Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

“Mở đường để dân mình hết khổ”

12/03/2015 07:54

LCĐT - “Không có đường ôtô đi thì biết bao giờ dân mình mới hết khổ” - Triệu A San nghĩ thế và anh quyết định hiến gần một nửa diện tích đồi cây quế sắp đến tuổi thu hoạch của mình để mở đường vào thôn.

“Ốc đảo” Nậm Xuân

Từ trung tâm xã Nậm Đét (Bắc Hà), chúng tôi rẽ vào con đường đất xuống Nậm Xuân, một xóm nhỏ nơi cư trú của 13 hộ dân thôn Tống Thượng. Con đường uốn lượn xuyên qua tầng tầng, lớp lớp những đồi quế xanh bạt ngàn. Nhà của Triệu A San nằm ngay vệ đường. Căn nhà gỗ nhỏ, lợp Fibrô xi-măng, bốn bức tường ghép vội bằng những mảnh ván cong vênh. Đứng ở bên ngoài chúng tôi cũng có thế nhìn thấy trong nhà chẳng có thứ gì đáng giá. Trò chuyện với anh Hoàng Đình Hiếu, Phó Ban Tuyên vận xã Nậm Đét chúng tôi mới biết, gia đình Triệu A San vẫn là một trong những hộ thuộc diện nghèo của xã. Lập gia đình rồi ra ở riêng, vốn lập nghiệp của hai vợ chồng San là quả đồi trơ trọc và mảnh ruộng nhỏ mà bố mẹ chia cho. Phải tằn tiện chắt chiu mãi, vợ chồng anh mới dành dụm dựng được căn nhà này.

Anh Triệu A San chăm sóc vườn quế.

Gần đến trưa, Triệu A San mới từ trên nương về, chỉ tay về phía đỉnh núi xa xa A San bảo, đồi quế gần nhà hiến để làm đường giao thông gần hết rồi, hiện anh đang trồng lại trên đỉnh núi kia. Bây giờ cây còn nhỏ nên tranh thủ trồng sắn xen vào, cây sắn nhanh cho thu hoạch, nhưng giá cả trồi sụt bấp bênh lắm, đất Nậm Đét này chỉ sống dựa vào cây quế được thôi.

Ngồi ở nhà Triệu A San, thỉnh thoảng chúng tôi lại gặp những chiếc xe tải nhỏ ngược xuôi từ xã Bảo Nhai lên hay từ trung tâm xã đi vào thôn Tống Thượng rồi đến Nậm Xuân thu mua quế. Trưởng thôn Đặng A Pú cho biết: Mấy năm nay nhờ giao thông thông suốt, nên đầu ra cho cây quế ổn định, người trồng quế càng thêm yên tâm.

Không nói, nhưng nhìn ánh mắt của Triệu A San chúng tôi biết anh cũng vui lắm mỗi khi nhắc đến con đường này. Bởi cách đây vài năm thôi, ở Nậm Xuân có ai dám nghĩ tới chuyện những chiếc xe bốn bánh kia chui rừng vào đây. Trưởng thôn Đặng A Pú bảo, chẳng phải nói đâu xa, từ năm 2012 trở về trước, 13 hộ dân Nậm Xuân như bị cô lập với bên ngoài. Cách trung tâm xã Nậm Đét 8 km, nhưng chỉ có một lối mòn xuyên rừng, còn muốn đi ra trung tâm thôn Tống Thượng (cách đó 5 km) cũng chỉ có cách đi bộ. Không có đường, Nậm Xuân như bị tụt hậu so với các khu vực khác ở Tống Thượng nói riêng và ở Nậm Đét nói chung.

