Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Giảm nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn

14/04/2019 13:39

Bài cuối: Không thiếu cơ chế, chính sách, quan trọng là cách làm

LCĐT - Theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, chính sách hỗ trợ liên quan đến giảm nghèo đã bao trùm tất cả các lĩnh vực, do vậy giải pháp để giảm nghèo là chỉ đạo, thực hiện đầy đủ, có hiệu quả các chính sách do Trung ương và tỉnh ban hành.

>> Bài 1: Bao giờ mới hết nghèo?

>> Bài 2: Dền Thàng - cái nghèo bao giờ rời xa?

>> Bài 3: Giải “bài toán” giảm nghèo

>> Bài 4: Phải bắt đầu từ phía người dân

Chưa tạo được sinh kế cho người dân

Mô hình chăn nuôi ở xã Tả Củ Tỷ (Bắc Hà).

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cùng các chương trình mục tiêu quốc gia khác được triển khai đồng bộ đã tác động tích cực, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Trong 3 năm (2016 - 2018), tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh giảm bình quân 6,02%/năm, vượt mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV đề ra 3 - 4%. Tuy nhiên, tỉnh hiện còn 43 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 40% trở lên, các xã này là vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh.

Các hộ nghèo chủ yếu thuộc diện nghèo về thu nhập, chiếm tới 98,27% tổng số hộ nghèo của các xã, tập trung tại Bản Già, Tả Van Chư, Cốc Ly, Bản Liền (huyện Bắc Hà), Ngải Thầu, Pa Cheo (huyện Bát Xát), Tả Ngài Chồ, Pha Long (huyện Mường Khương). Hộ nghèo đa chiều chiếm 1,73% số hộ nghèo. Nguyên nhân đầu tiên dẫn đến tỷ lệ hộ nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn là chưa tạo được sinh kế cho người dân.

Chúng tôi nhận thấy, hầu hết các xã chưa xác định được thế mạnh để khai thác hiệu quả và tư duy, nhận thức về sản xuất hàng hóa còn thấp. Người dân sản xuất tự phát, sử dụng các cây trồng truyền thống như ngô, lúa là chủ yếu và còn nặng tư tưởng ỉ lại sự hỗ trợ của Nhà nước. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi còn ít và chưa phù hợp với trình độ lao động; chưa hình thành được các liên kết sản xuất bền vững với doanh nghiệp, hợp tác xã và thị trường. Như tại xã Tả Củ Tỷ (huyện Bắc Hà), nhiều năm qua địa phương vẫn loay hoay tìm cây trồng, vật nuôi phù hợp để bà con sản xuất. Trước đây, xã đã có một số mô hình thử nghiệm nuôi dê, lợn, tuy nhiên cũng chỉ dừng lại ở mức độ thử nghiệm, bởi khi hết nguồn hỗ trợ, người dân không mặn mà. Việc kêu gọi doanh nghiệp liên kết với nông dân khó thực hiện vì lợi thế về tài nguyên, khí hậu của xã không có gì nổi bật so với xã khác, trong khi giao thông cũng không thuận lợi. Còn tại xã Tả Ngải Chồ và xã Pha Long (huyện Mường Khương), hầu hết các hộ có thu nhập cao hơn mức trung bình của địa phương là nhờ đi lao động bên kia biên giới.

Bên cạnh đó, người dân ở các xã này khó tiếp cận các cơ chế, chính sách đặc thù do công tác tuyên truyền chưa tốt, chưa có sự chỉ đạo, hướng dẫn kịp thời của cấp huyện, xã. Thủ tục, quy trình phê duyệt phức tạp, cấp tỉnh phê duyệt phương án sản xuất cho hộ dân, chưa phân cấp mạnh cho cấp huyện. Khó tiếp cận chính sách đặc thù dẫn đến người dân chưa có điều kiện giảm nghèo bền vững. Ví dụ như Quyết định số 96 ngày 7/9/2016 của UBND tỉnh về ban hành quy định hỗ trợ lãi suất tiền vay ngân hàng cho các dự án đầu tư phát triển sản xuất, chế biến sản phẩm nông nghiệp đối với các huyện nghèo và các huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016 - 2020. Theo đó, lãi suất được ngân sách tỉnh hỗ trợ là 100% lãi suất đối với các dự án được tỉnh phê duyệt. Tuy nhiên đến nay (sau 3 năm thực hiện), người dân ở 43 xã trên chưa tiếp cận được chính sách đặc thù này. Chính sách hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo và hộ nghèo ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn theo Quyết định số 755 ngày 20/5/2013 của Thủ tướng Chính phủ hạn chế do quỹ đất để giải quyết cho các đối tượng thụ hưởng chính sách cơ bản không còn. Một số chế độ, chính sách chưa đáp ứng nguyện vọng của người dân; chính sách, chương trình giảm nghèo đã được ban hành nhưng còn chồng chéo, chưa tạo được gắn kết chặt chẽ và lồng ghép vào các mục tiêu giảm nghèo. Nguồn lực cho giảm nghèo chưa đáp ứng được yêu cầu, còn dàn trải, thiếu sự gắn kết giữa việc thực hiện chính sách giảm nghèo với an sinh xã hội. Việc thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất cho người dân hầu như chỉ tập trung hỗ trợ trực tiếp giống cây trồng, vật nuôi, vật tư phân bón, hỗ trợ mua sắm máy móc, thiết bị mà ít triển khai xây dựng các mô hình điểm để nhân rộng.

