Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Sức khỏe

Vệ sinh môi trường vùng ven thành phố Lào Cai: Bài toán chờ lời giải

05/06/2012 08:28

LCĐT - Lâu nay, nhiều người nhầm tưởng ô nhiễm môi trường chỉ xảy ra ở các khu đô thị đông đúc, chật hẹp hay các khu công nghiệp. Vậy mà, ngay cả những khu vực ven thành phố Lào Cai cũng đang chịu cảnh ô nhiễm môi trường.

Chăn nuôi không đảm bảo vệ sinh là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nông thôn, miền núi.

Thực trạng đáng lo ngại

Khi có mặt tại xã Hợp Thành, ông La Văn Liệng, Chủ tịch UBND xã đưa cho tôi xem bản rà soát thực trạng 19 tiêu chí nông thôn mới của xã, trong đó đề cập tới vấn đề môi trường của địa phương. Theo đó, toàn xã được đầu tư 9 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung phục vụ cho 780 hộ, nhưng đa số các công trình được đầu tư từ năm 2001 - 2005 đã xuống cấp, nhiều công trình không còn sử dụng được. Do đó, thực tế chỉ có 400 hộ được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh thường xuyên từ các công trình cấp nước sạch, còn hơn 130 hộ chủ yếu sử dụng nước từ giếng, khe, máng.

Theo kiểm tra của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, mẫu nước trên địa bàn xã mà nhân dân đang sử dụng không đạt tiêu chuẩn vệ sinh và có nguy cơ ô nhiễm cao… Các công trình phụ trợ khác, như nhà vệ sinh, bể nước, nhà tắm, chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh đạt tỷ lệ rất thấp (dưới 50%). Nguyên nhân của tình trạng này là do trước đây, khi xã chưa quy hoạch khu nghĩa trang riêng và cũng do tập quán cũ, nên người chết thường được chôn dưới ruộng hoặc ngay trong vườn nhà, vừa mất mỹ quan, vừa ảnh hưởng đến vệ sinh, môi trường nông thôn…

So với Hợp Thành, thực trạng vệ sinh môi trường của xã Tả Phời còn đáng lo ngại hơn. Anh Trần Mạnh Quyết, Trạm trưởng Trạm Y tế xã cho biết: Mấy năm qua, nhờ sự quan tâm đầu tư của Nhà nước nên cơ sở vật chất, hạ tầng của xã được đầu tư khá khang trang. Tuy nhiên, hệ thống các công trình vệ sinh vẫn còn thiếu và bị xuống cấp, hư hỏng nhiều. Cả xã có 1.254 hộ thì chỉ có 842 nhà vệ sinh (chiếm 67%), 619 nhà tắm (49%) và 531 bể nước (42%). Tỷ lệ hộ có đủ 3 công trình vệ sinh chỉ chiếm 10%; tỷ lệ hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh đạt 56%; tỷ lệ hộ có cơ sở chăn nuôi hợp vệ sinh 50%... Mặt khác, ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường của nhân dân nhìn chung chưa cao. Ở các thôn, bản vùng cao, do vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân không tốt nên đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là trẻ em thường bị các chứng bệnh về tiêu hóa, hô hấp, da liễu…

Chúng tôi đến Nậm Rịa (Hợp Thành), Láo Lý (Tả Phời) là hai thôn vùng cao có 100% đồng bào dân tộc Xa Phó sinh sống, thấy vui vì đường liên thôn, liên gia đã được bê tông, đi lại khá thuận lợi, nhưng thật buồn vì ý thức vệ sinh của đồng bào chưa cao. Đa số chuồng trâu, chuồng lợn làm gần nhà, lại không được dọn dẹp nên bốc mùi hôi, gây ô nhiễm môi trường. Dù đường đã được bê tông, nhưng nhiều chỗ vẫn vương vãi phân gia súc. Hầu hết các hộ đã được nhà nước quan tâm hỗ trợ xây nhà vệ sinh kiên cố, nhưng nhiều nhà vệ sinh xây xong đóng cửa bỏ không vì thiếu nước, vì hư hỏng hoặc không dùng đến… Ông Châu Văn Siểng, Trưởng thôn Láo Lý nhìn ra dòng suối giữa thôn gần như cạn trơ chỉ còn toàn đá, ngậm ngùi nói: Thôn có 8 bể nước dùng chung được Nhà nước đầu tư theo Chương trình 135, nhưng nhiều năm qua phải bỏ không, hư hỏng gần hết vì không có nước. Những nhà gần suối thì mọi sinh hoạt thuận lợi hơn vì lấy nước từ suối. Còn những nhà trên cao phải phụ thuộc vào nguồn nước nhỏ trên núi, nước ăn còn không đủ nói gì đến các sinh hoạt khác. Mùa hè đã đến cần rất nhiều nước, nhưng 60 hộ dân ở đây đều đang trong tình trạng thiếu nước dùng…

