Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Việc “tụt hạng” mức trợ cấp người có công:

Khiếu nại của ông Nguyễn Văn Chủ có đúng?

08/11/2017 08:18

LCĐT - Báo Lào Cai nhận được đơn của ông Nguyễn Văn Chủ, ở thôn Tân Tiến, xã Gia Phú (huyện Bảo Thắng) đề nghị làm rõ việc ông và một số người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học (CĐHH) đã bị hạ trợ cấp từ tháng 10/2014.

Nguyên nhân dẫn đến khiếu nại

Chúng tôi đã gặp ông Chủ và được biết: Từ tháng 10/2014 trở về trước, ông được nhận trợ cấp ở mức dành cho người suy giảm sức khỏe từ 81% trở lên và từ tháng 10/2014 đến nay, ông chỉ được hưởng chế độ ở mức suy giảm từ 41% - 60% sức khỏe.

Qua tìm hiểu, nhóm phóng viên nhận thấy: Chế độ, chính sách người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐHH được thực hiện từ năm 2000. Trong đó, giai đoạn 2000 - 2005 thực hiện theo Quyết định số 26 ngày 23/2/2000 (viết tắt là Quyết định 26) và Quyết định số 120 ngày 5/7/2004 (viết tắt là Quyết định 120) của Thủ tướng Chính phủ; giai đoạn 2006 - 2013 thực hiện theo Nghị định số 54 ngày 26/5/2006 của Chính phủ (viết tắt là Nghị định 54); từ năm 2013 đến nay, thực hiện theo Nghị định số 31 ngày 9/4/2013 của Chính phủ (viết tắt là Nghị định 31).

Trước khi có Nghị định 54, việc xếp hưởng trợ cấp thông qua việc đối tượng tự kê khai bệnh tật; trung tâm y tế cấp huyện, bệnh viện đa khoa khu vực thực chứng (đối tượng không phải đi giám định).

Nghị định 54 ban hành và sau đó, Thông tư số 07 ngày 26/7/2006 của Bộ Lao động - TBXH không quy định đối tượng lập hồ sơ theo Quyết định 26 phải đi giám định, chỉ quy định: Riêng đối với người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm CĐHH đã được xác nhận theo Quyết định 120 đang được hưởng chế độ thì Sở Lao động - TBXH rà soát, hướng dẫn, bổ sung hồ sơ theo quy định tại Thông tư 07 (tức là không phải đi giám định). Tuy nhiên, Sở Lao động - TBXH Lào Cai không thực hiện theo tinh thần trên, mà giới thiệu toàn bộ đối tượng lập hồ sơ theo Quyết định 26 đi giám định. Sau khi giám định, có 553 người được kết luận suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên xếp hưởng trợ cấp mức 1; có 230 người suy giảm khả năng lao động từ 61% - 80% xếp hưởng trợ cấp mức 2 (trong đó có 10 hồ sơ xác lập theo Quyết định 120).

Đối với hồ sơ xác lập theo Nghị định 54, toàn tỉnh có 685 người lập mới (trong đó có 148 người là thương binh, bệnh binh, mất sức lao động không thuộc diện phải đi giám định). Tại văn bản  số 1851 ngày 27/10/2017 gửi Báo Lào Cai, Sở Lao động - TBXH cho rằng, biên bản kết luận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động của đối tượng này không khách quan, do việc khám, giám định thực hiện không đúng nguyên tắc, đã khám, giám định gộp thêm các bệnh thông thường không nằm trong giấy giới thiệu của ngành lao động - TBXH và giấy xác nhận của chủ tịch UBND cấp huyện, làm nâng tỷ lệ suy giảm khả năng lao động của đối tượng ở mức cao.

Khi thực hiện Pháp lệnh số 04/2012 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIII và Nghị định số 31 của Chính phủ, Bộ Lao động - TBXH nhận thấy tỷ lệ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐHH ở Lào Cai đang hưởng trợ cấp tương ứng với tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên cao bất thường, nên đã yêu cầu tỉnh Lào Cai rà soát lại toàn bộ.

