Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Văn hóa-Văn nghệ

Bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể

17/07/2019 08:35

LCĐT - Đa dạng và phong phú về loại hình, sinh động và giàu bản sắc về nội dung, mỗi di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ở Lào Cai đã và đang được gìn giữ, phát huy giá trị.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ở Lào Cai có nhiều chuyển biến và hiệu quả. Dự án bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên địa bàn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2017 - 2020 mà sở tham mưu cho UBND tỉnh ban hành đã góp phần quan trọng trong việc bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Lào Cai hện có 26 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó có 1 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Kéo co của người Tày - Giáy” đã được UNESCO đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và 1 hồ sơ “Nghi lễ then của người Tày” đang đề cử UNESCO đưa vào danh mục này.

Ông Nguyễn Đình Dũng, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh cho biết: Kể từ năm 2012, hằng năm sở đều tổ chức kiểm kê, lựa chọn và xây dựng từ 2 đến 5 di sản văn hóa phi vật thể để lập hồ sơ khoa học trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Các di sản văn hóa sau khi được bộ phê duyệt, sở đều phối hợp với các địa phương tổ chức lễ đón bằng công nhận di sản văn hóa phi vật thể và tuyên truyền cho nhân dân biết, vinh danh di sản.

Đây là những di sản văn hóa có lịch sử văn hóa truyền thống lâu đời, mang đậm bản sắc văn hóa của địa phương và hiện vẫn được gìn giữ, phát triển cho đến ngày nay. Việc đề nghị đưa những di sản văn hóa trên vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia có ý nghĩa quan trọng nhằm tiếp tục giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa các di sản và nâng cao ý thức người dân trong công tác bảo tồn các giá trị văn hóa tại địa phương.

Trò chơi “Kéo co” luôn được các em nhỏ vùng cao Lào Cai yêu thích.

Thực tế cho thấy, nhiều di sản văn hóa phi vật thể quốc gia có nguy cơ mai một sau khi được công nhận đã được phục dựng và duy trì đều đặn như tết Sử Giề Pà của dân tộc Bố Y, nghi lễ Khoi Kìm của dân tộc Dao đỏ. Bên cạnh đó, để “biến các di sản thành tài sản” nhiều di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc trên địa bàn tỉnh đã bước đầu được khai thác phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Điển hình là các di sản lễ Pút Tồng của người Dao đỏ, nghệ thuật khèn của người Mông, lễ hội Roóng Poọc của người Giáy… đã và đang được phát huy giá trị để phục vụ phát triển du lịch nói riêng và góp phần phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nói chung.

Ngoài ra, việc xây dựng và đưa vào sử dụng các công trình văn hóa lớn như Bảo tàng, Trung tâm Văn hóa tỉnh không những đáp ứng nhu cầu bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, mà còn thiết thực phục vụ các nhiệm vụ chính trị của tỉnh, các ngày lễ, ngày kỷ niệm của đất nước và địa phương.

Di sản văn hóa phi vật thể là những di sản “sống” trong đời sống cộng đồng, luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến đổi nên cần sự nỗ lực hơn nữa từ chính quyền địa phương, sự giám sát, kiểm tra thường xuyên của ngành văn hóa để bảo tồn, phát huy bền vững giá trị. Trên thực tế, một số di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vẫn chưa được khai thác, phát huy giá trị. Chẳng hạn, nghề Chàng slaw (làm tranh giấy) của người Nùng Dín, các nghi lễ cúng rừng của người Dao đỏ, Thu Lao, Hà Nhì… cùng với việc những nghệ nhân đang nắm giữ di sản này ngày càng già đi mà chưa trao truyền kịp thời cho lớp kế cận nên nguy cơ mai một ngày càng hiện hữu.

Một trong những giải pháp để bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa phi vật thể là sử dụng có hiệu quả các giá trị đó vào việc giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa, thẩm mỹ; biến di sản thành tài sản gắn với phát triển du lịch, sử dụng di sản như một nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở đó, tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng về nâng cao ý thức trách nhiệm đối với việc bảo vệ di sản văn hóa của địa phương, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông nhằm thu hút khách du lịch.

Hiện nay, đội ngũ cán bộ làm công tác về quản lý về di sản ở nhiều nơi trong tỉnh chủ yếu là kiêm nhiệm, chưa có cán bộ chuyên trách được đào tạo chuyên sâu về di sản văn hóa. Do đó, yêu cầu có tính cấp bách là phải chọn lọc được đội ngũ làm công tác kiểm kê, quản lý di sản văn hóa phi vật thể giỏi chuyên môn, am hiểu về văn hóa, phong tục, tập quán của người dân địa phương, nhất là vùng dân tộc thiểu số. Để phát huy những di sản văn hóa phi vật thể cần làm cho di sản ấy “sống” giữa cuộc đời như chính bản chất của nó, đưa di sản văn hóa nói chung, di sản văn hóa phi vật thể nói riêng mãi là tài nguyên, là sản phẩm du lịch lợi thế của địa phương.
Hồng Minh

Hồng Minh
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.