Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Để tiếng Kèn mãi ngân vang

Để tiếng Kèn mãi ngân vang

Hơn 20 năm qua, tiếng kèn của anh Triệu Phúc An đã trở thành âm thanh quen thuộc, gắn liền với đời sống tâm linh của người Dao đỏ tại thôn Khe Dẹt, xã Phong Dụ Thượng. Với cây kèn, anh An không chỉ thổi lên những giai điệu truyền thống mà còn âm thầm giữ gìn văn hóa dân tộc giữa dòng chảy hiện đại.

0:00 / 0:00
0:00

Cây kèn mà anh Triệu Phúc An đang sở hữu có tuổi đời hơn 40 năm, là kỷ vật quý giá mà cha anh để lại. Cấu tạo của cây kèn mang nét đặc trưng của vùng cao: thân kèn được làm từ loại gỗ rừng già rất cứng và bền, phần loa kèn được làm bằng đồng sáng bóng với 9 lỗ bấm được đục tỉ mỉ. Anh An bảo, để tiếng kèn vang xa và có hồn, người thổi phải biết cách điều tiết hơi từ lồng ngực qua vòm họng, rồi dùng những ngón tay bấm vào 9 lỗ đồng ấy một cách nhịp nhàng. Mỗi lỗ bấm là một nốt nhạc, hòa quyện lại tạo nên những âm thanh lúc trầm, lúc bổng, diễn tả nhiều cung bậc cảm xúc của người thổi.

cach-thoi-ken-212026.png

Trong suốt hai thập niên qua, tiếng kèn của anh An đã hiện diện trong các sự kiện trọng đại của bản làng. Từ những đám cưới rộn ràng, nơi tiếng kèn thay lời chúc phúc cho đôi lứa trăm năm hạnh phúc, đến lễ đầy tháng, ngày Tết, đặc biệt là lễ Cấp sắc 12 đèn - nghi lễ quan trọng nhất cuộc đời đàn ông người Dao. Anh Triệu Phúc An chia sẻ rằng, tiếng kèn thổi trong mỗi dịp lại có âm hưởng khác nhau. Tiếng kèn trong lễ Cấp sắc phải trang nghiêm, thành kính để báo cáo với các vị thần linh; còn tiếng kèn trong đám cưới phải vui tươi, rộn rã như tiếng chim rừng hót buổi sớm mai... Chính sự tận tụy và tài năng ấy đã khiến anh trở thành người "giữ lửa" văn hóa uy tín nhất vùng.

baolaocai-bl_huongdanthoiken-212026.png
Anh An hướng dẫn người dân thôn Khe Dẹt cách thổi Kèn.
nguoi-dao-do-khe-det.png

Nói về sự gắn bó của anh An với bà con, chị Đặng Thị Sếnh chia sẻ: "Ở thôn này, mỗi khi có việc lớn nhỏ, người ta đều tìm đến anh An. Đám cưới mà không có tiếng kèn thì không vui, còn lễ Cấp sắc mà thiếu tiếng kèn của anh như thiếu đi hồn sắc của dân tộc mình. Bà con quý anh An không chỉ vì anh thổi kèn hay mà còn vì anh luôn nhiệt tình, chẳng bao giờ từ chối khi thôn cần".

Anh Siều Văn Đán, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Phong Dụ Thượng cho biết: "Ở thôn Khe Dẹt hiện nay, chỉ có anh An là người còn giữ được kỹ thuật thổi kèn điêu luyện và am hiểu tường tận các bài kèn cổ. Những người tâm huyết như anh An thực sự là "vốn quý" của địa phương. Xã cũng thường xuyên tạo điều kiện để anh An tham gia các hoạt động bảo tồn văn hóa của người Dao tại địa phương.

Những đóng góp thầm lặng của anh Triệu Phúc An đã giúp cho phong trào văn hóa, văn nghệ của xã Phong Dụ Thượng luôn giữ được bản sắc riêng.

Anh Siều Văn Đán - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Phong Dụ Thượng.

Tuy nhiên, đằng sau những thanh âm vang vọng khắp núi rừng ấy, anh An vẫn mang trong mình nỗi niềm đau đáu về tương lai. Nhìn lớp trẻ bây giờ chỉ thích cầm điện thoại nghe những bản nhạc sôi động trên mạng hơn là ngồi kiên trì học cách lấy hơi thổi kèn. Để học được cách thổi kèn cho ra đúng chất của người Dao là cả quá trình đòi hỏi sự nhẫn nại mà không phải người trẻ nào cũng đủ kiên trì theo đuổi.

truyenlaicholoptre-212026.png

Nỗi trăn trở lớn nhất của anh Triệu Phúc An khi già đi, ai sẽ là người tiếp quản cây kèn 9 lỗ này để thổi trong những nghi lễ truyền thống của người Dao. Anh sợ tiếng kèn dân tộc sẽ không còn, sợ những giá trị tốt đẹp của ông cha bị "lớp bụi" thời gian che lấp. Giờ đây mong muốn lớn nhất của anh An là thế hệ trẻ ngồi lại nghe anh kể chuyện về cây kèn, học cách giữ nhịp cho bản sắc dân tộc.

