Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Giữ “linh hồn” hồng rừng đại thụ

23/01/2018 08:22

LCĐT - Có một loài hoa hồng đến nay chưa được định danh chính xác, nhưng độc đáo và đặc biệt đến mức chỉ trong thời gian ngắn đã bị xóa sổ trong môi trường tự nhiên. Giữ “linh hồn” hoa hồng rừng đại thụ giờ đây đang được giới mê hoa, chơi hoa quan tâm, thông qua thú chơi sẵn có và pha thêm vị ngọt của tình yêu quê hương Lào Cai.

Đi tìm dấu tích hồng hoang

Tôi dành hẳn một buổi để chàng thanh niên người địa phương Tráng A Sình dẫn tham quan núi Hang Rồng thuộc xã Tả Văn Chư, huyện Bắc Hà với mong muốn tìm dấu tích sót lại của loài hoa hồng rừng đại thụ. Ngày cuối năm, thời tiết tại Bắc Hà lạnh hơn nhiều so với huyện vùng thấp, mưa nhẹ và sương mù đặc quánh, đường trơn trượt, nên chúng tôi phải bỏ xe máy bên vệ đường để leo bộ lên núi. A Sình chỉ tay ra hai hướng: “Hướng này là lên hang động của rồng, trên đó có hang đá rất lớn và sâu trong lòng núi, chưa ai dám đi tới tận cùng, các cụ bảo ở đó thủa xưa rồng ngụ. Còn hướng này là đi tìm hoa hồng rừng đại thụ, anh chọn hướng nào?”. Không có nhiều thời gian nên tôi bảo A Sình dẫn mình theo lối tìm dấu tích của hoa hồng.

Cây hồng đại thụ được anh Son ghép thành công có 3 màu hoa khác nhau.

Trước đây, tôi đã đi nhiều xã của Bắc Hà, ngoài Cốc Ly, Bản Liền, bây giờ, tôi biết thêm một Tả Văn Chư với khu rừng nguyên sinh hoang sơ. A Sình bảo khu rừng này xã và cơ quan kiểm lâm quản lý rất chặt, người dân cũng coi đây là rừng cấm nên từ lâu không có vụ chặt gỗ nào xảy ra. Vậy mà khi “cơn sốt” săn hoa hồng hoang đại thụ lan đến đây, chỉ trong khoảng 2 tháng, cả núi Hang Rồng đã không còn bóng dáng một nhành hoa nào sót lại. Trước đây, A Sình cũng lên núi khai thác hoa nên thạo đường lắm, chỉ thoáng cái đã đưa tôi đến ven bìa rừng, nơi trước đây có hoa hồng hoang đại thụ nhưng đã bị khai thác. Những gì còn sót lại bây giờ là hố rộng chừng một mét, sâu khoảng ba gang tay. Nhặt mấy cành lá khô cỡ bằng chiếc đũa, A Sình đưa tôi và bảo: “Cành hồng bị chặt còn sót lại đấy!”. Leo núi thêm hơn một giờ nữa vẫn không thấy bóng dáng một thân hồng đại thụ nào, tôi cảm thấy thất vọng đành bảo A Sình quay về.

Qua câu chuyện với A Sình trên dọc đường đi, tôi được biết thêm là đầu năm 2017, bỗng nhiên có mấy thương lái đến địa phương thu mua cây hoa hồng đại thụ trên núi Hang Rồng. Giá thu mua liên tục được đẩy lên, thời điểm cao nhất tới 500 nghìn đồng một bó thân cây, nếu đào được gốc thì thương lái mua vài triệu đồng; gốc càng to, xù xì, gân guốc thì giá mua càng cao. Đám thanh niên trong các thôn gần đó đua nhau đi đào hoa hồng rừng đại thụ để bán, chỉ trong thời gian khoảng 2 tháng, hàng trăm gốc và thân cây lớn đã biến mất. Thương lái mang hoa đi đâu người dân không rõ, những người sành hoa sau này khẳng định chắc chắn rằng hoa được chất lên các xe tải để chở qua biên giới bán cho thương lái Trung Quốc. Một phần rất ít được người chơi hoa ở thị xã Sơn Tây (Hà Nội), thành phố Vĩnh Yên (Vĩnh Phúc) thu mua. Nghe nói sau khi mua được mấy bó cây hồng lạ này, một đại gia chơi hoa ở thị xã Sơn Tây đã đem theo mấy chục người lên núi Hang Rồng tìm kiếm, nhưng tuyệt nhiên không thu được gốc nào. Dù đại gia này còn tuyên bố mua gom các thân cây hoa này với giá gấp mấy chục lần giá trước đó, nhưng cũng chẳng còn ai giữ lại một gốc hồng trong nhà. Hình dáng của cây hoa này ra sao, có gì đặc biệt mà người ta lại săn lùng ráo riết như vậy, thắc mắc của tôi được giải đáp khi gặp anh Đinh Trọng Son, tổ dân phố số II, thị trấn Bắc Hà.

