Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Xử lý xâm phạm Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa:

Đừng để quá muộn

17/12/2018 07:52

LCĐT - Nhiều năm trước, những hình ảnh đẹp về Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa ở thung lũng Mường Hoa đã “đốn tim” biết bao du khách trong và ngoài nước. Nhưng bây giờ, ai đến đây cũng đều cảm thấy xót xa bởi khu danh thắng đang bị đào bới nham nhở như một đại công trường. Những thửa ruộng bậc thang đẹp nhất, nhì thế giới bị người dân san lấp không thương tiếc, thay vào đó là những công trình bằng bê tông, những căn nhà khung thép lợp tôn, lợp ngói fbrô xi măng trắng mọc lên khắp nơi.

Khu di tích danh thắng ruộng bậc thang Sa Pa giờ như một đại công trường.

Kể từ năm 2013, khi ruộng bậc thang Sa Pa được công nhận là Di tích danh thắng cấp Quốc gia, việc bảo vệ lẽ ra phải được đặt ra hết sức nghiêm ngặt theo Luật Di sản văn hóa. Tuy nhiên, điều đáng buồn là từ đó đến nay, người dân các xã Tả Van, Hầu Thào và Lao Chải đua nhau xây dựng trái phép các công trình, năm sau nhiều hơn năm trước trong sự bất lực của chính quyền sở tại và cơ quan chức năng.

Có mặt tại thôn Tả Van Mông, xã Tả Van, chúng tôi chứng kiến sự biến đổi khác thường ở đây. Những vạt ruộng bậc thang rộng lớn vốn là niềm tự hào của Khu Du lịch quốc gia Sa Pa đã bị người dân san lấp để dựng homestay, quán cà phê, nhà hàng, trong đó lớn nhất là khu homestay của gia đình ông Hầu A Qua. Theo tìm hiểu của chúng tôi, trước năm 2016, vị trí này là khu ruộng bậc thang nằm ở trung tâm khu Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa. Khi thấy hộ ông Qua làm được, nhiều hộ khác trong vùng cũng làm theo. Các hộ kế bên như hộ ông Lê Quang Cảnh, Vàng A Dế… đã thuê máy xúc về san ruộng làm nhà ở, nhà hàng và homestay.

Những thửa ruộng bậc thang đẹp giờ bị san lấp để xây nhà nghỉ, khách sạn.

Từng xem nhiều phim, ảnh giới thiệu về vẻ đẹp của Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa nên khi đến Sa Pa du lịch, anh Willem, du khách người Hà Lan đã đặt tua đến nghỉ dưỡng tại xã Tả Van để được chiêm ngưỡng, khám phá. Nhưng khi đến nơi rồi, anh rất buồn vì khung cảnh ở đây không giống những gì anh được giới thiệu qua các tư liệu. “Tôi không thể tưởng tượng được khi thấy cảnh quan nơi này không giống những gì đã thấy qua sách báo và trên các trang quảng cáo của công ty du lịch. Trước khi đến đây, tôi đã đọc rất nhiều và ngắm các bức ảnh về khu ruộng bậc thang của Sa Pa, thật sự rất đẹp, nhưng giờ đây, tất cả đã bị biến dạng” - anh Willem tiếc nuối.

Điều mà dư luận bức xúc đặt câu hỏi là tại sao tình trạng xâm phạm khu Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa diễn ra trong nhiều năm và tràn lan như thế mà chính quyền địa phương không có biện pháp ngăn chặn?

Là người sinh ra và lớn lên ở thôn Tả Van Giáy 2, xã Tả Van, ông Sần Cháng, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cũng rất trăn trở, bức xúc trước tình trạng xâm lấn, xây dựng trái phép làm vỡ cảnh quan khu Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa. Ông Cháng cho rằng nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này trước hết là do chính quyền địa phương đã không làm tốt công tác tuyên truyền các quy định về bảo vệ di tích, danh thắng cấp quốc gia theo Luật Di sản văn hóa. Bên cạnh đó, việc xử lý các trường hợp vi phạm chưa quyết liệt, chưa điều tra thấu đáo xem ai đứng đằng sau những hộ dân vi phạm để xử lý triệt để...

