Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Ngày mới ở Nậm Tống Hạ

07/06/2015 10:32

LCĐT - Làm giàu từ đất và cây, coi mỗi tấc đất, mỗi gốc quế còn quý hơn vàng, nhưng khi thôn, bản cần, những người nông dân lại sẵn sàng chặt bỏ hàng nghìn gốc quế để hiến đất làm đường liên thôn, xây nhà văn hóa, trường học và bất kể công trình nào khác để xây dựng nông thôn mới. Những chuyện “lạ” ở thôn Nậm Tống Hạ, xã Nậm Đét (Bắc Hà) khiến tôi không khỏi ngỡ ngàng.

Người Dao đỏ làm giàu từ cây quế

Thôn Nậm Tống Hạ nằm ở trung tâm xã Nậm Đét. Tuy mới vào đầu vụ khai thác quế, nhưng trong gian nhà của gia đình chị Hoàng Thị Hoa, dân tộc Dao đỏ đã thơm ngát hương quế mới. Chị Hoa tươi cười khoe với tôi, gia đình chị có khoảng 15 ha quế, năm 2014, gia đình đã chặt tỉa những cây quế to bóc vỏ bán cho thương lái được hơn 50 triệu đồng. Năm nay, so với những năm trước, ngoài vỏ quế thì giá hạt quế tăng cao kỷ lục, mỗi kg hạt quế bán được từ 220.000 đồng - 280.000 đồng. Vợ chồng chị Hoa tranh thủ lên rừng thu hạt quế, lao động chẳng vất vả gì mà bán được tới 70 triệu đồng. Chỉ vào đám vỏ quế tươi đang phơi ngoài sân, chị Hoa bảo: Bây giờ quế còn chưa dóc vỏ lắm, vợ chồng mình chỉ chặt một ít bán lấy tiền mua muối, mắm thôi, còn từ tháng 6 trở đi mới là mùa bóc vỏ quế rộ. Năm nay dự kiến vỏ quế được giá, nhà mình sẽ bán một ít để lấy tiền xây nhà mới khang trang...

Người dân thôn Nậm Tống Hạ, xã Nậm Đét làm giàu từ trồng quế.   Ảnh: Viêt Vinh

 Gia đình chị Hoa chỉ là một trong nhiều hộ nông dân ở thôn Nậm Tống Hạ, xã Nậm Đét đang làm giàu từ cây quế. Ông Triệu A Cấu, Trưởng thôn Nậm Tống Hạ vốc trong tay một vốc hạt quế đen nhánh như những viên ngọc trai đen, phấn khởi nói: Ở Nậm Tống Hạ, vụ vừa rồi, nhà nào ít nhất cũng bán được từ 30 - 40 triệu đồng tiền hạt quế, còn bán được từ 50 - 70 triệu đồng trở lên có khoảng hai chục hộ. Cả thôn có 57 hộ mà bán được tới 13 tấn hạt quế, tính sơ sơ cũng thu được gần 3 tỷ đồng. Năm 2011, cả thôn mới có 130 ha quế, đến năm 2014 đã tăng lên tới 240 ha, trong đó có 170 ha bắt đầu cho sản phẩm. Những năm trước, sản phẩm quế của thôn bán ra được từ 400 - 500 triệu đồng, còn năm 2014 bán được 1,2 tỷ đồng. Năm nay, giá quế tăng cao như vậy, dự kiến nguồn thu từ cây quế còn cao hơn nhiều. Cây quế đang là cây chủ lực giúp nhân dân thôn Nậm Tống Hạ xóa đói, giảm nghèo hiệu quả.

Cùng với cây quế, người dân thôn Nậm Tống Hạ còn tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế với nhiều loại cây khác để nâng cao thu nhập. Cách đây 4 năm, thôn chỉ có 18 ha lúa và ngô, nhiều hộ vẫn thiếu lương thực vào tháng giáp hạt. Còn hiện nay, tổng diện tích lúa, ngô đã tăng lên 32 ha và nhờ trồng giống ngô, lúa giống mới, năng suất cao nên đạt từ 42 tạ/ha lên tới 50 tạ/ha. Ngoài ra, tuy địa hình đất dốc, nhưng bà con trong thôn còn trồng được 5 ha rau màu phục vụ cuộc sống.

Nậm Tống Hạ có 57 hộ dân tộc Dao đỏ. Năm 2011, cả thôn vẫn còn tới 30 hộ nghèo, nhưng hiện nay chỉ còn 9 hộ nghèo. Chỉ riêng trong năm 2014, thôn Nậm Tống Hạ giảm được 20 hộ nghèo. Ông Triệu A Cấu nhìn ra mênh mông rừng quế xanh thẫm phía xa, mắt nheo nheo theo làn khói thuốc lào, vui mừng cho biết thêm: Điều đáng nói là đến nay thôn đã có trên 50% số hộ khá và giàu. Nhà nào cũng có xe máy, tivi, có cuộc sống ngày càng no ấm. Điển hình là các hộ Triệu A Líu, Triệu Pùa Tìn, Triệu A Sơn, Triệu Kin Hin, Triệu A Ú... thu nhập mỗi năm trên 100 triệu đồng. Tất cả đều từ rừng quế, từ nương ngô, ruộng lúa mà ra.