Tỉnh đã rà soát, làm việc và lập biên bản với từng đối tượng. Kết quả, trong tổng số 1.468 đối tượng, có 1.437 đối tượng chuyển xếp hưởng trợ cấp như người suy giảm khả năng lao động mức từ 41% - 60%; có 30 đối tượng chuyển xếp mức từ 61% - 80% và 1 đối tượng chuyển xếp mức 81% trở lên.

Sau khi điều chỉnh trợ cấp theo Nghị định 31, đa số đối tượng đã đồng tình, nhưng vẫn có 8 người có đơn, thư khiếu nại cho rằng: Giai đoạn 2006 - 2012, họ đã được cơ quan chức năng của tỉnh giới thiệu đi giám định, kết luận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động (đặc biệt là những người đã được kết luận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên), nên khi thực hiện Nghị định 31, họ phải được điều chỉnh hưởng trợ cấp tương đương.

Ông Nguyễn Văn Chủ, người nhiều năm khiếu nại vì bị “tụt” trợ cấp từ mức 1 xuống mức 3.

Trung ương, địa phương “đau đầu” khắc phục hậu quả

Trong văn bản số 1851, ngày 27/10/2017, của  Sở Lao động - TBXH thừa nhận: Nguyên nhân chính dẫn đến việc khiếu nại của ông Nguyễn Văn Chủ và một số người khác là do việc tổ chức thực hiện chế độ của các cơ quan thực hiện chính sách ở tỉnh Lào Cai giai đoạn thực hiện Nghị định 54 (giai đoạn 2006 - 2012) có những thiếu sót: Đã cho đối tượng lập hồ sơ theo Quyết định 26 đi giám định, trong khi pháp luật không quy định phải đưa họ đi giám định. Việc khám, giám định, kết luận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động cho đối tượng lập hồ sơ theo Nghị định 54 cũng chưa đúng quy định, dẫn đến khi thực hiện Nghị định 31 phải rà soát, điều chỉnh lại mức trợ cấp, làm phát sinh khiếu nại.

Ngay từ khi có khiếu nại, Sở Lao động - TBXH đã thụ lý và ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần 1. Sau đó, có 4 người (trong đó có ông Nguyễn Văn Chủ) khiếu nại lần 2 đến Chủ tịch UBND tỉnh và đã được UBND tỉnh thụ lý giải quyết, ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần 2, viện dẫn đầy đủ căn cứ pháp luật; các văn bản chỉ đạo về mặt chuyên môn của các bộ, ngành hữu quan làm cơ sở và không công nhận nội dung khiếu nại của người khiếu nại.

Không đồng tình, ông Nguyễn Văn Chủ và một số người tiếp tục khiếu nại, thậm chí kéo về các cơ quan Trung ương kiến nghị, có lần tập trung thành đoàn với 18 người. Tỉnh đã phối hợp với Ban Tiếp công dân Trung ương, Bộ Lao động - TBXH tổ chức đối thoại sau giải quyết khiếu nại với các đối tượng, nhưng không thành công.

Sự việc đã khiến Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình phải trực tiếp xem xét, chỉ đạo Bộ Y tế và Bộ Lao động - TBXH; Bộ Y tế kiểm tra, rà soát. Sau nhiều cuộc làm việc với tỉnh Lào Cai, Bộ Lao động -TBXH đã kết luận: Việc Sở Lao động - TBXH Lào Cai giới thiệu đối tượng lập hồ sơ theo Quyết định 26 đi khám, giám định, kết luận tỷ lệ suy giảm khả năng lao động, chuyển hưởng trợ cấp mức 1 khi thực hiện Nghị định 54 là không phù hợp với quy định của pháp luật, yêu cầu điều chỉnh hưởng trợ cấp mức 3 khi thực hiện Nghị định 31 (mức như người suy giảm khả năng lao động 41% - 60%).

