Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

“Chúng tôi là phóng viên tiền phương”

23/02/2019 14:34

LCĐT - Sự kiện Trung Quốc nổ súng đưa quân xâm lược các tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam từ ngày 17/2/1979 và cuộc chiến đấu anh dũng bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc đã lùi xa 40 năm, nhưng trong ký ức những người lính từng chiến đấu ở chiến trường xưa, nhất là trong ký ức những nhà báo chiến trường vẫn còn vang vọng.

Kỷ niệm trên trận địa pháo binh

Những ngày đầu Xuân Kỷ Hợi 2019, cả nước hướng về sự kiện lịch sử - cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 của quân và dân ta. Có lẽ, đây là lần đầu tiên sau suốt 4 thập niên, những thông tin về sự kiện lịch sử này được các cơ quan báo chí, truyền thông nhắc đến nhiều như vậy. Trong ngôi nhà nhỏ nằm ở phường Lào Cai, gần ngã ba sông Nậm Thi đổ ra sông Hồng, giáp cây cầu Hồ Kiều lịch sử và cột mốc biên giới 102, nhà báo Lê Minh Thảo, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Lào Cai, nguyên Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật Lào Cai bồi hồi nhớ lại những kỷ niệm cách đây 40 năm khi ông còn là người lính trẻ trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ biên cương.

Nhà báo Lê Minh Thảo ôn lại kỷ niệm chiến đấu bảo vệ biên giới Lào Cai.

Nhà báo Lê Minh Thảo chia sẻ: Từ năm 1978 đến mùa xuân năm 1979, mối quan hệ Việt Nam và Trung Quốc rất căng thẳng do sự gây hấn của Trung Quốc, vì vậy, lực lượng bộ đội đóng quân trên vùng biên giới Lào Cai luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu. Khi đó, tôi là Thượng sỹ, Trợ lý chính trị Tiểu đoàn 10, Trung đoàn pháo binh 140, thuộc Sư đoàn 345. Rạng sáng 17/2/1979, từ khu vực mới di chuyển về xã Tàng Lỏng, huyện Bảo Thắng, chúng tôi nghe tin quân Trung Quốc đã nổ súng xâm lược Việt Nam, vượt sông Hồng và sông Nậm Thi sang tấn công thị xã Lào Cai. Quân lệnh được ban ra, toàn bộ lực lượng, khí tài được khẩn trương di chuyển về trận địa cũ ở xã Nam Cường (gần khu vực Bệnh viện Đa khoa tỉnh hiện nay) để phục vụ chiến đấu.

Trong làn pháo của địch bắn như mưa, quân địch ào ào tràn sang thị xã Lào Cai, bộ đội ta chống trả quyết liệt để giữ từng ngôi nhà, góc phố. Tiểu đoàn 10 pháo binh sử dụng 8 khẩu pháo 85 mm nòng dài và 12 khẩu lựu pháo 105 mm (chiến lợi phẩm từ chiến trường miền Nam) tấn công lại địch. Pháo nòng dài bắn từng loạt liên tục về các mục tiêu phía Hà Khẩu đã được lính trinh sát và thông tin về, nhưng thật không may, 12 khẩu lựu pháo 105 mm chỉ bắn được loạt đạn đầu tiên rồi gặp sự cố vì hết dầu hãm lùi, 2 ngày sau mới có dầu để hoạt động. Từ ngày 18 - 22/2, các pháo thủ kiên cường chiến đấu yểm trợ cho bộ binh tiến công chặn địch, tuy nhiên, hỏa lực của địch quá mạnh, quân địch rất đông, nên lệnh từ trên pháo binh phải rút dần về Bến Đền để bảo toàn lực lượng.

Kỷ niệm không bao giờ quên với ông Lê Minh Thảo là vào ngày 24/2/1979, quân địch kéo đến gần sát cầu treo Bến Đền bắc qua suối Ngòi Bo, còn pháo binh của ta ở bên kia sông. Để chặn đường tiến của địch, Trung đoàn 190 đã dụng trận địa ở khu vực Bản Bay, áp dụng sáng kiến di chuyển pháo 85 mm lên các điểm cao, rồi hạ nòng pháo bắn tà âm xuống, phá sập cầu treo Bến Đền (bình thường pháo chỉ bắn cầu vồng chứ ít khi bắn tà âm). Trước sự chiến đấu kiên cường của ta, địch buộc phải dừng lại. Một số tên địch liều mạng vượt suối Ngòi Bo đã bị ta hạ gục. Đến 5h chiều 24/2, phía Trung Quốc thổi kèn thu quân, rút khỏi Bến Đền.

Trong khi chàng chiến sĩ trẻ Lê Minh Thảo bám chiến trường cùng đồng đội chiến đấu bảo vệ biên giới Lào Cai thì vợ anh là chị Trần Thu Trang cũng tham gia lực lượng dân quân tự vệ Tiểu đoàn Cốc Lếu. Đến năm 1984, Thượng úy Lê Minh Thảo được cử đi học và công tác tại Báo Quân đội Nhân dân, đến năm 1987 ông về công tác ở Báo Hoàng Liên Sơn, sau đó công tác ở Báo Lào Cai, giữ chức vụ Phó Tổng Biên tập, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh, rồi chuyển sang làm Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh.

Đọc những tác phẩm của nhà báo Lê Minh Thảo, mọi người đều dễ dàng cảm nhận ở ông một tình yêu tha thiết, niềm tự hào với mảnh đất biên cương và bản lĩnh chính trị của một ngòi bút vững vàng. Cũng không có gì khó hiểu, bởi trước khi trở thành nhà báo, cảm xúc và ý chí ấy đã được tôi luyện qua những ngày tháng chiến đấu bảo vệ quê hương.

