Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Sức sống mới nơi lưng dốc

20/03/2016 16:56

LCĐT - Những ngày này, Trung Chải (Sa Pa) hiện ra thật huyền ảo dưới nắng vàng dịu nhẹ, làn sương bảng lảng. Mảnh đất xinh đẹp, hoang sơ với những mái nhà nép mình bên sườn núi, những thửa ruộng bậc thang nối tận chân trời, hàng sa mu vươn cao đón gió nơi non xanh…

Cô và trò điểm trường Vù Lùng Sung tới lớp.

Từ trong cái khó...

Trung Chải là một trong những xã đặc biệt khó khăn, cách trung tâm huyện Sa Pa 12 km. Đây là vùng đất có địa hình chia cắt bởi nhiều đồi núi, khe suối, nên thiếu mặt bằng để xây dựng các công trình và phát triển sản xuất hàng hóa. Đánh giá về tình hình kinh tế - xã hội của địa phương, ông Đỗ Công Quyền, Chủ tịch UBND xã Trung Chải cho biết: Ở Trung Chải, thuận lợi thì ít, mà khó khăn lại quá nhiều. Thật vậy, khi lên nhà anh Má A Chu, Trưởng thôn Móng Sến 2, tôi thấy đám trẻ túm năm, tụm ba quanh chiếc ti vi đặt ở góc nhà. Trưởng thôn Má A Chu bảo: “Móng Sến 2 vẫn chưa có điện, chỉ vài hộ có điện nhờ máy phát điện mi ni. Nhà tôi là một trong số ít hộ trong thôn có điện, có ti vi, nên bà con thường qua đây xem. Ngày mang chiếc ti vi về, bà con hồ hởi đến xem đông lắm. Thế mới biết, đồng bào nơi đây “khát” điện đến nhường nào, nhưng ngày có điện chắc còn xa”. Không chỉ Móng Sến 2, các thôn như Pờ Sì Ngài, Sín Chải cũng chưa có điện; ở các thôn có điện, tỷ lệ người dân được sử dụng cũng không cao. Hiện, toàn xã mới có 40% số hộ được sử dụng điện.

Vì thế, lên Trung Chải - mảnh đất nghèo ven Quốc lộ 4D, câu chuyện làm đường và kéo điện là chuyện muôn thuở. Cái khó này kéo theo cái khó khác. Người dân sinh sống nơi lưng chừng con dốc bao năm qua phát triển kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Chính quyền xã đã nhiều lần cùng các hộ dân đi tham quan, học hỏi mô hình sản xuất hiệu quả ở nơi khác, nhưng khi về địa phương lại không áp dụng được do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, cơ sở vật chất thiếu thốn và tâm lý sợ thất bại của người dân. Tuy nhiên, giữa ngổn ngang những khó khăn, thiếu thốn, cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân địa phương vẫn quyết tâm tìm hướng đi mới để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, trong đó, giáo dục và kinh tế là lĩnh vực được lựa chọn cần tập trung thực hiện.

… hy vọng ngày mai ấm no hơn

Ở Trung Chải có hai ngôi trường là Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trường Phổ thông Dân tộc bán trú THCS. Xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm về giáo dục, ngay từ đầu năm, cấp ủy đảng, chính quyền xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo bằng nhiều biện pháp nhằm duy trì các trường chuẩn phổ cập giáo dục.

Khi chúng tôi lên điểm trường Vù Lùng Sung 1, những gì được “mắt thấy, tai nghe” là minh chứng rõ nét về quyết tâm bước ra khỏi diện yếu về giáo dục của mảnh đất này. Trong dãy phòng được xây dựng cách đây chục năm đã có dấu hiệu xuống cấp, lớp học chỉ có 5 học sinh vẫn rôm rả tiếng đọc bài. Tâm sự với chúng tôi, cô giáo Nguyễn Thị Cúc Phương, người đã gắn bó hơn 12 năm với thôn Vù Lùng Sung cho biết: Bây giờ, việc học của trẻ em ở thôn nghèo này đang từng ngày được quan tâm, thầy, cô giáo không còn cảnh nhọc nhằn leo đồi, vượt suối đi gọi học sinh ra lớp như trước; tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần luôn được duy trì ở mức cao. Sự thay đổi nhận thức của nhân dân chính là bước chuyển biến lớn đối với công tác giáo dục ở địa phương.

