Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Giảm nghèo ở các xã đặc biệt khó khăn - Bài 1: Bao giờ mới hết nghèo?

04/04/2019 16:11

LCĐT - Năm 2018, Ban Chỉ đạo chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững tỉnh đã có cuộc họp bàn các giải pháp thực hiện Đề án giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 44 xã có tỷ lệ hộ nghèo trên 50% giai đoạn 2018 - 2025. Một kế hoạch toàn diện về phát triển kinh tế - xã hội nhằm xóa đói, giảm nghèo nhanh, bền vững và giải quyết tốt các vấn đề xã hội đã được đề ra. Tuy nhiên, việc triển khai ở cơ sở vẫn còn rất nhiều khó khăn, nguy cơ tụt hậu của các xã này đang hiện hữu.

Cách đây 10 năm, tuyến đường nhựa trục xã nối từ ngã ba Bản Già về trung tâm xã Tả Củ Tỷ (huyện Bắc Hà) hoàn thành. Khỏi phải nói, cán bộ và người dân nơi đây vui mừng thế nào, bao nhiêu hy vọng, dự định phát triển kinh tế được đặt ra nhằm đưa xã ra khỏi diện đặc biệt khó khăn. Nhưng đến nay, sự thay đổi ở Tả Củ Tỷ không có gì đáng kể, tuyến đường trục xã đã xuống cấp, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Theo lãnh đạo xã, công tác giảm nghèo ở đây chưa có hướng đi hiệu quả bởi nhìn đâu cũng thấy khó.

Ruộng đất ở Tả Củ Tỷ chỉ canh tác được 1 vụ.

Không biết gia đình mình đã thoát nghèo

Theo bản danh sách của UBND xã, gia đình anh Lèng Văn Kinh, thôn Sông Lẫm là một trong những hộ thuộc diện thoát nghèo năm 2018. Khi nghe cán bộ thôn nói, chúng tôi muốn vào nhà tìm hiểu mô hình làm kinh tế để thoát nghèo của gia đình và khi tìm đến thì vợ chồng anh Kinh thực sự ngạc nhiên bởi không biết gia đình mình đã được thoát nghèo. Gia đình 7 miệng ăn chỉ trông chờ vào mấy thửa ruộng và nương ngô trồng 1 vụ, ngoài ra không có thu nhập thêm. Bí thư Chi bộ thôn Sông Lẫm là Lèng Sào Minh bảo, thực ra các hộ thoát nghèo và trong diện hộ nghèo ở đây không chênh lệch nhau là bao, có những hộ vài năm trước thoát nghèo, năm nay lại đưa vào diện nghèo, cái này là do cán bộ xã và cán bộ huyện đi điều tra đánh giá, nhiều hộ trong thôn được đưa ra khỏi diện hộ nghèo vẫn liên tục thắc mắc. Vì thế, nếu có chương trình hỗ trợ của nhà nước hay của các tổ chức xã hội nào dành cho thôn, chúng tôi đều chia cho tất cả các hộ trong thôn.

Nếu như Tả Củ Tỷ là xã khó khăn nhất của huyện Bắc Hà thì Sông Lẫm là thôn khó khăn nhất của Tả Củ Tỷ. Thôn cách trung tâm xã chưa đến chục cây số nhưng con đường độc đạo men theo triền núi lên Sông Lẫm có thể coi là nguyên nhân khiến thôn vùng cao này mãi chìm trong cái nghèo. Cách đây 10 năm, con đường này được mở mới và cũng từ đó đến nay không được cải tạo, nâng cấp. Sau nhiều trận mưa lũ, nền đường trước đây đủ cho ô tô đi, nay trở thành con đường mòn chỉ có thể đi lại khi trời nắng. Đó là chưa kể con suối lớn ngay đầu thôn khiến cho Sông Lẫm gần như bị cô lập vào mùa mưa lũ. Một cán bộ xã kể, trước đây có đưa đoàn cán bộ huyện vào khảo sát để xây dựng kế hoạch nâng cấp đường, anh cùng một cán bộ xã nữa đi tiền trạm để chờ đoàn cán bộ đi theo sau. Chờ mãi không thấy, đến khi gọi điện mới biết đoàn cán bộ huyện quay về từ khúc cua đầu tiên vì thấy đường lên quá khổ.

