Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Xuất - nhập khẩu theo đường chính ngạch: Hướng đi tất yếu

29/10/2018 16:01

Bài 1: Xuất khẩu tiểu ngạch gặp khó

LCĐT - Để việc xuất khẩu không bị phụ thuộc, ép giá, các doanh nghiệp cần giảm phương thức xuất khẩu tiểu ngạch, tăng xuất khẩu chính ngạch.

Xuất khẩu tiểu ngạch tiềm ẩn nhiều rủi ro

Doanh nghiệp xuất - nhập khẩu N.A nhiều tháng nay không thể xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc. Hàng hóa của doanh nghiệp chủ yếu xuất qua đường tiểu ngạch, nhưng phía Trung Quốc liên tục thay đổi chính sách nhập khẩu, nhất là siết chặt quản lý đường tiểu ngạch dẫn đến hàng hóa ứ đọng, chi phí lưu kho cao và chưa biết đến khi nào mới giải phóng hết số hàng tồn. Mỗi ngày, doanh nghiệp phải chi hàng trăm triệu đồng thuê kho, trả lãi ngân hàng và nhiều chi phí phát sinh. Bà Nguyễn Thị Ng, chủ doanh nghiệp này cho biết: Trước đây, xuất khẩu thuận lợi, doanh nghiệp tạo việc làm cho hàng trăm người, nhưng hiện tại doanh nghiệp gặp khó khăn và có khả năng bị phá sản nếu hàng hóa tiếp tục ứ đọng.

UBND tỉnh tổ chức cuộc họp tháo gỡ cho doanh nghiệp.

Trong khi đó, Công ty TNHH Hồng Ngọc, doanh nghiệp có 20 năm hoạt động trong lĩnh vực xuất - nhập khẩu lại đang trong tâm thế của “người thua trận” trở về. Câu chuyện của doanh nghiệp này cũng xuất phát từ xuất khẩu theo đường tiểu ngạch với mặt hàng gạo, đường tạm nhập - tái xuất. Đối tác Trung Quốc báo địa điểm đón hàng, đến khi doanh nghiệp có đủ lượng hàng xuất thì phía Trung Quốc thay đổi chính sách biên mậu, siết chặt quản lý biên giới đường tiểu ngạch, khiến hàng hóa bị ngừng trệ không thể giải phóng. Đến nay, doanh nghiệp đang đau đầu giải quyết số nợ lớn đang ngày càng “phình” ra.

Theo báo cáo của ngành chức năng, tổng giá trị xuất - nhập khẩu, mua bán, trao đổi hàng hóa qua biên giới tỉnh Lào Cai trong 8 tháng năm 2018 đạt 1.830 triệu USD (tăng 20,4% so với cùng kỳ năm 2017). Mặc dù hoạt động xuất - nhập khẩu có tăng so với cùng kỳ, nhưng tại các cửa khẩu phụ, khu vực thí điểm xuất khẩu lại gặp khó khăn trong xuất khẩu, nhất là từ tháng 3 đến nay, phía Trung Quốc siết chặt quản lý, dẫn đến một số mặt hàng thế mạnh xuất khẩu năm 2018 giảm so với cùng kỳ. Lượng hàng hóa tồn kho nhiều, đặc biệt là hàng đông lạnh, đường kính. Trung Quốc cũng đang đưa ra chính sách hạn chế nhập khẩu một số mặt hàng nông sản của Việt Nam do chưa được đánh giá tác động dịch hại.

Lào Cai hiện có hơn 500 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất - nhập khẩu. Trong đó, chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhiều doanh nghiệp “sức khỏe yếu” chỉ cần một biến cố nhỏ là khó qua nổi. Có lẽ, chưa doanh nghiệp xuất khẩu gạo nào quên thời điểm năm 2015, khi Trung Quốc đột ngột “cấm biên” khiến hàng chục nghìn tấn gạo bị ách tắc tại lối mở Bản Quẩn (xã Bản Phiệt, huyện Bảo Thắng). Doanh nghiệp “khóc ròng” vì gạo mốc, hư hỏng, bị ép giá phải bán rẻ như cho. Không ít doanh nghiệp, thương nhân rơi vào cảnh nợ nần vì rủi ro trong xuất khẩu gạo theo đường tiểu ngạch.

Từ năm 2015 đến nay, một số lối mở, cửa khẩu phụ trên địa bàn tỉnh không còn tấp nập, nhộn nhịp như trước đây, kéo theo hàng loạt dịch vụ cũng trở nên cầm chừng. Xuất khẩu tiểu ngạch luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro, vậy tại sao doanh nghiệp Việt vẫn chọn hình thức xuất khẩu này? Lý do là vì xuất khẩu theo đường tiểu ngạch doanh nghiệp sẽ không gặp nhiều rắc rối về thủ tục, chỉ cần tờ khai tiểu ngạch, chịu phí biên mậu là có thể xuất được hàng hóa mà không cần hóa đơn, chứng từ thanh toán, hợp đồng ngoại thương như qua đường chính ngạch. Đối với một số mặt hàng nông sản xuất khẩu qua đường tiểu ngạch do thương nhân Trung Quốc đặt mua trước, không khắt khe về chất lượng cũng như các yếu tố kiểm dịch. Đối tác Trung Quốc muốn được mua hàng hóa qua đường tiểu ngạch vì sẽ giảm được nhiều chi phí so với nhập khẩu chính ngạch, đồng thời cũng có thể dễ dàng “lật kèo” đối với hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam.

