.

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Đi qua những cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tình yêu Tổ quốc vẫn luôn là ngọn lửa rực cháy trong tâm khảm những người nghệ sĩ. Tại Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh năm 2025, một lần nữa, tình yêu Tổ quốc được khẳng định mạnh mẽ. Đó là sự kết nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại kiên trung, được các tác giả tái hiện bằng tất cả sự trân trọng, lòng biết ơn và ý thức gìn giữ giá trị thiêng liêng của dân tộc.

fb yt zl tw