Chúng tôi là phóng viên tiền phương

Đến mùa xuân năm nay, nhà báo Triệu Quang Bích (tên thật là Triệu Ngọc Bích), nguyên phóng viên Báo Hoàng Liên Sơn, nguyên Ủy viên Thường trực Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai đã 71 tuổi. Khi tôi gặp ông và nhắc lại những kỷ niệm về cuộc chiến tranh biên giới tháng 2/1979, ông rưng rưng xúc động. Ông bảo không xúc động sao được, bởi những ngày tháng ấy đã để lại trong ông bao kỷ niệm, gắn với hồi ức về những đồng nghiệp sát cánh bên nhau bảo vệ quê hương, có nhà báo đã hy sinh trên mảnh đất này.

Người đầu tiên mà nhà báo Triệu Quang Bích nhớ đến đó là nhà báo - liệt sĩ Bùi Nguyên Khiết và nhà báo Phạm Văn Mạc. Ông kể: “Ngày ấy, tôi cùng anh Bùi Nguyên Khiết, anh Phạm Văn Mạc đều là phóng viên Báo Hoàng Liên Sơn. Trong khi tôi vẫn công tác ở thị xã Yên Bái, thì nhà báo Phạm Văn Mạc được tăng cường lên làm cán bộ ở huyện Mường Khương. Cuối năm 1978, tình hình khu vực biên giới “nóng” lên từng ngày, biết là nguy hiểm, nhưng anh Bùi Nguyên Khiết vẫn xung phong lên “cắm bản” ở vùng biên giới Mường Khương viết bài. Tôi có em trai là Triệu Văn Sướng cũng chiến đấu ở biên giới Mường Khương, nên anh Khiết viết mảnh giấy nhờ em tôi cầm về với ngụ ý báo tin rằng, tình hình biên giới rất căng thẳng, anh sẽ ở lại chiến đấu và có thể cũng không về được”.

Ngày 17/2/1979, Trung Quốc đưa quân xâm lược 6 tỉnh biên giới Việt Nam, tấn công vào Mường Khương qua địa phận xã Pha Long, nhà báo Bùi Nguyên Khiết đã bám trụ cùng bộ đội ta, vừa viết tin, bài, vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu bảo vệ biên cương. Trong một trận chiến đấu ác liệt để chặn đường tiến công của địch, anh hy sinh anh dũng trên một cao điểm ở Tả Ngài Chồ. “Nhà báo Bùi Nguyên Khiết không chỉ viết giỏi, mà còn có tài bắn súng, khi chiến đấu thì xông lên hăng hái lắm. Sự hy sinh của anh khiến chúng tôi vô cùng đau xót, nhưng đã tiếp thêm động lực cho chúng tôi khi tác nghiệp trên chiến trường”, nhà báo Triệu Quang Bích tâm sự.

Nhà báo Triệu Quang Bích tự hào kể câu chuyện về những phóng viên tiền phương.

Tuy không cầm súng chiến đấu trên chiến trường trong chiến tranh biên giới như nhà báo - liệt sĩ Bùi Nguyên Khiết, nhưng nhà báo Triệu Quang Bích từng là thành viên lớp phóng viên tiền phương (thuộc C28, Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị) được cử vào tác nghiệp tại mặt trận Quảng Trị chống Mỹ năm 1972 và cũng là phóng viên viết về những tấm gương anh dũng chiến đấu trong chiến tranh biên giới 1979.

Trong câu chuyện với chúng tôi, nhà báo Triệu Quang Bích kể về những kỷ niệm ông tác nghiệp ở dưới hầm hào địa đạo Quảng Trị, đối diện với bom đạn gặc, chứng kiến và ghi lại khí thế chiến đấu ác liệt của quân và dân ta. Còn trong những ngày không khí chiến tranh biên giới 1979 “nóng bỏng”, ông trực tiếp gặp và viết về tấm gương người chiến sĩ biên phòng (công an vũ trang) tại xã Cốc Mỳ một mình bắt sống gần chục tên thám báo, gương dân quân tự vệ xã Vạn Hòa quả cảm chiến đấu bám trụ chiến trường chống trả địch để bảo vệ Nhà máy Nước Lào Cai. Khi quân Trung Quốc đã rút khỏi Lào Cai, nhưng tình hình biên giới vẫn rất phức tạp, nhà báo Triệu Quang Bích đã cùng nhà báo Phạm Quang Trung được phát súng K43, bất chấp nguy hiểm đi bộ hàng chục km từ Phố Lu lên Bắc Hà tác nghiệp, viết tấm gương các thầy cô giáo người Giáy “gieo chữ” cho học sinh nghèo…

Khoe với tôi Kỷ niệm chương “Chiến sĩ bảo vệ thành cổ Quảng Trị năm 1972” do Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị tặng vào năm 2012, nhà báo Triệu Quang Bích chia sẻ: “Chúng tôi luôn tự hào là phóng viên tiền phương, được cống hiến công sức và trí tuệ chiến đấu bảo vệ quê hương. Hôm nay, các cơ quan báo chí và cả xã hội nhắc lại cuộc chiến đấu oanh liệt bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 cũng là sự tri ân với thế hệ cha anh đã hy sinh xương máu bảo vệ Tổ quốc, giáo dục thế hệ trẻ truyền thống yêu nước và trách nhiệm với quê hương”.

Tuấn Ngọc
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.