Sông Lẫm cũng là 1 trong 3 thôn ở Tả Củ Tỷ hiện chưa có điện lưới quốc gia. Đêm xuống càng thấy cái nghèo ở đây hiện lên rõ hơn. Cả thôn chỉ thấy những ánh đèn lờ mờ như những con đom đóm phát ra từ những bóng điện chạy bằng máy phát điện tự chế. Không điện, người dân Sông Lẫm bị thiệt thòi đủ thứ, như không được tiếp cận thông tin qua phương tiện thông tin đại chúng, không sử dụng máy móc vào sản xuất, nhiều thiết bị sinh hoạt gia đình thiết yếu bà con cũng chưa nhìn thấy bao giờ… Thế mới thấy sự chênh lệch ở đây với vùng thấp lớn đến nhường nào.

Trưởng thôn Sông Lẫm Lù Seo Thành cho biết: Thôn Sông Lẫm giáp với xã Bản Ngò, huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang. Cùng thuộc diện khó khăn như nhau nhưng phía Bản Ngò đã được đầu tư điện, đường đủ cả nên có lần bà con đề nghị các cấp cho “chuyển khẩu” cả thôn sang Hà Giang.

Anh Làng Seo Vần, Phó Chủ tịch HĐND xã Tả Củ Tỷ là người Sông Lẫm cho biết: Thôn có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế như chè cổ thụ, cây ăn quả, cá nước lạnh, nếu giao thông kết nối nhất định sẽ mở ra hướng thoát nghèo cho người dân nơi đây.

Chưa có mô hình kinh tế hiệu quả

Chợ Tả Củ Tỷ họp mỗi tuần 2 phiên vào thứ Ba, thứ Sáu, khung cảnh đông đúc ngày chợ dễ khiến người ta lầm tưởng xã vùng cao này đã thay da đổi thịt. Kỳ thực do đi lại quá khó khăn nên ngày họp chợ cũng là ngày người dân ở các thôn tranh thủ xuống trung tâm mua nhu yếu phẩm dự trữ cả tuần, thăm con cái học bán trú và cả làm cả thủ tục hành chính ở UBND xã.

So với những năm trước đây, trung tâm xã Tả Củ Tỷ nhộn nhịp với những dãy nhà ở san sát và vài cửa hàng bách hóa mọc lên, nhưng thực tế ở các thôn không có thay đổi nhiều. Mùa này, đất đai hầu như không canh tác được gì vì thiếu nước. Những thửa ruộng bậc thang xác xơ, trên triền núi cũng phủ một màu xám của đá núi và cỏ cây dại. Khí hậu khắc nghiệt, đất đai khô cằn khiến việc xây dựng các mô hình kinh tế gặp nhiều khó khăn. Dù ngô hay lúa thì quanh năm bà con cũng chỉ canh tác 1 vụ từ tháng 4 đến tháng 9 hằng năm, còn lại gần như bỏ không. Ngoài Sông Lẫm, các thôn khác như Sả Mào Phố, Sảng Mào Phố, Nậm Phàng, Ngải Thầu dù giao thông được cải thiện hơn nhưng vẫn đầy rẫy khó khăn.

Gian nan đường lên thôn Sông Lẫm.

Gia đình anh Vàng Văn Thào là một trong những hộ thuộc diện thoát nghèo ở thôn Sả Mào Phố, nguồn thu nhập chính của gia đình chủ yếu từ việc anh Thào đi làm thuê. Chị Vàng Thị Siêng, vợ anh Thào cho biết, cứ cấy lúa xong, anh lại đi khắp nơi làm phụ xây, đến mùa lại về. Một cán bộ UBND xã chia sẻ với chúng tôi, phần nhiều các hộ thoát nghèo ở Tả Củ Tỷ là có thu nhập tăng thêm từ đi làm thuê, nếu trông chờ vào sản xuất nông nghiệp ở địa phương thì rất khó.

Ông Phàn Văn Dồn, Phó Chủ tịch UBND xã Tả Củ Tỷ cho biết, đã có nhiều mô hình được thử nghiệm nhưng đến nay, xã vẫn chưa có mô hình nào phát triển kinh tế hiệu quả để nhân rộng. Hiện xã có một diện tích nhỏ trồng chè ở thôn Tả Củ Tỷ, tuy nhiên do người dân chưa có kỹ thuật canh tác, diện tích lại manh mún nên chưa hiệu quả. Chăn nuôi đại gia súc trên địa bàn cũng chủ yếu để lấy sức kéo và phân bón chứ chưa trở thành hàng hóa.

Kinh tế kém phát triển tất yếu khiến tỷ lệ hộ nghèo của xã đứng trong top đầu của huyện Bắc Hà. Năm 2017, tỷ lệ hộ nghèo của xã là 57%, đến năm 2018, tỷ lệ này còn 47%. Tuy nhiên, con số này có lẽ chưa phản ánh thực chất sự nghèo ở đây!

Bài 2:  Dền Thàng – cái nghèo bao giờ rời xa?

Mạnh Dũng - tất đạt
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.