Bộ Y tế cũng kết luận tương tự và khẳng định biên bản giám định y khoa không có tính pháp lý, đề nghị hủy bỏ giấy giới thiệu và biên bản giám định y khoa đối với 6 đối tượng có đơn, thư khiếu nại ở Lào Cai (trong đó có ông Nguyễn Văn Chủ).

Đối với 1 trường hợp lập hồ sơ theo Nghị định 54 có đơn, thư khiếu nại, Bộ Y tế chỉ rõ: Việc khám, giám định, kết luận của Hội đồng Giám định Y khoa tỉnh Lào Cai đối với đối tượng ở mức 81% là không khách quan, do thực hiện không đúng nguyên tắc khám, giám định, yêu cầu điều chỉnh giảm tỷ lệ suy giảm khả năng lao động của đối tượng từ 81% theo biên bản cũ xuống còn 55% theo kết quả rà soát…

Ngày 21/6/2017, Sở Lao động - TBXH đã phối hợp với Sở Y tế, Hội đồng Giám định Y khoa, Hội Cựu chiến binh, Hội Nạn nhân chất độc màu da cam và các cơ quan liên quan làm việc, thông báo ý kiến của Bộ Y tế hủy bỏ giấy giới thiệu giám định và biên bản giám định y khoa đối với các đối tượng và nắm tâm tư, nguyện vọng các đối tượng, nhưng các đối tượng tiếp tục không đồng tình.

Ngày 25/8/2017, UBND tỉnh có văn bản số 425 về việc giải quyết các kiến nghị của ông Nguyễn Văn Chủ, trong đó nêu rõ: Trường hợp không đồng ý với kết quả giải quyết của UBND tỉnh và các cơ quan chức năng, ông Nguyễn Văn Chủ và các công dân có quyền khởi kiện đến tòa án hoặc giám định lại (UBND tỉnh chi trả toàn bộ chi phí giám định lại). Tuy nhiên, ông Chủ và một số đối tượng vẫn không đồng tình, tiếp tục đi khiếu nại.

Lời kết

Ưu đãi người có công với cách mạng là chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, thể hiện trách nhiệm, đồng thời là sự ghi nhận, tôn vinh những cống hiến của họ đối với đất nước. Những năm gần đây, công tác đãi ngộ người có công càng được Đảng và Nhà nước quan tâm, chú trọng.

Để xảy ra sai sót khi thực thi chính sách người hoạt động kháng chiến bị nhiễm CĐHH, những công chức liên quan đã bị xử lý. Đối với đơn, thư khiếu nại của ông Nguyễn Văn Chủ và một số công dân, đã được các cơ quan chức năng từ Trung ương đến địa phương xem xét, thụ lý, giải quyết, bảo đảm đúng trình tự, thủ tục. Quá trình giải quyết đơn, thư khiếu nại, tiếp xúc, đối thoại, ngành chức năng đã tuyên truyền, giải thích, hướng dẫn đầy đủ các quy định của pháp luật.

Để giải quyết dứt điểm đơn, thư khiếu nại, kiến nghị kéo dài của ông Nguyễn Văn Chủ và một số người khác, các cấp ủy đảng, chính quyền, các cơ quan chức năng, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở cần làm tốt công tác tuyên truyền, giải thích để các đối tượng hiểu rõ và chấp hành tốt các chế độ, chính sách, không nghe theo đối tượng xấu lôi kéo, kích động. Các cơ quan có thẩm quyền cũng cần xem xét, thậm chí có thể áp dụng những biện pháp cương quyết, như tạm dừng trợ cấp và yêu cầu các đối tượng đi khám, giám định lại; xử lý nghiêm những hành vi gây mất an ninh, trật tự trên địa bàn…

Ðức Lân
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.