Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Nuôi dê dưới chân núi Sừng Trâu

14/03/2015 07:15

LCĐT - “Nuôi dê như chúng tôi ở đây nhàn lắm, mà lại cho thu nhập đáng kể. Đàn dê nhà tôi có gần 50 con, chúng tự ăn, tự lớn, khoảng 1 - 2 tuần tôi mới lên thăm nom, kiểm tra một lần” - đó là chia sẻ của anh Tráng A Dua, thôn Sàng Ma Sáo, xã Sàng Ma Sáo (Bát Xát).

Nuôi dê như… đi chơi

Thôn Sàng Ma Sáo nằm dưới chân núi Nhìu Cồ San (Theo tiếng địa phương có nghĩa là núi Sừng Trâu) quanh năm mây mù bao phủ. Những hôm trời quang mây tạnh, người ta có thể dễ dàng quan sát thấy đỉnh Nhìu Cồ San sừng sững cao chót vót, có hình dáng giống như một chiếc sừng trâu khổng lồ, hiên ngang giữa mây trời. Nhìu Cồ San được phủ kín bởi những cánh rừng già hàng trăm tuổi, với đủ các loại cây gỗ cổ thụ quý hiếm, kích thước vài người ôm không hết. Bên dưới tán rừng già, nương thảo quả được trồng bởi bàn tay cần cù, chịu khó của nông dân Sàng Ma Sáo. Bán thảo quả mỗi năm đã mang về cho người dân nơi đây đủ tiền trang trải cuộc sống và tích lũy.

Nuôi dê mang lại thu nhập cao cho người dân ở thôn Sàng Ma Sáo.

Lối lên đỉnh Nhìu Cồ San có nhiều, nhưng chỉ có một đường mòn dễ đi nhất, với nhiều bậc lên xuống được làm bằng những tảng đá xanh. Đường mòn này được người Pháp xây dựng từ những năm đầu của thế kỷ XX, với mục đích cho binh lính di chuyển thuận lợi, đồng thời giúp những chú ngựa thồ đỡ mất sức khi vận chuyển hàng hoá, lương thực từ các xã lân cận Sàng Ma Sáo sang huyện Phong Thổ (Lai Châu). Đỉnh Nhìu Cồ San không chỉ là kho báu với đa dạng động, thực vật quý hiếm, nguồn tài nguyên vô tận để người dân trồng thảo quả, khai thác tiềm năng du lịch, mà còn là môi trường lý tưởng để chăn thả những đàn dê núi. Nuôi dê được đánh giá là hướng đi đúng, dần giúp người dân thôn Sàng Ma Sáo thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

Cách đây khoảng 10 năm, ở thôn Sàng Ma Sáo hầu như nhà nào cũng có vài con dê, nhưng tất cả đều được nuôi nhốt trong nhà, nguồn thức ăn khan hiếm. Nhớ lại những ngày đầu năm 2002, anh Dua kể: “Ngày đó, gia đình mua được một đôi dê. Kinh nghiệm chưa có, nên việc chăm sóc bước đầu gặp nhiều khó khăn. Sau thời gian kiên trì học hỏi kinh nghiệm, cặp dê núi đã quen với môi trường sống nuôi nhốt. Nhưng vào mùa đông, nguồn thức ăn ở trong thôn Sàng Ma Sáo rất khan hiếm, nên tôi đánh liều đưa cặp dê thả ở khu vực bãi bằng dưới chân núi. Tưởng cặp dê sẽ một mạch chạy thẳng vào rừng, ai ngờ những thảm cỏ non xanh mơn mởn đã níu chân chúng ở lại. Thấy vậy, tôi đã làm một cái lán nhỏ, để những hôm mưa gió, hay đêm tối cặp dê có chỗ trú”.

Dưới chân núi Nhìu Cồ San có rất nhiều bãi bằng rộng bạt ngàn, là nguồn thức ăn vô tận khi có đủ các loại cây cỏ quanh năm mọc xanh tốt. Theo kinh nghiệm, muốn dê nhớ chủ, khi gọi một tiếng là cả đàn kéo nhau về ngay chỉ cần thường xuyên cho chúng ăn muối. Mỗi lần lên kiểm tra, thăm nom đôi dê núi, anh Dua không quên mang lên khoảng vài lạng muối cho chúng ăn. Bẵng đi một thời gian, trong lần lên kiểm tra và mang muối cho dê ăn, anh Dua bất ngờ khi có thêm sự xuất hiện của một dê con chừng hơn chục ngày tuổi. Nhìn chú dê con khoẻ mạnh vui đùa bên dê bố mẹ, trong lòng anh Dua vui khôn tả. Với tầm nhìn của người làm kinh tế giỏi trong thôn Sàng Ma Sáo, anh Dua đã quyết định đầu tư thêm 5 cặp dê để chăn thả. Số lượng dê nhiều, anh Dua làm một lán rộng, thường xuyên lên chăm sóc đàn dê. Anh Dua luôn tin, một ngày đàn dê sẽ mang lại cho gia đình anh nguồn thu nhập đáng kể…

