Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Từ “ngõ cụt” trở thành “cửa ngõ”

08/07/2017 08:22

LCĐT - Những năm gần đây, kim ngạch xuất - nhập khẩu qua các cửa khẩu Lào Cai luôn ở mức cao, trung bình trên 1,2 tỷ USD/năm và tăng trưởng đều qua các năm, với xấp xỉ 400 doanh nghiệp tham gia làm thủ tục hải quan. Những con số mà ông Nguyễn Việt Quang, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lào Cai cung cấp cho thấy những nét tổng quát nhất về hoạt động xuất - nhập khẩu qua địa bàn Lào Cai. Điều đó càng củng cố quan điểm cho rằng, nhờ khai thác lợi thế cửa khẩu mà từ “ngõ cụt”, Lào Cai trở thành “cầu nối”, “cửa ngõ” phía Tây Bắc Tổ quốc trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Giở lại những trang tư liệu, có thể thấy Quyết định số 100 ngày 26/5/1998 của Thủ tướng Chính phủ xác định khu kinh tế cửa khẩu đã mở ra thời kỳ mới cho Lào Cai khai thác một lợi thế lớn. Trong năm này, tại Hội nghị bộ trưởng các nước tiểu vùng sông Mê Công mở rộng, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã đưa ra sáng kiến về xây dựng hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Thực chất, đây là hành lang kết nối 4 châu, thành phố và 20 huyện của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) lấy thành phố Côn Minh (Vân Nam - Trung Quốc) làm trọng tâm; các tỉnh Tây Bắc và đồng bằng Bắc Bộ Việt Nam lấy Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng làm trọng tâm để tạo ra các hiệu ứng lan tỏa. Hành lang này lấy thị trường Đông Nam Á và miền Tây Nam Trung Quốc làm hướng chỉ đạo; lấy Côn Minh (Trung Quốc) và Hà Nội (Việt Nam) làm chỗ dựa; lấy cửa khẩu Lào Cai (Việt Nam) và Hà Khẩu (Trung Quốc) làm đầu mối; lấy cảng Hải Phòng làm đường thông ra biển; lấy việc xây dựng kết cấu hạ tầng cửa khẩu và giao thông làm trọng điểm, lợi dụng những ưu thế sẵn có của hai bên để mở rộng hợp tác kinh tế thương mại, công nghiệp, nông nghiệp, du lịch, bảo vệ môi trường…

  “Cửa ngõ” phía Tây Bắc của Tổ quốc.                                             Ảnh: Ngọc Bằng

Sau khi Trung Quốc ký Hiệp định khung với các nước ASEAN về khu mậu dịch tự do (ACFTA) năm 2002, Chương trình Thu hoạch sớm (triển khai từ 1/1/2004 và kết thúc vào năm 2008) được coi là bước đi quan trọng, tạo tiền đề cho việc hiện thực hóa ACFTA. Ý tưởng hành lang kinh tế này trùng với sự điều chỉnh chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả Việt Nam và Trung Quốc. Đây là cơ sở rất quan trọng để Thủ tướng Chính phủ hai nước đồng ý đưa ra ý tưởng về hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng song hành với hành lang Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng và vành đai kinh tế Vịnh Bắc Bộ.

Chúng tôi còn nhớ, sau khi Đoàn đại biểu Chính phủ nước ta do Thủ tướng Phan Văn Khải dẫn đầu dự Hội nghị thượng đỉnh các nước tiểu vùng sông Mê Công lần thứ 2 (GMS - 2) tổ chức từ ngày 4 - 6/7/2005 tại Côn Minh (Vân Nam - Trung Quốc), đồng chí Bùi Quang Vinh, khi đó là Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai, thành viên chính thức của Đoàn, đã dành cho Báo Lào Cai cuộc phỏng vấn. Đồng chí cho biết: Trong 3 hành lang mà GMS - 2 tiếp tục khẳng định, thì Lào Cai và Vân Nam cùng nằm trên hành lang xuyên Á Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cả đường bộ và đường sắt. Lào Cai nằm trên trục kinh tế có cửa khẩu quốc tế và là cửa ngõ của Việt Nam giao lưu với tỉnh Vân Nam và vùng Tây Nam Trung Quốc. Đây cũng là tuyến đã được xác định là một trong hai tuyến hành lang và một vành đai trong hợp tác giữa Việt Nam với Trung Quốc và nằm trên trục chính trong quan hệ mậu dịch tự do ASEAN - Trung Quốc. Hội nghị tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của việc xây dựng các tuyến hành lang kinh tế; các tuyến, trục giao thông; xây dựng các khu thương mại biên giới, trong đó Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu và hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là một trong những trọng điểm.

