Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Hoàng Liên sớm Xuân về

19/02/2019 08:13

LCĐT - Một sớm xuân vừa chớm hiên nhà, bỗng thanh âm của bài “Tiếng hát trên đỉnh Hoàng Liên” réo rắt bên tai, tôi nhấc máy gọi cho Trưởng thôn Hoàng Liên ngỏ ý muốn ghé thăm. Trên đường lên thôn, tôi khe khẽ hát:“Hoàng Liên cao vút, dòng suối trong xanh chảy quanh lưng đèo. Thảo nguyên bao la, bóng cô gái Mèo thấp thoáng lưng đèo… Thôn xóm tưng bừng, rộn rã núi rừng, lời ca ngân nga mừng quê núi được mùa…”.

Thôn Hoàng Liên thuộc xã Bản Hồ (Sa Pa), có gần 150 hộ cư trú nơi triền núi. Đứng từ dưới đường nhìn lên, sau màn sương mỏng, thôn hiện ra thanh bình với những nếp nhà dọc tuyến đường liên thôn, bên hiên là những cây đào phai, cây mận bung hoa rực rỡ. Màu trắng của đường bê tông nổi bật giữa màu xanh của núi đồi, của cây ăn quả, rau vụ đông, của những thửa ruộng lấp xấp nước chờ ngày xuống đồng… báo hiệu một năm đủ đầy tiếp tục đến với những gia đình nơi đây.

Nam thanh niên đồng bào Dao thực hiện nghi lễ học chữ Nôm Dao đầu xuân.

Đầu Xuân, tiết trời vùng cao Sa Pa tuyệt đẹp. Nắng hửng nhẹ phản vào làm dải mây trắng đang bao bọc dãy Hoàng Liên bừng sáng. Trên đường lên thôn, từng tốp thanh niên rủ nhau đi chợ Tết ríu rít kể cho nhau nghe chuyện ăn đụng lợn, cách làm lạp xường, thịt treo, giã bánh, cả chuyện chọn bài hát gì, luyện tập thế nào, mặc trang phục ra sao để biểu diễn trong lễ hội đầu năm mới… mặc cho sự có mặt của một người lạ như tôi. Mùa này cũng là thời điểm các loại hoa rừng khoe sắc, khiến tuyến đường bê tông dẫn lên thôn trở thành một tuyến đường hoa. Cảnh vật hữu tình, lòng người háo hức… tất cả tạo nên không khí rất xuân nơi thôn cao này.

Vừa đến cổng nhà Trưởng thôn, tôi đã gặp một phụ nữ Dao đỏ trong trang phục truyền thống đang miệt mài thêu thùa. Đón tôi với nụ cười thân thiện, Trưởng thôn Chảo Vần Tình bảo: “Còn vài ngày nữa là đến Tết Nguyên đán, vợ tôi tranh thủ hoàn thiện nốt bộ trang phục truyền thống để kịp diện. Còn mình thì chuẩn bị mổ lợn, giã bánh và gói bánh chưng đen”.

Trong căn nhà gỗ mới dựng, vợ anh Tình đã trang hoàng xong, trên ban thờ bày lọ hoa đào có cả lộc và bông. Với đồng bào Dao, trên ban thờ ngày tết chỉ cắm hoa đào, hoa mận, với quan niệm để con cháu sinh ra nhớ đến nguồn gốc của núi rừng, đẹp như những bông hoa đào và trắng như cánh hoa mận. Chị Lý Tả Mẩy là vợ anh Tình cũng không quên sắm sẵn bộ kim chỉ mới để ngày 30 Tết thực hiện nghi lễ dạy thêu cho con gái. Anh Tình cẩn thận lấy trong tủ và xếp ngay ngắn mấy quyển sách đã sờn gáy vì quá cũ rồi để lên chiếc bàn nhỏ giữa nhà. Với anh, những quyển sách này rất quan trọng bởi lưu giữ nét văn hóa của dân tộc Dao, dạy anh cách sống, cách làm người lương thiện. Anh Tình bảo rằng những quyển sách này có tuổi đời rất cao và đã theo gia đình anh từ ngày ông nội anh còn sống. Vào ngày 30 tháng Chạp, nam thanh niên người Dao bắt đầu thực hiện nghi lễ học chữ nho cho đến hết ngày 15 tháng Giêng. Trong thời gian này, mọi người học các nghi lễ cúng, cách ứng xử trong cuộc sống.

