Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Chạm vào ký ức - Bài 2: Những ngày ở chốt tiền tiêu Pa Nậm Cúm

19/02/2019 17:01

LCĐT - Biết tên Anh hùng lực vũ trang nhân dân Hoàng Minh Phương đã lâu nhưng mãi gần đây, tôi mới có dịp đến thăm để nghe ông kể về những chiến công mà ông và đồng đội đã làm nên trong cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc chống quân xâm lược cách đây 40 năm. Theo các tài liệu lịch sử ghi chép lại, tháng 2 năm 1979, địch kéo quân tràn sang biên giới các tỉnh biên giới phía Bắc: Cao Bằng, Lạng Sơn, Hà Tuyên, Lào Cai và Lai Châu, Quảng Ninh tàn sát dân lành. Trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới này, nhiều chiến sỹ đã hy sinh trên mặt trận.

>> Bài 1: Ký ức Pha Long

Sau khi nhập ngũ vào Trung đoàn 254 đóng quân ở Mường Khương được 2 năm, tháng 1/1978, chiến sỹ người Tày quê ở xã Cam Cọn, huyện Bảo Yên - Hoàng Minh Phương được điều sang Lai Châu ở Trung đoàn 741. Chốt tiền tiêu nơi tiểu đội của ông đóng quân gần Đồn Biên phòng Pa Nậm Cúm (Phong Thổ - Lai Châu).

Thời gian trước khi xảy ra chiến sự, quân xâm lược bắc loa sang gây hấn, nhưng các đơn vị bộ đội của ta vẫn im lặng bởi theo ông Phương “khi có lệnh cấp trên mới đánh”. Rạng sáng 17/2, tự nhiên không thấy loa phát nữa mà tất cả đều im phăng phắc. Khoảng 2 giờ sáng 17/2, ông Tào Văn Khấn, người Thái, Chính trị viên Tiểu đoàn lên chốt đúng lúc ông Phương đang trong ca gác. “Khả năng tối nay hoặc tối mai chiến sự có thể xảy ra, các đồng chí thật cảnh giác!” - ông Khấn chỉ kịp nói chuyện khoảng 2 phút như thông báo rồi đi ngay. Hơn 4 giờ thì quân địch tấn công. Lúc ấy bộ đội của ta đã chuẩn bị chu đáo vũ khí, lương thực ở hầm trú ẩn chữ A...

Sáng hôm sau, quân địch bắn pháo ầm ào cả khu vực Pa Nậm Cúm. Từ 6 giờ sáng, địch trần pháo quét lên quét xuống gần 2 tiếng đồng hồ mới chuyển làn. “Lần đầu tiên trong đời thấy bắn pháo, tôi cũng hoảng sợ nhưng sau đó trấn tĩnh và anh em trong chốt động viên nhau. Tôi hô đồng đội: Pháo đã chuyển làn, các đồng chí ra vị trí chiến đấu” - Anh hùng Hoàng Minh Phương nhớ lại.

Những ngày khói lửa.

Ngày hôm ấy, địch tấn công 3 lần. Cũng vào khoảng 6 giờ sáng 18/2, ông Phương dặn đồng đội phải cảnh giác. Sau khi đi cảnh giới thấy có người đánh sơn cước biệt kích lẫn vào cỏ di chuyển, ông bắn thử thấy họ lùi, phát hiện có địch, ông hô anh em ra bắn chừng 20 phút. Sau đó, địch bắn phá trở lại quyết liệt. Vì quân địch đông, nên một thời gian tiêu hao vũ khí, đạn được, ông Phương và đồng đội đánh theo hướng cầm cự. Ông Quang, Trung đội trưởng cũng chỉ đạo ông Phương dùng hỏa lực (tổ cối) bắn yểm trợ các hướng. Lúc ấy, ông Phương không còn biết sợ, cứ thế 6 hòm đạn, mỗi hòm 12 viên cối, đồng đội lắp đạn, còn ông Phương làm nhiệm vụ trực tiếp bắn.