Trao đổi với chúng tôi, ông Lý Văn Hiển, Phó Chánh văn phòng UBND huyện Sa Pa - người vừa được biệt phái về đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch UBND xã Tả Van thay chủ tịch UBND xã trước đây bị đình chỉ công tác do vi phạm các quy định về quản lý đất đai cũng khẳng định: Tình trạng xây dựng công trình trái phép trong vùng lõi khu Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa ở Tả Van những năm qua xảy ra phần lớn do sự buông lỏng quản lý đất đai và xây dựng của chính quyền các xã và cơ quan chức năng các cấp có liên quan.

Theo thống kê của huyện Sa Pa, hiện trên địa bàn 3 xã: Tả Van, Lao Chải, Hầu Thào đang có 138 trường hợp xâm phạm Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa dưới các hình thức như làm nhà ở, làm nhà hàng, bãi đỗ xe… Trước tình trạng này, ngày 12/11 vừa qua, UBND tỉnh đã có văn bản số 5413 chỉ đạo các sở: Kế hoạch và Đầu tư; Tài nguyên và Môi trường; Giao thông vận tải - Xây dựng; Thanh tra tỉnh và UBND huyện Sa Pa vào cuộc kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, đến thời điểm này, công tác kiểm tra xử lý mới chỉ dừng ở việc thống kê, lập biên bản.

Theo một đoàn công tác liên ngành của huyện Sa Pa kiểm tra lập biên bản một số hộ vi phạm, chúng tôi chứng kiến tình trạng người dân chống đối hoặc không hợp tác, thậm chí có hành vi đe dọa cán bộ thực thi công vụ. Điều này cho thấy, việc giải quyết dứt điểm tình trạng xâm lấn, xây dựng công trình trái phép phá vỡ cảnh quan khu Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa không hề đơn giản, cần có những giải pháp đồng bộ và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Đoàn kiểm tra liên ngành của huyện Sa Pa kiểm tra một công trình vi phạm tại thôn Tả Van Mông, xã Tả Van.

Ông Lê Tân Phong, Chủ tịch UBND huyện Sa Pa khẳng định: Huyện đã thành lập đoàn thanh tra để thanh tra toàn diện công tác quản lý, sử dụng đất đai và quản lý xây dựng nhằm làm rõ các hành vi vi phạm của từng hộ, của lãnh đạo xã và các cán bộ có trách nhiệm. Qua thanh tra, huyện đã đình chỉ công tác Chủ tịch UBND xã Tả Van và một số cán bộ xã có liên quan. Huyện ủy, UBND huyện cũng chỉ đạo các cấp, các ngành của huyện tăng cường kiểm tra, lập danh sách từng hộ vi phạm để tổ chức vận động người dân tự giác tháo dỡ công trình xâm lấn hoặc xây dựng trái phép trong vùng lõi. Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý, giám sát, không để phát sinh trường hợp vi phạm mới; đối với những trường hợp cố tình không tháo dỡ công trình vi phạm, cơ quan chức năng sẽ tổ chức cưỡng chế.

Việc xử lý dứt điểm các công trình vi phạm, trả lại nguyên trạng cho khu Di tích danh thắng Ruộng bậc thang Sa Pa đang đặt ra bức thiết. Tuy nhiên, để di tích được bảo tồn bền vững thì tỉnh cần thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù cho người dân có ruộng trong vùng danh thắng để họ ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế. Mặt khác, địa phương cần làm tốt công tác tuyên truyền, giúp người dân nhận thức được ý nghĩa, giá trị văn hóa, kinh tế - xã hội của khu di tích đối với cuộc sống của chính họ.

Phạm Sơn - Tất Đạt
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.