Để có được những dấu hiệu tích cực này, mô hình trường học bán trú góp phần không nhỏ, bởi đây được đánh giá là mô hình “đúng” và “trúng”, giúp duy trì tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục. Năm học 2015 - 2016, tỷ lệ học sinh đi học chuyên cần cấp học mầm non đạt trên 85%; cấp học THCS từ 88% - 90%; cấp học tiểu học đạt 95%. Đây là những con số đáng mừng để Trung Chải kỳ vọng hơn vào sự học của trẻ em các dân tộc nơi đây. Chia tay điểm trường nơi lưng chừng con dốc, chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình, để lại phía sau những tiếng đọc bài “ê, a…”. Những âm thanh trong trẻo mà đầy nhựa sống của những “hạt giống đỏ” như đánh thức giấc mơ và khát vọng đổi đời của người dân Trung Chải.

Công tác giáo dục có nhiều chuyển biến, kinh tế của địa phương cũng có nhiều khởi sắc. Trước đây, do tập quán lạc hậu trong sản xuất, chăn nuôi, nên nghèo đói như cái vòng luẩn quẩn trói chân người dân. Nhưng từ khi “ánh sáng” của chương trình xây dựng nông thôn mới về, các hộ dân được tuyên truyền, vận động làm chuồng nuôi nhốt gia súc, dự trữ thức ăn cho trâu, bò trong mùa đông; người dân còn được hỗ trợ sửa sang nhà cửa, làm nhà vệ sinh. Vì thế, hiện toàn xã có 353 chuồng nuôi nhốt gia súc, 278 nhà tiêu hợp vệ sinh, 119/245 số hộ được công nhận “nhà sạch, vườn đẹp”. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ các mô hình áp dụng khoa học, kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất, phát triển kinh tế cũng được tích cực triển khai tại địa phương.

Dẫn tôi đi tham quan mô hình trồng rau an toàn của gia đình chị Giàng Thị Dinh ở thôn Chu Lìn 2, ông Cứ A Lềnh, Bí thư Đảng ủy xã Trung Chải giới thiệu: Đây là hộ gia đình đầu tiên của xã áp dụng mô hình trồng rau hàng hóa. Trên 0,5 ha đất ruộng, gia đình chị Dinh được cán bộ khuyến nông hướng dẫn xây dựng mô hình trồng rau hàng hóa với các loại rau, như bắp cải, súp lơ, đậu Hà Lan... Nhờ thực hiện đúng quy trình chăm sóc nên hai vụ rau vừa qua, gia đình chị Dinh thắng lớn, thu nhập mỗi vụ hơn 30 triệu đồng đã trừ chi phí. Nhận thấy hiệu quả từ mô hình trồng rau hàng hóa của gia đình chị Dinh, nhiều hộ dân trong thôn Chu Lìn 1 và Chu Lìn 2 cũng học làm theo, nâng tổng diện tích rau hàng hóa trên địa bàn xã đạt hơn 10 ha.

Không chỉ tìm hướng đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp, Trung Chải còn bắt đầu chú trọng khai thác tiềm năng, thế mạnh về du lịch, đặc biệt khi có danh thắng thửa ruộng bậc thang nhiều bậc nhất Việt Nam ở thôn Vù Lùng Sung. Ông Đỗ Công Quyền, Chủ tịch UBND xã Trung Chải chia sẻ: “Địa phương sẽ tìm giải pháp để phát triển kinh tế du lịch, trước hết tiến hành khảo sát xây dựng tuyến du lịch kết nối với xã Tả Phìn. Khi tuyến đường nối từ cao tốc Nội Bài - Lào Cai lên Sa Pa hoàn thành, có khoảng 10 km chạy qua Trung Chải, hứa hẹn sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho địa phương vươn lên thoát nghèo”.

Chúng tôi rời Trung Chải với bao cảm xúc về đất và người nơi xã nghèo vùng cao, nhưng ai cũng hy vọng vào một ngày không xa, Trung Chải sẽ khoác trên mình diện mạo mới, trù phú và ấm no hơn.

Quỳnh Trang
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.