Ước nguyện của người đàn ông Dao ấy rất giản đơn nhưng cũng đầy trăn trở: mong sao tiếng kèn mãi ngân vang như lời khẳng định về sức sống của người Dao giữa đại ngàn, để văn hóa của dân tộc không bao giờ bị lãng quên trong dòng chảy của thời gian.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sôi nổi lễ hội Rằm tháng Giêng ở Nghĩa Lộ

Sôi nổi lễ hội Rằm tháng Giêng ở Nghĩa Lộ

Chiều 03/3 (Rằm tháng Giêng Bính Ngọ), tại sân Nhà văn hóa Tổ dân phố Đêu 1, phường Nghĩa Lộ tưng bừng tổ chức lễ cúng cây còn và hội trò chơi dân gian truyền thống, thu hút đông Nhân dân và du khách thập phương, tạo khí thế sôi nổi những ngày đầu xuân.

Phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật “Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng”

Phát động cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật “Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng”

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai vừa ban hành văn bản đề nghị các cơ quan, đơn vị phối hợp triển khai Cuộc thi sáng tác văn học nghệ thuật với chủ đề "Viết tiếp bản hùng ca chiến thắng". Đây là hoạt động trọng tâm hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Quân khu 2 (19/10/1946 - 19/10/2026).

Nghi lễ dâng hương Thánh Mẫu Linh Từ tại Lễ hội Đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc Lễ hội đền Mẫu Nam Cường

Sáng 03/3 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026), hàng ngàn người dân và du khách thập phương có mặt tại khu Di tích lịch sử văn hóa đình - đền - chùa Nam Cường, phường Nam Cường, tỉnh Lào Cai để tham dự Lễ hội đền Mẫu Nam Cường.

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Đặc sắc nghi lễ Nhảy lửa ở Bảo Nhai

Nhảy lửa là nghi lễ linh thiêng của người Dao đỏ ở xã Bảo Nhai. Nhiều năm trước, nghi lễ dân gian được đưa vào chương trình lễ hội của huyện Bắc Hà cũ, trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, được người dân và du khách đón đợi.

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Sắc màu văn hóa truyền thống tại Lễ hội đền Thượng

Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai) diễn ra từ ngày 01 - 03/3 (tức 13 - 15 tháng Giêng). Năm 2026, lễ hội đặc biệt hơn khi lần đầu tiên tổ chức trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và tròn 10 năm được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Trong không gian linh thiêng của lễ hội, sắc màu văn hóa truyền thống được lan tỏa, tạo sức hút với Nhân dân và du khách.

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữ hồn bản Mường qua điệu múa Mơi

Giữa tiết xuân rộn ràng, đồng bào Mường ở xã Liên Sơn lại nô nức bước vào mùa lễ hội. Trong không gian văn hóa đậm đặc sắc màu ấy, điệu múa Mơi khởi lên như nhịp cầu nối giữa con người với thần linh, giữa hiện tại với cội nguồn, làm nên nét chấm phá độc đáo trong bức tranh văn hóa ngày xuân của vùng đất này.

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Long trọng nghi thức Lễ tế dân gian đền Thượng

Chiều 02/3 (tức ngày 14 tháng Giêng), tại sân đại bái đền Thượng đã diễn ra Lễ tế dân gian đền Thượng. Đây là hoạt động ý nghĩa nằm trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng xuân Bính Ngọ 2026 - 10 năm Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Tưng bừng Lễ hội xuống đồng Bản Liền năm 2026

Ngày 01/3, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Bản Liền long trọng tổ chức Lễ hội xuống đồng - nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời của đồng bào dân tộc Tày trên địa bàn. Hoạt động gắn với chuỗi sự kiện mừng Đảng quang vinh, mừng xuân mới, tạo khí thế thi đua sôi nổi ngay từ những ngày đầu năm.

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường

Trong khuôn khổ Lễ hội đền Thượng (phường Lào Cai), tối 01/3 (ngày 13 tháng Giêng) tại sân đền Thượng đã diễn ra đêm thơ Nguyên tiêu và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống, trang phục thân thiện với môi trường. Hoạt động thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Với chủ đề “950 năm Quốc học - Khơi dậy khát vọng hiền tài cho kỷ nguyên phát triển mới”, lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám dự kiến diễn ra vào 19h30 ngày 14/11/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô cấp quốc gia, có sự tham dự của khách quốc tế, gắn với Festival Thăng Long - Hà Nội và các sự kiện văn hóa lớn trong tháng 11/2026.

Nghệ nhân Đinh Thị Hiến: Tâm huyết truyền dạy dân ca Thái

Nghệ nhân Đinh Thị Hiến: Tâm huyết truyền dạy dân ca Thái

Ở tuổi 37, chị Đinh Thị Hiến ở phường Nghĩa Lộ đã có hơn 20 năm thực hành diễn xướng dân ca Thái và trở thành Nghệ nhân Dân gian khi mới 35 tuổi. Mong muốn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, chị Hiến đã mở lớp truyền dạy miễn phí để mọi người cùng nhau giữ gìn những làn điệu dân ca Thái.

Đảm bảo an ninh trật tự mùa lễ hội

Đảm bảo an ninh trật tự mùa lễ hội

Mỗi độ xuân về, khắp các địa phương trong tỉnh Lào Cai lại rộn ràng không khí lễ hội truyền thống với lời ca, tiếng hát, tiếng khèn, điệu múa mang đậm bản sắc văn hóa. Để mùa xuân trọn niềm vui, các cấp, các ngành trong tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp bảo đảm an ninh trật tự, tạo môi trường an toàn, lành mạnh để Nhân dân vui xuân, vui hội.

fb yt zl tw