Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Lũ lượt “cõng” nợ từ Angola trở về

29/06/2015 14:08

Trong số những lao động chui ở Angola đang lũ lượt kéo nhau về nước, có mấy người thực hiện được giấc mơ đổi đời, thì chưa ai rõ. Nhưng món nợ - “học phí” cho chuyến lao động “ném tiền” này, là những con số không nhỏ với những lao động “chân đất”.

Vay tiền đi “du lịch”

Tháng 3.2015, anh Phan Văn Ngọc (SN 1976, trú tại xóm 7, xã Diễn Thái, huyện Diễn Châu, Nghệ An) khăn gói rời quê hương đến Angola. Được một người phụ nữ trong xóm tên Dung mối lái, anh Ngọc xúi vợ đi mượn hàng xóm và vay ngân hàng 4.000USD làm lộ phí.

Anh Phan Văn Ngọc trở về quê sau 3 tháng đi lao động “chui” ở Angola với thành quả là món nợ hơn 100 triệu đồng.

Theo lời bà Dung, Angola là mảnh đất dễ kiếm tiền, nhiều việc để lựa chọn, nên hai người bà con của anh Ngọc là Nguyễn Xuân Niên và Trần Nghĩa vay tiền đi cùng. “Ngày 20.3, tôi đến Angola bằng đường hàng không. Nhưng ở nhà háo hức bao nhiêu, qua đó hụt hẫng bấy nhiêu” - anh Ngọc, nói.

Ở Angola, anh Ngọc được chủ là người Việt Nam thuê làm xây dựng. Nhưng việc rất ít, nên chủ yếu là nằm ngủ, chơi nhởi cho hết ngày. Vì vậy, qua Angola 3 tháng, anh Ngọc và những người khác chỉ làm được 25 công (500.000 đồng/công). “Thấy công việc không hiệu quả, lại nghe thông tin một nhóm công nhân Việt Nam 11 người ở gần đó bị 4 tên cướp hành hung. Họ đang luộc lòng lợn, thì toán cướp xông vào, không ai có tiền để đưa. Bọn cướp lấy súng dí vào đầu, rồi dùng nước đang sôi đổ vào từng người, nhưng không ai dám chống cự, vì sợ bị giết”, anh Ngọc rùng mình kể. Sợ bỏ mạng nơi đất khách, anh Ngọc bàn với mấy người cùng quê, rồi quyết định về nước. Số tiền công 25 ngày làm việc, người môi giới nói chỉ đủ mua vé máy bay, anh chỉ được nhận vỏn vẹn 20 USD còn lại.

Đặt chân đến quê nhà, trong túi anh Ngọc không còn một đồng để mua gói kẹo làm quà cho ba đứa con. Lời hứa hẹn “bố đi kiếm tiền, về xây nhà, mua xe đạp điện cho con gái lớn đi học” khiến anh không ngẩng mặt lên được. Vợ anh, chị Nguyễn Thị Hoài (SN 1982), tiếc của nhưng vẫn tặc lưỡi: “Coi như bố nó đi du lịch, cho mở mang tầm mắt”. Nói vậy, nhưng chị nhìn lại xung quanh, vách nhà tạm thủng lỗ chỗ rung bần bật, gian hàng bán đồ tạp hóa kiếm từng đồng không thể trang trải được cuộc sống. Hỏi anh Ngọc, hai người cùng anh sang Angola đang ở đâu, anh nói rằng họ đang tìm đường về. “Mỗi người đang nợ hơn 150 triệu đồng, phải về quê làm thuê trả nợ. Chứ sống chui ở bên kia, thức cũng gặp ác mộng”.

Theo những người vừa về nước, thì riêng xã Vinh Hà (huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế) đã có gần 200 người sang làm thợ xây ở Angola. Để làm các loại giấy tờ, thủ tục, họ phải trả cho các đường dây tổ chức đưa người đi lao động số tiền 120 - 150 triệu đồng. Để có số tiền đó, đa số người dân nơi đây đều đi vay bà con thân thuộc, một số hộ dân cầm sổ đỏ ở ngân hàng để vay.

Anh Nguyễn Ngọc Bằng, (ở thôn 4, xã Vinh Hà) vừa mới trở về nước đã phải lên Bệnh viện T.Ư Huế điều trị 5 ngày vì bệnh sốt rét. Bà Nguyễn Thị Hương - mẹ anh Bằng - kể rằng thấy có người đi Angola gửi tiền về xây nhà to, nên ham. Bà đi vay 150 triệu đồng cho con đi Angola. Sang được hơn bảy tháng, Bằng bị sốt rét hành hạ buộc phải quay về. “Số tiền nợ ngân hàng chỉ mới trả được 50 triệu đồng. Thằng Bằng về người ta đến đòi nợ. Chịu không thấu nên nó bắt xe đi Vinh làm thợ xây, vợ nó cũng gửi đứa con trai 6 tháng tuổi cho nội - ngoại trông để đi may lấy tiền trả nợ”, bà Hương kể.