Thuận lợi khi qua đường chính ngạch

Muốn hạn chế rủi ro mà xuất khẩu tiểu ngạch luôn tiềm ẩn, theo ông Phạm Ngọc Lương, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh: “Chỉ có cách doanh nghiệp thận trọng tìm đối tác, tăng xuất khẩu theo đường chính ngạch và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu”.

Doanh nghiệp tập kết hàng xuất khẩu tại bãi kiểm hóa.

Là một trong những doanh nghiệp tham gia xuất khẩu quả vải thiều qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành nhiều năm nay, vụ vải thiều vừa qua, mỗi ngày, Công ty TNHH Phương Anh xuất khẩu trung bình hơn 100 tấn vải thiều sang Trung Quốc. Các xe container chở vải thiều xuất phát từ tỉnh Bắc Giang từ tối hôm trước và có mặt tại tại cửa khẩu Lào Cai vào sáng hôm sau, sẵn sàng chờ thông quan. Mỗi lô vài chục xe, nhưng tổng thời gian chờ đợi chưa đến 20 phút.

Anh Nguyễn Trung Kiên, đại diện doanh nghiệp cho biết, lực lượng hải quan áp dụng thủ tục thông quan điện tử nên rất nhanh gọn. Các cơ quan liên ngành tại cửa khẩu cũng tạo mọi điều kiện cho quả vải thiều Việt Nam xuất sang Trung Quốc theo đường chính ngạch thuận lợi từ khâu làm thủ tục, kiểm soát hàng hóa đến ưu tiên cho quả vải thiều được xuất khẩu trước các mặt hàng khác. Vào đầu vụ vải thiều, công ty đã thương lượng với các đối tác và ký đơn hàng để xuất khẩu qua đường chính ngạch, nhờ đó đã tạo đầu ra ổn định cho quả vải thiều.

Thời gian qua, Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành trở thành địa điểm lý tưởng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu quả thanh long. Là mặt hàng nông sản được ưu tiên theo quy định của Chính phủ, quả thanh long luôn được ưu tiên làm thủ tục nhanh chóng, một xe thanh long chỉ mất vài phút là có thể thông quan. Anh Võ Tiến Sỹ, lái xe chở thanh long từ Phan Thiết ra Lào Cai để xuất khẩu sang Trung Quốc cho biết: Quả thanh long là hàng hóa được ưu tiên, nên thời gian làm thủ tục rất nhanh, các cơ quan chức năng đều tạo mọi điều kiện thuận lợi cho chúng tôi xuất hàng hóa trong thời gian ngắn nhất.

Theo báo cáo của Sở Công thương, 8 tháng năm 2018, giá trị xuất - nhập khẩu qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ Lào Cai đạt 1.373,5 triệu USD, tăng 80,9% so với cùng kỳ năm 2017. Nguyên nhân khiến xuất - nhập khẩu chính ngạch qua Lào Cai tăng mạnh theo Sở Công thương là ngoài nhu cầu hàng hóa hai bên đều cao thì chi phí vận chuyển đã giảm nhiều từ khi đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai được nối trực tiếp tới Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành. Từ đầu năm đến nay, UBND tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo, triển khai nhiều giải pháp để thúc đẩy xuất - nhập khẩu qua địa bàn, trong đó tập trung vào các nhiệm vụ mang tính tổng thể về quy hoạch, đầu tư cơ sở hạ tầng và các giải pháp đẩy mạnh xuất - nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế.

Ông Nguyễn Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết, xuất - nhập khẩu qua đường tiểu ngạch tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi doanh nghiệp xảy ra những vấn đề liên quan đến các đối tác bên kia biên giới cần sự can thiệp của cơ quan chức năng thì rất khó giải quyết vì không đối đẳng. Trong khi đó, xuất - nhập khẩu theo đường chính ngạch, các doanh nghiệp được tạo mọi điều kiện thuận lợi, đồng thời cũng tận dụng được lợi thế trong các hiệp định mà Việt Nam đã tham gia ký kết. Đây là phương thức kinh doanh theo thông lệ quốc tế, thể hiện doanh nghiệp kinh doanh chuyên nghiệp, bài bản… Quan điểm của tỉnh Lào Cai là sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi và khuyến khích doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xuất - nhập khẩu theo đường chính ngạch.

Vân Thảo - Mạnh Dũng
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.