Thoát nghèo nhờ dê

Thấy đàn dê của gia đình anh Dua khỏe mạnh, mau lớn, số lượng tăng liên tục theo từng tháng, một số hộ dân ở thôn Sàng Ma Sáo đã học tập, đầu tư vốn dựng lán trại, mua dê giống thả cùng. Nhà anh Dua, có thời điểm chăn thả trên 50 con dê trưởng thành, có con trọng lượng lên tới 40 kg. Năm 2005, anh Dua bán lứa dê thịt đầu tiên, thu về hơn 10 triệu đồng. Những năm tiếp theo, gia đình anh Dua cứ đều đều thu nhập khoảng 30 triệu đồng từ bán dê thịt, dê giống. Năm 2013 được cho là thắng lợi nhất với gia đình anh Dua khi bán được hơn 10 con dê thịt, thu về trên 40 triệu đồng. Năm nay, dự kiến gia đình anh Dua cũng thu về khoảng trên 40 triệu đồng từ bán dê. Hiện tại, thôn Sàng Ma Sáo có khoảng 40 hộ nuôỉ dê dưới chân núi Nhìu Cồ San, hộ ít cũng 3 - 4 con, hộ nhiều có gần 60 con. Tổng cộng dê của thôn Sàng Ma Sao giờ đã có vài trăm con.

Gia đình ông Tráng A Chử chăn thả đàn dê lên tới hơn 50 con. Bên chiếc xe máy mới được mua từ tiền bán dê, ông Chử phấn khởi chia sẻ: “Nuôi dê có lẽ là nhàn nhất so với các loại gia súc khác vì không tốn công chăm sóc, thức ăn lại có sẵn trên rừng, một tuần, thậm chí chục ngày lên thăm nom chúng một lần cũng được. Thả trong môi trường tự nhiên, nên đàn dê luôn khoẻ mạnh, ít bị bệnh, nhanh lớn. Nuôi dê như đi chơi, thế mà mỗi năm gia đình tôi cũng thu được gần 20 triệu đồng từ tiền bán dê”. Ông Tráng A Páo trước kia là hộ nghèo của thôn Sàng Ma Sáo, nhưng khi được hỗ trợ vay vốn để nuôi dê, nên đã thoát nghèo. “Nhà tôi hiện có hơn 10 con dê lớn nhỏ, năm trước đã cho thu hơn 10 triệu đồng từ tiền bán dê. Có tiền, tôi tiếp tục đầu tư tăng số lượng đàn dê để nâng cao thu nhập, thoát nghèo bền vững” - ông Páo chia sẻ.

Cùng anh Dua, chúng tôi đến khu vực chăn thả đàn dê của các hộ dân trong thôn Sàng Ma Sáo. Sáng sớm tinh mơ, anh Dua đã thức dậy ăn sáng, đồng thời chuẩn bị cho bữa trưa trên bãi bằng. Con đường mòn dài gần 10 km dốc quanh co, được phủ kín bởi những tán cây rừng. Cách duy nhất để đến được khu vực thả dê là… đi bộ. Nhanh nhẹn, khỏe như anh Dua cũng phải mất khoảng 5 tiếng đồng hồ cả đi và về. Trước khi đi, anh Dua không quên mang theo 1 kg muối trắng. Như thường lệ, thấy bóng dáng anh Dua, một số con dê đã “vội vàng” chạy đến quanh quẩn để tìm muối. Sau khi cất tiếng gọi quen thuộc, đàn dê của gia đình anh Dua đã tập trung đầy đủ, lớn nhỏ có cả. Nhặt hết từng hạt muối, những chú dê lại tiếp tục tản đi tìm cỏ, cây… Mặc dù, số lượng dê của vài chục hộ dân thôn Sàng Ma Sáo chăn thả dưới chân núi Nhìu Cồ San lên tới vài trăm con, nhưng không bao giờ nhầm lẫn. Chính vì thế mà từ khi thả dê đến nay, chưa gia đình nào bị mất, hay thất lạc dê. Một số con dê “vô tổ chức” thường được người nuôi đánh dấu bằng cách bấm lỗ tai, hoặc cắt lông đuôi để tránh nhầm lẫn.

Nhìn đàn dê chăm chú gặm cỏ, những chú dê non chạy tung tăng dưới nắng hoàng hôn, anh Dua tỏ rõ vẻ phấn khởi. Không vui sao được khi đàn dê đã giúp nhiều hộ trong thôn Sàng Ma Sáo thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

Tất Đạt
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.