Tình yêu với hồng hoang

Anh Son quê gốc ở xã Điền Xá, Nam Trực, Nam Định, nơi có nghề trồng cây cảnh nổi tiếng nhất cả nước. Công việc chính của anh Son là xây dựng, “nghề tay trái” là trồng hoa, cây cảnh và trồng đào thế; hiện nhà anh có hơn 400 gốc đào cổ đang độ tạo tán, uốn thế. Anh Son nhớ lại, khoảng tháng 2, tháng 3 năm 2017, một lần ra chợ thấy mấy người dân tại xã Tả Văn Chư chở một bó thân cây hoa hồng rừng cổ thụ xuống thị trấn để bán cho thương lái. Là người chơi hoa nên anh tò mò, liền ra hỏi sự tình và xem cây hoa lạ. Dù chưa biết rõ đặc tính nhưng anh vẫn mạnh dạn mua “hớt tay trên” bó thân hoa kia và hôm đó cũng bỏ luôn công việc xây dựng để ngược xã Tả Văn Chư tìm mua hoa. Thật tiếc là khi anh Son phát hiện ra loại cây đặc biệt này cũng là thời điểm núi Hang Rồng cạn kiệt loài hoa quý. Mua vớt được mấy bó hoa, anh mang về nhà chia thành hơn 200 gốc ươm trong các chậu cảnh để trong 2 khu vườn cây cảnh của gia đình. Anh Son cho rằng đó cũng đã là vận may, là “cái duyên” bởi đến nay, huyện Bắc Hà chỉ có mình anh đang sở hữu những cây hồng này.

Hồng cổ Sa Pa được nhiều người yêu hoa săn tìm.

Dẫn chúng tôi ra thăm khu vườn ươm, anh Đinh Trọng Son giới thiệu những chậu hoa hồng hoang đã được ghép mắt thành công với giống hoa hồng thường và đang cho hoa nở rộ. Hoa hồng rừng đại thụ là cây có những gốc to bằng cả chiếc mũ xe máy, thân hoa cỡ bắp chân, bắp tay. Tất cả các khóm hoa hồng này được người trồng bỏ hết lá và cành nhỏ, chỉ giữ lại thân để ghép, song vẫn nhận ra sự đặc biệt qua những cái gai đặc trưng và lớp vỏ xù xì trên thân cây. Cũng như loài hoa hồng thông thường, mỗi gốc hồng rừng thường có 4 đến 6 nhánh tỏa ra các hướng, không có thân chính, các nhánh phát triển khá đều. Trước đây, anh Son cũng đã lên núi Hang Rồng tìm phong lan nên biết trên đó có rất nhiều loài hoa này, chúng mọc thành bụi, thân vươn dài như dạng hồng leo, đoạn thân nào trĩu xuống đất thì mọc rễ và bám chặt vào đất để cấp thêm dưỡng chất cho thân cây vươn dài thêm. Có những gốc hồng rừng đại thụ lớn đến cỡ một người ôm không xuể, thân cây có nhiều gai, gốc rậm rạp. Trả lời về giá hoa lạ này trên thị trường, anh Son cho biết, mới đây anh bán 2 gốc hồng ghép được 3 và 4 màu hoa cho một người sành chơi tại thành phố Lào Cai với giá 30 triệu đồng/gốc. Số tiền bằng cả một năm làm nghề xây dựng, nhưng anh Son vẫn quyết không bán thêm một cây hồng nào nữa, anh khẳng định đây là hàng “độc”, hàng hiếm nên phải chăm sóc, tạo hình một vài năm sau mới bán để nâng cao giá trị.

Sành chơi các loại hoa, lại ở Bắc Hà mấy chục năm, nhưng đến nay anh Son vẫn không thể lý giải nổi rằng tại sao hồng rừng đại thụ chỉ phân bố ở núi Hang Rồng thuộc xã Tả Văn Chư. Ngoài cánh rừng già còn sót lại, thì núi Hang Rồng không có gì đặc biệt so với các núi khác trong khu vực, còn những điển tích về đàn rồng ngụ trong hang cũng khá mơ hồ khó có thể liên quan đến loài hồng lạ.

Cao Cường
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.