Dân nghèo, cán bộ phải chịu trách nhiệm

Người dân xã La Pan Tẩn bán lợn đen tại chợ phiên. 

Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội cho rằng, trong nhiều nguyên nhân dẫn đến công tác giảm nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn chưa tạo được bước đột phá thì nguyên nhân cốt lõi là trình độ, năng lực, cán bộ nói chung, cán bộ làm công tác giảm nghèo cấp xã nói riêng còn hạn chế, dẫn đến lúng túng trong việc triển khai, thực hiện các chương trình, dự án, công tác giảm nghèo trên địa bàn. Cấp ủy đảng, chính quyền cơ sở chưa quyết liệt trong việc chỉ đạo, thực hiện công tác giảm nghèo và chưa định hướng cho người dân cần phải làm gì để giảm nghèo bền vững, chủ yếu thực hiện nhiệm vụ cấp trên giao.

Hiện nay, các chính sách hỗ trợ liên quan đến giảm nghèo của Trung ương và của tỉnh đã bao trùm tất cả các lĩnh vực: Đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ về giáo dục, y tế, lao động, việc làm, dạy nghề, tín dụng, sản xuất… Theo quan điểm chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh thời gian tới, đối với chính sách hỗ trợ hộ nghèo tập trung cho chính sách hỗ trợ gián tiếp, giảm chính sách cho không. Theo ông Nguyễn Văn Sơn, giải pháp chính về giảm nghèo bền vững đối với 43 xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 40% trở lên là tập trung chỉ đạo thực hiện đầy đủ, có hiệu quả các chính sách hỗ trợ do Trung ương và tỉnh đã ban hành, đồng thời nâng cao trách nhiệm hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, gắn trách nhiệm người đứng đầu về thực hiện mục tiêu giảm nghèo.

Để cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở có trách nhiệm vào cuộc đối với các xã nghèo, coi công tác giảm nghèo là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, liên tục, thời gian tới, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội trình UBND tỉnh về việc ban hành Nghị quyết của Tỉnh ủy về giảm nghèo bền vững đối với các xã có tỷ lệ hộ nghèo từ 40% trở lên giai đoạn 2019 - 2025. Nghị quyết là văn bản chỉ đạo để cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở có trách nhiệm vào cuộc, là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, liên tục của cấp ủy đảng, chính quyền các cấp, giúp cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện về giảm nghèo. Đặc biệt, do các chính sách đã bao trùm đầy đủ nên khâu tổ chức thực hiện sẽ có tính quyết định đến hiệu quả công tác giảm nghèo, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu các cấp đối với công tác giảm nghèo.

Nghị quyết sẽ nhấn mạnh đến giải pháp về tổ chức bộ máy, cán bộ cơ sở. Cụ thể là rà soát, đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức xã, đặc biệt là chức danh người đứng đầu cấp ủy đảng, chính quyền các xã. Có chính sách hỗ trợ phù hợp cho cán bộ xã luân chuyển tại các xã và việc đào tạo, sử dụng sau luân chuyển đối với cán bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ để tạo động lực, lan tỏa trong độ ngũ cán bộ. Ngoài ra, cũng giao trách nhiệm, chỉ tiêu thi đua cụ thể đối với cấp ủy đảng, chính quyền và cán bộ đảng viên cơ sở trong việc thực hiện mục tiêu giảm nghèo và giải quyết việc làm. Tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Với giải pháp căn cơ này hy vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để giảm nghèo bền vững tại các xã đặc biệt khó khăn của tỉnh.

        Mạnh Dũng - Tất Ðạt
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.