Những ngày này, hàng chục lao động chui ở xã Vinh Hà đã xách vali về nước. Họ nói rằng do tình hình bất ổn, nạn cướp bóc hoành hành, đồng kwanza mất giá khi đổi sang USD. Anh Mai Xuân Sự (ở thôn 5, xã Vinh Hà) cho biết, trước đây 5.000 Kwanza đổi được 50USD thì nay chỉ đổi được 25USD.

“Tức là làm hai tháng thu nhập mới bằng một tháng trước đây. So với làm ở quê thì thu nhập ngang ngửa thôi. Kiếm tiền ra đã khó, gửi tiền về nhà lại càng khó hơn, 1.000 USD gửi về mất 300 USD tiền phí. Khó khăn quá nên anh em bảo nhau trở về”, anh Sự chua chát.

Chỉ biết tuyên truyền để chống “chui”!

Nguyên nhân dẫn đến việc người lao động phải bỏ xứ đi làm ăn là câu chuyện biết rồi, nói mãi: Ở nhà đất chật người đông, không có việc. “Diễn Thái có hơn 7.500 dân, mỗi khẩu chỉ được hơn 500m2 đất lúa. Lúa dù năng suất cao nhưng phân tro, giống má, vật tư đắt đỏ, nên vào cuối vụ, người nông dân bấm đốt ngón tay tính thì thấy không còn được đồng lãi nào. Họ đành bung đi tứ xứ làm ăn. Họ đi đến bất cứ nơi nào có thể, bất chấp có hợp pháp hay không” - ông Đinh Viết Trường - Phó Chủ tịch xã Diễn Thái (Diễn Châu, Nghệ An) nói.

Còn ở xã Vinh Hà (Phú Vang, Thừa Thiên - Huế), ông Lê Vĩnh Hiền, cán bộ văn hóa - xã hội xã giải thích: “Đây là những lao động đi theo diện gia đình. Người đi trước kéo người đi sau, anh em họ hàng lần lượt đi nước ngoài nên xã rất khó quản lý. Tôi cũng có nghe những lao động đi về kể là ở bên đó họ bị cướp, bị bắt. Đợt này, tình hình chính trị, xã hội ở Angola có nhiều biến động nên lao động về nước nhiều”.

Khi chúng tôi đặt câu hỏi rằng trước thông tin nhiều lao động Việt Nam ở các địa phương sang làm việc tại Angola chết do bệnh tật, do bị bắn, xã có tuyên truyền vận động để người dân không lao vào những cuộc xuất ngoại đầy rủi ro? Ông Hiền cho biết, lâu nay xã chưa có biện pháp gì, dự tính sẽ xin ý kiến lãnh đạo địa phương để thực hiện việc này trong thời gian tới.

“Thực tế thì chúng tôi cũng đã tổ chức tuyên truyền, vận động người dân không nên đi lao động trái phép. Nhưng chỉ nói trên loa thôi, người dân có nghe không là quyền của họ, xã không có thẩm quyền gì để xử lý”, ông Phạm Xuân Bang - Chủ tịch UBND xã Diễn Kim (Diễn Châu), nói.

Chúng tôi tìm hiểu tại Phòng LĐTBXH huyện Diễn Châu, thì cơ quan này cũng không nắm được con số cụ thể người địa phương đang cư trú và làm việc bất hợp pháp ở nước ngoài. “Những người xuất khẩu lao động hợp pháp thì chúng tôi được báo cáo và có con số cụ thể, còn những lao động chui thì họ không đăng ký, không báo cáo nên không nắm được”, ông Trương Công Sửu - Trưởng Phòng LĐTBXH huyện Diễn Châu, cho hay.

Về đáp án cho “bài toán” lao động chui ở nước ngoài, ông Sửu cho rằng để hạn chế, ngăn chặn lao động “chui” cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng. “Bản thân ngành LĐTBXH không có khả năng, thẩm quyền ngăn chặn lao động xuất cảnh, cư trú bất hợp pháp”.

Còn ông Đặng Cao Thắng - Phó Giám đốc Sở LĐTBXH Nghệ An - lại cho rằng: Cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp bao gồm tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức, trách nhiệm của chính quyền cơ sở, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.

Ông Thắng nhấn mạnh: “Quan trọng là nhận thức, quyền tự quyết của người lao động. Người lao động nên tỉnh táo tìm hiểu kỹ về thị trường lao động mà bản thân có ý định tham gia, và có quyền quyết định đi hay không, không ai có thể ép buộc”.

Theo ông Thắng, lao động chui phải chịu thiệt thòi rất lớn khi xảy ra bất trắc. Hiện nay, con số chính xác về người lao động Nghệ An cư trú - làm việc bất hợp pháp tại nước ngoài trong đó có Angola, chưa xác định được.

Theo Lao động
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.