Sinh hoạt của nhân dân thôn Láo Lý (xã Tả Phời) gặp nhiều khó khăn vì thiếu nước.

Việc cần làm ngay

Tình trạng thiếu nước, nước dùng không đảm bảo vệ sinh, rác thải sinh hoạt vô tư xả ra môi trường, không được thu gom, xử lý tập trung cũng như hiện trạng các công trình vệ sinh ở khu vực vùng cao thành phố đang trở thành vấn đề cần có biện pháp giải quyết kịp thời.

Theo bà Vi Thị Hởi, Phó Chủ tịch UBND xã Tả Phời, vấn đề cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường nông thôn trên địa bàn xã đang được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm. Trong 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới mà Tả Phời phấn đấu hoàn thành từ nay đến năm 2015, thì môi trường gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện, nhưng lại là tiêu chí cần sớm phải hoàn thành.

Năm 2012, xã đã có kế hoạch làm mới 412 nhà vệ sinh, 635 nhà tắm và 723 bể nước sinh hoạt ở 22 thôn, bản trên địa bàn, tập trung nhiều hơn vào những thôn vùng cao. Hiện nay, chuyển biến nhận thức của người dân, nhất là của đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực vùng cao của xã về vệ sinh môi trường vẫn còn rất chậm. Điều quan trọng là cần phải nâng cao ý thức tự giác của mỗi người về giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh gia đình, thôn, bản. Đưa nội dung giữ vệ sinh môi trường vào hương ước, quy ước thôn, bản và đánh giá hiệu quả phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư để hình thành nếp sống mới, góp phần làm cho thôn, bản xanh - sạch - đẹp…

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông La Văn Liệng, Chủ tịch UBND xã Hợp Thành cũng đồng tình với quan điểm không thể trông chờ, ỷ lại vào nhà nước khi giải quyết vấn đề môi trường ở nông thôn, miền núi. Đồng thời khẳng định, từ nay đến năm 2015, xã sẽ cải tạo, sửa chữa 8 công trình cấp nước tập trung, đảm bảo cấp nước sạch cho 780 hộ; hỗ trợ xây dựng công trình cấp nước phân tán cho 400 hộ; phấn đấu 100% số hộ có đủ 3 công trình vệ sinh và chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh; xây dựng nghĩa trang và khu tập kết rác thải ở xa khu dân cư…

Trong khi chờ nguồn vốn đầu tư của nhà nước, Hợp Thành đã đẩy mạnh tuyên truyền để nhân dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của giữ gìn vệ sinh môi trường. Trước mắt, hộ nào có điều kiện sẽ tiên phong xây các công trình vệ sinh phục vụ chính gia đình mình. Hội Phụ nữ xã xây dựng mô hình "nhà sạch - vườn đẹp" ở thôn Kíp Tước làm điểm, từ đó sẽ nhân rộng ra các thôn, bản khác. Trẻ em trong các trường học được hướng dẫn vệ sinh cá nhân đúng cách, rửa tay với xà phòng… Xã tiến tới thành lập mô hình HTX môi trường, đẩy mạnh các phong trào thi đua giữ vệ sinh môi trường đường làng, ngõ xóm xanh - sạch - đẹp, phát động tuần lễ vệ sinh môi trường để tất cả nhân dân cùng chung tay bảo vệ môi trường công cộng và nơi mình sinh sống…

Tuy nhiên, nếu mỗi người dân biết giữ vệ sinh môi trường từ việc nhỏ nhất, như dọn nhà cửa sạch, ăn ở hợp vệ sinh, không xả rác bừa bãi, sử dụng nhà vệ sinh đúng cách, dọn chuồng trại chăn nuôi hàng ngày… thì môi trường ở vùng cao thành phố Lào Cai sẽ không còn là vấn đề đáng lo ngại.

Tuấn Ngọc
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.