Sau khi giúp anh Tình xếp lại những quyển sách, chúng tôi cùng đến thăm một số hộ trong thôn để cảm nhận không khí Tết nơi rẻo cao. Điểm đầu tiên anh dẫn tôi đến là nhà văn hóa thôn. Mấy ngày trước, bà con trong thôn đã dọn dẹp nơi này sạch sẽ và chuẩn bị những vật dụng cần thiết cho lễ Pút tồng (nhảy lửa) diễn ra vào ngày mùng 3 Tết. Thửa ruộng trước nhà văn hóa cũng được đắp lại bờ để chờ đến ngày đẹp là thực hiện nghi lễ xuống đồng. “Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng bà con trong thôn vẫn góp tiền, góp công và hiến đất để có nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Năm nào cũng vậy, ngày Tết, bà con trong thôn đều tập trung tại đây để cùng nhau vui xuân mới” - anh Tình nói.

Dạo bước trên tuyến đường bê tông phẳng, nghe Trưởng thôn “khoe” những kết quả phát triển kinh tế mà bà con đạt được trong năm qua khiến tôi vui lây với người dân non cao này. “Tuyến đường này chúng tôi gọi là đường đoàn kết vì có sự hỗ trợ vật liệu xây dựng của Đảng, Nhà nước và công sức của nhân dân. Không chỉ tích cực trong xây dựng nông thôn mới, bà con còn chủ động vươn lên phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo. Giờ đây, các thửa ruộng trong thôn đã được cấy bằng các giống lúa năng suất cao như LH12, Nghi hương, Nhị ưu 838 thay cho các giống cũ. Việc sản xuất được cơ giới hóa, giúp giải phóng sức lao động của con người. Trên những diện tích ruộng một vụ, bà con trồng rau trái vụ, rau vụ đông tăng thêm thu nhập… Nhờ đó, năm 2018, thôn giảm được 12 hộ nghèo và hiện còn 40 hộ nghèo.

Ghé thăm gia đình chị Trần Thị Phòng khi chị đang tất bật chuẩn bị xuất đàn lợn và mẻ rượu mới cho tư thương. Chị Phòng quê tận Hà Nam nhưng đã quyết định chọn Hoàng Liên là nơi định cư lâu dài bởi mối duyên với vùng đất này. Với chị, thôn Hoàng Liên là quê hương thứ hai. Ở đây chị cảm nhận được tình người chân thật, sự đoàn kết vươn lên phát triển kinh tế. Bên bếp lửa hồng ấm áp, chị Phòng chia sẻ với chúng tôi về những việc đã làm được trong năm qua và những dự định trong năm mới. Ánh lửa bập bùng phản chiếu khiến tôi thấy rõ niềm hạnh phúc hiện hữu trên khuôn mặt chị khi chia sẻ về một năm mới đầy hy vọng. “Xuất xong mẻ rượu này, tôi sẽ đi chợ sắm Tết và chọn cho các thành viên trong gia đình trang phục mới để dự lễ Pút tồng cầu một năm may mắn. Cũng như nhiều hộ khác trong thôn, chúng tôi đang nỗ lực từng ngày để xây dựng quê núi ngày càng ấm no”, chị Phòng tâm sự.

Trên đường trở về nhà, anh Tình còn kể cho tôi nghe về nỗ lực vươn lên phát triển kinh tế, đóng góp xây dựng nông thôn mới của gia đình ông Chảo Quầy Tá, anh Đào Văn Bắc, anh Chảo Láo Liều… “Hoàng Liên có được như ngày hôm nay là nhờ sự đoàn kết, sẻ chia của các hộ trong thôn. Dù thôn có 4 dân tộc cùng sinh sống, nhưng dưới mái nhà chung, chúng tôi là anh em. Ngày Tết, các dân tộc đều chung vui ở sân nhà văn hóa, cùng thực hiện nghi lễ đón chào năm mới trong ấm áp tình người”, anh Tình bộc bạch.

“Hoàng Liên cao vút, rực rỡ hoa mai đỏ thắm sắc đào…”, những ca từ ấy cứ thánh thót vang lên trong rộn vui suy nghĩ của tôi. Một mùa xuân mới lại về, bản vùng cao mang tên dãy Hoàng Liên thêm một tuổi mới với màu no ấm hiện hữu trong từng nếp nhà.

Thu Ngọc
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.