Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Văn hóa-Văn nghệ

Xã Hợp Thành nỗ lực duy trì nghề truyền thống

10/08/2019 15:00

LCĐT - Xã Hợp Thành (thành phố Lào Cai) là nơi duy trì được nhiều nghề truyền thống của người dân địa phương như: Làm hương, làm chõ đồ xôi, thêu thổ cẩm hay nghề đan lát… Để những nghề truyền thống không bị thất truyền, đồng thời giúp tăng thêm thu nhập cho người dân, chính quyền địa phương đã và đang có nhiều biện pháp duy trì và bảo tồn.

Người dân tộc Giáy ở Hợp Thành hiện vẫn duy trì được nghề làm hương truyền thống. Xã có hơn 100 hộ làm hương, tập trung tại các thôn: Kíp Tước 1, Kíp Tước 2 và Tượng. Đặc biệt, tại thôn Kíp Tước 1, nơi có gần 90% là người dân tộc Giáy, có gần 40 hộ làm hương. Hằng năm, từ tháng 6 âm lịch đến cuối năm, các hộ lại tất bật với các công đoạn làm hương truyền thống, vừa phục vụ cho việc thắp hương thờ cúng của gia đình vừa bán phục vụ nhu cầu của người dân trong xã.

Ông Vi Văn Hò (thôn Kíp Tước 1) là người duy nhất trong xã còn gắn bó với nghề làm chõ xôi bằng gỗ.

Gia đình chị Vàng Thị Phương ở thôn Kíp Tước 1, là một trong những hộ làm hương lâu năm trong thôn. Mỗi năm, gia đình chị làm khoảng 1.000 bó, mỗi bó có 100 que hương. Sau khi giữ lại đủ dùng cho gia đình, chị đem bán phục vụ nhu cầu của người dân quanh vùng. Dù làm hương không phải nghề chính của gia đình nhưng với giá dao động khoảng 30 - 40 nghìn đồng/bó, nghề làm hương cũng đem lại khoản thu nhập khá cho gia đình mỗi năm.

Chị Phương chia sẻ: Nghề làm hương hầu như chỉ có phụ nữ làm và đòi hỏi nhiều kiêng kỵ như chỉ có mẹ chồng truyền dạy cho con dâu và không dạy cho con gái. Con dâu phải xác định không sinh đẻ nữa mới được truyền dạy làm hương vì người Giáy quan niệm như vậy mới sạch sẽ. Sau này tôi sẽ cố gắng truyền dạy lại cho con, cháu mình để giữ được nghề truyền thống của dân tộc.

Nghề làm chõ đồ xôi của người Giáy tại xã Hợp Thành cũng là một trong những nghề truyền thống độc đáo. Ông Vi Văn Hò (sinh năm 1956) ở thôn Kíp Tước 1, biết đến nghề làm chõ xôi bằng gỗ từ năm 20 tuổi. Tuy nhiên, đến năm 2005, khi không còn đủ sức khỏe để làm ruộng, lên nương, ông mới quyết định gắn bó với nghề làm chõ đồ xôi, vừa duy trì nghề truyền thống của cha ông vừa tăng thêm thu nhập cho gia đình.

Với kinh nghiệm 14 năm gắn bó với nghề, ông Hò cho biết: Để làm được một chiếc chõ đồ xôi rất cầu kỳ và tốn nhiều công sức, trong đó khó nhất là công đoạn làm đáy chõ. Ông phải tự chế ra những dụng cụ phù hợp để làm được công đoạn này.

Mỗi chiếc chõ cần ít nhất một ngày để hoàn thiện. Và phải làm khi gỗ còn tươi, sau đó mới đem phơi khô. Để chiếc chõ đồ xôi bền và chịu được nhiệt tốt, không bị nứt khi đồ, ông Hò sử dụng gỗ cơi hoặc gỗ hông. Những loại gỗ này khi dùng để đồ xôi sẽ an toàn cho sức khỏe mọi người và giúp xôi dậy mùi thơm. Chõ đồ xôi có nhiều kích cỡ khác nhau tùy thuộc vào kích thước cây gỗ và nhu cầu đặt mua của người dân. Mỗi năm, ông Hò bán được hơn 100 chiếc chõ, giá bán dao động khoảng 150 - 500 nghìn đồng/chiếc. Nghề làm chõ đồ xôi không chỉ giúp gia đình ông có thêm thu nhập mà còn góp phần gìn giữ nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực của người dân tộc Giáy ở Hợp Thành.

Ngoài nghề làm hương và làm chõ đồ xôi, nghề thêu thổ cầm của phụ nữ Xa Phó ở các thôn: Nậm Rịa 1, Nậm Rịa 2 hay nghề đan lát của người Giáy ở thôn Kíp Tước 1 và Kíp Tước 3 cũng là những nghề truyền thống đang được người dân nỗ lực duy trì và bảo tồn. Tuy nhiên, trước nguy cơ các nghề truyền thống bị mai một do không đủ sức cạnh tranh với các sản phẩm công nghiệp, lãnh đạo xã Hợp Thành cũng có nhiều biện pháp và chính sách hỗ trợ gắn với tuyên truyền, quảng bá sản phẩm.

Ông Trần Đình Ngọc, Chủ tịch UBND xã Hợp Thành cho biết: Thực hiện phong trào “Mỗi xã, phường một sản phẩm”, thời gian qua, chính quyền xã luôn quan tâm, chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể trong xã duy trì và lưu giữ các nghề truyền thống của người dân trên địa bàn. Xã tổ chức cho người dân đi tham quan, học hỏi các cách làm hay ở những làng nghề phát triển. Cuối năm 2018, xã đã thành lập Hợp tác xã Tân Hợp kinh doanh các dịch vụ và sản phẩm nông - lâm nghiệp của người dân địa phương nhằm giúp người dân xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm.

Xã Hợp Thành hiện đã hoàn thành các tiêu chí của xã nông thôn mới. Kết quả này đạt được là nhờ sự đoàn kết, đồng lòng của cán bộ và người dân địa phương trên mọi lĩnh vực, trong đó có việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của các dân tộc trên địa bàn, đặc biệt là những làng nghề truyền thống.

Hoàng Thương
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.