Hiến đất xây dựng nông thôn mới

Câu chuyện làm giàu của đồng bào Dao đỏ thôn Nậm Tống Hạ không khiến tôi bất ngờ bằng chuyện bà con ở đây đã hiến đất cho thôn, cho xã để thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới. Với người dân vùng cao Nậm Đét nói chung, cuộc sống giờ đây đã có nhiều đổi thay, nhưng vẫn còn không ít khó khăn. Ở Nậm Tống Hạ, sản xuất nông - lâm nghiệp vẫn là chủ đạo, tất cả nguồn thu của người dân đều trông vào cây quế, cây ngô, cây lúa. Nhà nào nhiều đất rừng, nhiều ruộng, nhiều nương thì có cuộc sống ấm no, có nhiều cơ hội làm giàu. Những hộ thiếu đất sản xuất thì gặp muôn vàn khó khăn, vì ai cũng quý từng tấc đất hơn vàng, cố gắng giữ đất để trồng trọt, dù có tiền cũng khó có thể mua được đất để trồng cấy. Vậy mà người dân ở đây đã tự nguyện chặt bỏ hàng nghìn cây quế sắp đến tuổi thu hoạch để hiến đất xây dựng nông thôn mới. Không phải chỉ có một hộ, hai hộ, mà tới hàng chục hộ hiến đất. Đến Nậm Tống Hạ, tôi cứ băn khoăn tự hỏi điều gì đã thôi thúc người dân hy sinh “tấc đất, tấc vàng” của mình một cách dễ dàng như vậy?

Hạt quế được giá giúp người dân nâng cao thu nhập.

Đem chuyện này hỏi anh Triệu Văn Phúc, Bí thư Chi bộ thôn Nậm Tống Hạ, anh Phúc cười vô tư: Chuyện này cũng dễ hiểu thôi mà. Bà con ở đây đều nhận thấy đóng góp xây dựng nông thôn mới là để phục vụ cho cuộc sống của chính mình, cho con cháu mình sung sướng hơn, nên ai cũng đồng tình hưởng ứng. Trong 4 năm qua, nhân dân thôn Nậm Tống Hạ đã hiến trên 6.000 m2 đất và hàng nghìn cây cối, hoa màu để xây dựng nông thôn mới. Có những hộ như: Triệu A Cấu, Triệu A Líu, Triệu A Pú, Triệu A San, Triệu Văn Quyên…mỗi hộ đã chặt trên dưới 2.000 cây quế, hiến hàng trăm m2 đất trị giá hàng chục triệu đồng để làm đường giao thông nông thôn. Ngoài ra, bà con còn đóng góp 3.900 ngày công và trên 600 triệu đồng để xây dựng các công trình. Nhờ đó, thôn đã đổ bê tông được 1 km đường và mở mới tuyến đường nội thôn dài 5 km, san nền xây dựng một trường mầm non, nạo vét và tu sửa được 4 km kênh mương thủy lợi.

Dẫn tôi ngược lên con dốc dài phía sau trụ sở UBND xã Nậm Đét, anh Phúc chỉ vào ngôi nhà mới xây khang trang to như hội trường trên huyện: “Đây là Nhà văn hóa đa năng thôn Nậm Tống Hạ, công trình to nhất từ trước đến nay do nhân dân tự đóng góp để xây dựng, chào mừng 65 năm Ngày thành lập huyện Bắc Hà”. Quả thực đây đúng là nhà văn hóa thôn hoành tráng nhất ở các xã vùng cao mà tôi từng đến. Được biết, năm 2014, mỗi hộ dân Nậm Tống Hạ đã đóng góp trên 7 triệu đồng để xây dựng nhà văn hóa thôn với tổng trị giá lên tới 530 triệu đồng. Thấy tôi có vẻ nghi ngờ về số tiền “khủng” mà mỗi hộ dân bỏ ra, anh Phúc liền giải thích: “Số tiền khổng lồ ấy có được là nhờ bà con đều nhất trí bán bớt một phần rừng quế chung của thôn để lấy tiền đầu tư xây nhà văn hóa. Đó cũng là tiền của dân, là “ngân hàng” của dân thôi chứ chẳng phải ở đâu ra”. Khi về trụ sở xã Nậm Đét, tôi cũng nghe bà Triệu Thị Ghến, Bí thư Đảng ủy xã khẳng định đầy tự hào: Chuyện bà con thôn Nậm Tống Hạ đoàn kết hiến đất làm đường, góp tiền xây nhà văn hóa tuy mới đây thôi, nhưng cả huyện, cả tỉnh đều biết mà. Tới đây thôn còn được đề nghị công nhận điển hình tiên tiến toàn tỉnh đấy. Thì ra là như vậy!

Tôi dạo quanh thôn Nậm Tống Hạ một vòng. Thôn vùng cao trung tâm xã Nậm Đét đang đổi thay từng ngày, những công trình vươn lên bề thế quá: Chỗ này là Trụ sở mới của UBND xã đang khẩn trương xây dựng, chỗ kia là Trạm Y tế xã đang đẩy nhanh tiến độ thi công, rồi những ngôi nhà xây cũng mọc lên nhiều hơn, thay thế những ngôi nhà gỗ đơn sơ. Mấy phụ nữ Dao đỏ đang rủ nhau lên rừng bóc vỏ quế, chuyện trò rôm rả trên đường. Nắng trưa trải vàng rừng quế, ngày mới ở Nậm Tống Hạ bắt đầu với không khí nhộn nhịp, đông vui.

Tuấn Ngọc
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.