Mở đường để thoát nghèo

Gần chục năm trước, cây quế bắt đầu “lên ngôi” ở Nậm Đét, đi đến đâu cũng thấy người ta bàn về chuyện trồng quế, nên Triệu A San cùng các hộ dân Nậm Xuân cũng vay mượn tiền mua quế giống về trồng và nhẩm tính chỉ vài năm nữa thôi mình sẽ sớm thoát khỏi cảnh đói nghèo. Nhưng mọi chuyện không đơn giản như thế. Chờ đến 6 - 7 năm, khi cây quế đủ tuổi thu hoạch, A San đi khắp nơi gọi thương lái vào mua nhưng chỉ nhận được cái lắc đầu bởi đồi quế của anh cách đường ôtô cả chục km, tiền thuê người khai thác, vận chuyển lên xe tính ra còn cao hơn tiền mua quế. Vậy là giấc mơ thoát nghèo lại càng trở nên xa vời.

Năm 2013, xã Nậm Đét có chủ trương mở đường vào Nậm Xuân. Chủ tịch UBND xã Nậm Đét Bàn A San cho biết: Từ lâu xã đã muốn mở đường vào khu vực Nậm Xuân, nhưng ở đây ít hộ dân quá nên không thể xin một khoản đầu tư lớn của Nhà nước dành cho làm đường giao thông mà chỉ có thể lồng ghép các nguồn hỗ trợ theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm. Chủ trương này nhanh chóng được triển khai đến các hộ dân. Mở đường lớn thì ai cũng thích rồi nhưng mọi người đều nghĩ mất đất, mất rừng, mất ruộng thì sẽ được Nhà nước đền bù, nên khi cán bộ xã nói Nhà nước chỉ hỗ trợ một phần kinh phí, người dân cùng góp sức và hiến đất thì bắt đầu có những lời bàn tán. Người thì bảo mất đất, mất ruộng biết lấy chỗ nào trồng rừng, cấy lúa, người bị mất nhiều đất lại bảo không công bằng khi mình bị mất còn nhà khác thì không…

Dự kiến con đường mới sẽ đi qua phần lớn đồi rừng của Triệu A San, chưa kể quá trình thi công sẽ vùi lấp ruộng và hoa màu, vì vậy cán bộ xã lo nhất nếu nhà A San cũng đòi đền bù. Nhưng chẳng cần phải đợi cán bộ xã hỏi dò, San bảo đất Nậm Xuân bao đời nay không thể thoát khỏi cái đói, cái nghèo bởi giao thông cách trở, nay Nhà nước hỗ trợ làm đường thì bà con phải ủng hộ chứ. Và anh hiến gần 2 ha đồi quế sắp đến tuổi thu hoạch để mở đường. Vợ anh, chị Triệu Thị Lai cũng thuận theo ý chồng, “mình chỉ xin được gặt nốt mảnh ruộng kia rồi máy xúc cứ việc vào múc đất thôi” - chị Lai nói. Trưởng thôn Đặng A Pú cho biết: Nếu giữ lại đồi quế, có lẽ đến giờ Triệu A San đã thoát khỏi diện hộ nghèo. Từ tấm gương của gia đình Triệu A San, nhiều hộ dân Nậm Xuân cũng hiến đất mở đường, trong đó có những hộ hiến gần 1 ha như hộ anh Đặng Tiến Phú, Triệu Hiệu Chìu… Những đồi quế nhanh chóng được bạt đi, con đường đất đỏ xuyên qua những đồi quế xanh bạt ngàn như cánh cửa mở ra hy vọng về tương lai tươi sáng hơn với người dân Nậm Xuân. 

Từ ngày có con đường mới, trẻ em Nậm Xuân không còn cảnh phải luồn rừng đến trường, người có bệnh được kịp thời đưa đi trạm y tế. Việc tiêu thụ quế cũng thuận lợi hơn khiến người dân càng yên tâm mở rộng diện tích và gắn bó với loại cây này. Và hôm nay, mỗi khi từ trung tâm xã vào Nậm Xuân, đến đoạn còn sót lại vài cây quế to mọc sát ven đường, người dân lại nói với nhau, đoạn đường này trước đây là đồi quế nhà Triệu A San đấy.

Mạnh Dũng
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.