Trong lần thực hiện nội dung kỷ niệm 20 năm tái lập tỉnh Lào Cai (1991 - 2011), đồng chí Cao Đức Hải (khi đó là Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy), nguyên Chủ tịch UBND thị xã Lào Cai, Trưởng Ban Quản lý Cửa khẩu thị xã Lào Cai đã nói với chúng tôi: “Thời cơ vàng” đến với Lào Cai là Quyết định số 53/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành về chính sách đối với khu kinh tế cửa khẩu biên giới! Mặc dù còn những khó khăn do mới thành lập, nhưng Ban Quản lý Cửa khẩu thị xã Lào Cai nhanh chóng ban hành quy chế hoạt động. Việc thành lập Ban Quản lý cửa khẩu cho thấy là quyết định sáng suốt, mạnh dạn của lãnh đạo tỉnh Lào Cai, bởi khi đó, khái niệm “Một cửa” chưa có cũng như chưa có mô hình ban quản lý cửa khẩu, nhưng Lào Cai đã tiên phong, đưa các hoạt động tại cửa khẩu vào một đầu mối thống nhất, vận hành theo hướng văn minh, hiện đại và về sau, mô hình được nhiều nơi học tập…

Đó chỉ là một số trong rất nhiều chủ trương, công việc mà Lào Cai triển khai trong nỗ lực thực hiện vai trò “cầu nối”. Trên thực tế, ngay từ khi chưa được xác lập là hành lang kinh tế, mối quan hệ thương mại, du lịch và một phần đầu tư giữa các tỉnh của Việt Nam với Vân Nam qua các cặp cửa khẩu Lào Cai - Hà Khẩu; Kiều Đầu - Sín Tẻn… đã tương đối phát triển dưới tác động của chính sách mở cửa và hội nhập của cả hai phía Việt Nam và Trung Quốc cũng như nhận thức của lãnh đạo hai tỉnh Lào Cai và Vân Nam. Với quan điểm hợp tác, hữu nghị, cùng phát triển, chính quyền hai tỉnh Lào Cai và Vân Nam đã phối hợp chặt chẽ nhằm khai thác có hiệu quả cặp cửa khẩu quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu. Đây là cặp cửa khẩu duy nhất giữa Việt Nam và Trung Quốc hội đủ các loại hình vận tải: Đường sắt, đường bộ, đường thủy và tương lai là cả đường hàng không; là cửa khẩu nằm trong thành phố tỉnh lỵ Lào Cai; là lối mở ngắn nhất, thuận tiện nhất cho tỉnh Vân Nam và vùng Tây Nam Trung Quốc thông ra các cảng biển tới nước thứ ba và ngược lại.

Nhận thức được vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai cũng như đáp ứng nguyện vọng của nhân dân hai địa phương, tỉnh Lào Cai luôn nỗ lực tập trung xây dựng khu kinh tế cửa khẩu đồng bộ, hiện đại, hoàn thiện về kết cấu hạ tầng, thông thoáng về quản lý và đầy đủ về dịch vụ, làm cho cặp cửa khẩu Lào Cai - Hà Khẩu trở thành nơi trung chuyển hàng hóa lớn nhất giữa vùng Tây Nam Trung Quốc với Việt Nam và ASEAN. Khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai được quy hoạch, đầu tư theo hướng đồng bộ, hiện đại; xây dựng và nâng cấp các công trình trực tiếp phục vụ các hoạt động tại khu kinh tế cửa khẩu, đồng thời tập trung vào các hạng mục công nghiệp địa phương và công trình trọng điểm, như Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai; Khu Thương mại - Công nghiệp Kim Thành; các khu công nghiệp Đông Phố Mới, Bắc Duyên Hải; đưa vào hoạt động Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành…

Với việc tuyến đường sắt Yên Viên - Lào Cai được nâng cấp, cải tạo; cao tốc đường bộ Nội Bài - Lào Cai được đưa vào sử dụng…không chỉ khẳng định rõ thêm vai trò “cửa ngõ”, “cầu nối” của Lào Cai, mà còn góp phần quan trọng để Lào Cai ngày càng thực hiện tốt hơn sứ mệnh này. Được sự ủng hộ, giúp sức của Chính phủ và các bộ, ngành, tỉnh đã và đang phối hợp với phía bạn triển khai hàng loạt công việc: Xây cầu đường bộ qua sông Hồng (cầu Kim Thành); xây dựng Khu hợp tác kinh tế xuyên quốc gia; cải cách thủ tục hành chính trong xuất - nhập khẩu, xuất - nhập cảnh…

Hệ thống đường sắt liên thông; đường bộ kết nối là điều kiện vô cùng quan trọng để giảm thời gian và chi phí cho hoạt động vận tải từ cảng Hải Phòng tới Côn Minh và ngược lại. Ngoài ra, những cải tiến về hệ thống hải quan, phương thức thanh toán, xây dựng sân bay, khảo sát và đầu tư các dự án vận tải đường thủy dọc sông Hồng… trên tuyến hành lang Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh tiếp tục nhận được sự quan tâm đặc biệt của hai bên. Không chỉ vậy, nhìn từ vai trò “cầu nối”, hành lang này sẽ thu hút sự quan tâm và đầu tư của các đối tác bên ngoài ASEAN và Trung Quốc.

Niềm tin ngày nào đã thành hiện thực; “ngõ cụt” ngày nào đã trở thành “cửa ngõ”, “cầu nối”. Điều đó có được nhờ những chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Chính phủ và nắm thời cơ với nỗ lực, quyết tâm của Lào Cai…

Phạm Đức
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.