Cái tên Ly Đơ Xe nghe có phần xa lạ với nhiều người nhưng lại rất quen thuộc với giới hâm mộ môn đua xe đạp Lào Cai nói riêng, Việt Nam nói chung. Có lẽ cũng ít người biết rằng, cua-rơ người dân tộc Hà Nhì này đã có một hành trình vượt khó ngoạn mục để đến với thành công hôm nay.
Ly Đơ Xe sinh ra và lớn lên tại thôn Mò Phú Chải, xã vùng cao biên giới Y Tý của huyện Bát Xát. Mặc dù là địa điểm du lịch hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước nhưng cuộc sống của đồng bào các dân tộc xã Y Tý vẫn còn không ít khó khăn, gia đình Ly Đơ Xe không ngoại lệ. Khi nhắc về cuộc sống gia đình, Ly Đơ Xe thỏ thẻ: “Em là con út trong gia đình có 8 anh chị em, bố mất từ khi em mới học lớp 5. Hằng ngày, ngoài thời gian đi học, em thường vào rừng kiếm củi khô, lên nương trồng ngô, sắn hay đi chăn trâu phụ giúp mẹ”.
Chỉ đôi câu nói nhưng Ly Đơ Xe khiến tim người nghe như thắt lại, mường tượng về một cuộc sống đầy những khó khăn, vất vả, cơ hàn.
Đối mặt với nhiều thử thách trong cuộc sống nhưng chàng trai sinh năm 2006 lại rất chăm chỉ, nghiêm túc trong học tập. Nhà cách điểm trường khoảng 2 km đường đất dốc, tuy nhiên bất kể ngày nắng mưa hay gió rét, Ly Đơ Xe vẫn đều đặn cuốc bộ đến trường. Có những hôm vì làm việc vất vả, Xe ngủ quên cả dậy đúng giờ nhưng em vẫn cố gắng chạy thật nhanh đến trường để kịp giờ học.
Thành quả mà Ly Đơ Xe nhận được là nhiều năm ở bậc tiểu học và trung học cơ sở vinh dự nhận Giấy khen. Đặc biệt, năm 2021, Ly Đơ Xe xuất sắc nằm trong số ít học sinh trên địa bàn xã Y Tý đỗ vào Trường THPT số 1 huyện Bát Xát.
Em từng có ý định nghỉ học đi làm phụ giúp gia đình nhưng được các thầy, cô giáo, anh chị và mẹ động viên nên em đã đăng ký thi và trúng tuyển vào Trường THPT số 1 huyện Bát Xát.
Về cơ duyên với bộ môn đua xe đạp, Xe nhớ đó là vào một ngày đầu năm 2022, trong lần tham gia Giải Việt dã huyện Bát Xát, em may mắn lọt vào mắt xanh của huấn luyện viên đua xe đạp Nguyễn Tiến Lực, từ đó trở thành học viên của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục, thể thao tỉnh.
Ngày mới vào Trung tâm, Ly Đơ Xe là thiếu niên nhút nhát, cao 162 cm, nặng chưa đến 50 kg nhưng lại có bước chạy nhanh như sóc. Nhờ được học tập, rèn luyện trong môi trường chuyên nghiệp, Xe nhanh chóng có thể hình, thể lực tốt, trở thành vận động viên bộ môn xe đạp tại Trung tâm.
Là người phát hiện và dìu dắt Xe tại Trung tâm, huấn luyện viên Nguyễn Tiến Lực phải xuýt xoa rằng: “Ly Đơ Xe không chỉ chăm chỉ trong việc học văn hóa, mà còn nỗ lực rất nhiều trong luyện tập thể dục, thể thao. Nhiều hôm đã hết giờ luyện tập, các bạn đã cất xe nhưng riêng em vẫn xin phép thầy cho đạp thêm vài vòng để nâng cao thể lực, sức bền và kỹ thuật”.
Trở thành vận động viên tại Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục, thể thao tỉnh đã khó, trụ lại và trở thành vận động viên cấp tỉnh rồi vận động viên tuyển xe đạp trẻ quốc gia còn khó khăn, vất vả gấp nhiều lần.
Ly Đơ Xe chia sẻ: “Hoàn cảnh khó khăn của gia đình là động lực để em cố gắng học tập. Được góp mặt trong lớp xe đạp của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục, thể thao tỉnh là cơ hội tốt để em thể hiện bản thân, vượt lên số phận nên em bằng mọi giá phải tận dụng tốt cơ hội này. Giờ đây, em đã hiện thực hóa ước mơ vào đội tuyển xe đạp trẻ quốc gia. Em đặt quyết tâm sẽ thi đấu thành công hơn nữa và giành những thành tích ấn tượng trong thời gian tới để sớm trở thành thành viên đội tuyển xe đạp quốc gia”.
Mặc dù mới trở thành thành viên đội tuyển xe đạp trẻ quốc gia chưa được 1 năm nhưng thành tích của chàng trai người Hà Nhì rất ấn tượng. Em đã giành hàng chục tấm huy chương các loại. Gần đây nhất, Ly Đơ Xe đã thi đấu xuất sắc, mang về 1 Huy chương Vàng và 2 Huy chương Bạc đồng đội, 1 Huy chương Vàng cá nhân tại Giải vô địch xe đạp địa hình trẻ quốc gia lần thứ 29 năm 2024 được tổ chức tại huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang.
Thành tựu có, danh tiếng có nhưng chàng trai đến từ mảnh đất biên cương Lào Cai vẫn rất khiêm tốn, không ngừng nỗ lực tập luyện, rong ruổi trên khắp nẻo đường để tìm kiếm thành công hơn nữa. Hơn ai hết, Ly Đơ Xe hiểu con đường từ đội tuyển trẻ quốc gia đến đội tuyển quốc gia còn khoảng cách rất xa, phải đánh đổi bằng rất nhiều mồ hôi, công sức, thậm chí bằng cả máu và nước mắt.
Huấn luyện viên Nguyễn Tiến Lực chia sẻ: “Cạnh tranh trong đội tuyển xe đạp trẻ quốc gia rất khốc liệt. Việc Ly Đơ Xe có được chỗ đứng, thường xuyên thi đấu và gặt hái thành công đã là điều rất tuyệt vời. Tôi hy vọng với nghị lực phi thường và tố chất của bản thân, Xe sẽ sớm có mặt trong màu áo đội tuyển xe đạp quốc gia, thi đấu thành công, mang vinh quang về cho quê hương, đất nước”.
Một mùa xuân mới lại đến, những cành đào trước sân nhà Ly Đơ Xe đã rực rỡ sắc hồng và năm nay được tô điểm thêm sắc vàng lấp lánh của những tấm huy chương. Người hâm mộ thể thao nói chung, môn xe đạp nói riêng luôn dõi theo hành trình chinh phục đỉnh cao của Ly Đơ Xe. Tất cả đều mong một ngày không xa, những danh từ quen thuộc như Ly Đơ Xe, Y Tý, Lào Cai, Việt Nam… sẽ được xướng lên tại các đấu trường đua xe đạp danh giá khu vực và thế giới.