Sau đó có quân chi viện, xe tăng lên đến cầu Pa Nậm Cúm, ông Phương bắn thử 1 viên đạn, chừng 15 - 20 phút sau, địch lại bắn trả ác liệt. Ông Phương cởi áo và mũ dựng một chỗ ở gốc cây làm “mục tiêu” giả và địch mắc lừa, chúng dùng súng 12 ly 7 bắn liên tục vào đó. Ông Phương liên tục chỉ đạo các hướng đáp trả. Sau khi bắn hết đạn cối, ông Phương lại trở về vị trí chiến đấu. Lúc sau, ông phải bò theo giao thông hào, có lúc bị súng bắn trúng đến ngất đi, sau đó tỉnh lại tiếp tục chống trả... Cuộc chiến tiếp tục diễn ra ác liệt.

Những giây phút cuối cùng, đơn vị chỉ còn ông Phương và 2 thương binh, còn lại tử vong hết. Ngay cả chốt tiền tiêu cũng bị địch chiếm nên khi ông Quang bị thương, chiến sỹ khênh lên chốt thì bị xả súng, hy sinh luôn.

Đến 6 giờ tối 18/2, ông Phương thấy tình thế không an toàn đã rút theo đường bí mật sau khi bắn quả B40 cuối cùng. Trên đường rút ra đến km2 trạm hậu cứ Đồn Biên phòng Pa Nậm Cúm, ông thấy quân lính của địch rất đông ở đấy. Tình thế nguy nan khi không có đường lui, không còn lương thực, đói khát, ông Phương phải vào khe uống nước cầm hơi và ẩn náu tránh những làn đạn pháo của quân địch. Tầm 10 giờ đêm, vẫn thấy quân địch tràn sang, ông đành bám mảng chuối bơi qua sông Nậm Na giữa những ngày tháng Giêng giá rét để sang đất Sìn Hồ. Trời rét buốt, ông Phương ngâm mình trong nước để đẩy mảng chuối đưa 2 đồng đội bị thương qua sông, ra khỏi vị trí nguy hiểm. Nhưng rồi cũng mất hơn 1 ngày chỉ ăn quả ngõa, ngọn lau cầm hơi, đến ngày 20/2 mới ra đến Pa So, thêm một lần bơi qua sông. Nhập nhoạng tối hôm ấy, lúc gần như mệt lả người, đang đi bộ ra Phong Thổ thì ông may mắn gặp xe của Lâm trường chở gianh vào. Họ chở 3 anh em quay lại Phong Thổ đến bản Thẩm Pú, trạm chốt của Trung đoàn. Ông Phương đưa 2 đồng đội bị thương vào hang để dưỡng thương. Lúc gặp lại đơn vị cũ, mọi người ôm nhau khóc, mừng mừng tủi tủi, bởi ai cũng nghĩ đại đội của ông Phương đã bị xóa sổ. Thời điểm ấy, cả xã Ma Ly Pho bị mua chuộc nên quân đội ta bị đánh úp từ 2 phía, đánh từ hậu cứ đánh lên chốt tiền tiêu khiến quân ta không chống cự được, bị tổn thất lớn...

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Minh Phương luôn gương mẫu, tích cực trong phát triển kinh tế gia đình.

Sau khi củng cố lại đơn vị, ông Phương tiếp tục cùng đồng đội trở lại Dào San, nơi Tiểu đoàn 1 đang bị bao vây để giải vây cho đồng đội. Trong lúc hành quân vào Dào San, ông được quân báo tình hình phải quay trở lại, rút ra Tam Đường làm nhiệm vụ củng cố và thu dung chiến sỹ mới.

Tháng 12/1979, ông Phương được phong Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và về làm Trung đội trưởng C5, tiếp tục phục vụ trong quân đội. Tháng 4/1980, ông được cử đi học văn hóa tại Yên Bái. Năm 1981, ông sang đóng quân tại Tuyên Quang. Lúc này, trong một chuyến công tác, tàu đỗ xuống ga Bảo Hà, ông có duyên gặp một người con gái, làm quen và yêu thương, sau hơn một năm thì hai người làm đám cưới. Người phụ nữ ấy là người vợ hiền đã chia ngọt, sẻ bùi với ông bao năm qua. Tiếp tục sự nghiệp, năm 1983, ông về làm chính trị viên C25. Năm 1984, ông đi học trường Đảng ở Việt Trì (Phú Thọ), đến năm 1985 thì về làm trợ lý chính sách tại Sư đoàn 326.

Năm 1987, ông chuyển về Tỉnh đội Hoàng Liên Sơn tiếp tục làm trợ lý chính sách. Đến tháng 12/1988, ông nghỉ chế độ bệnh binh khi đang ở cấp bậc Đại úy. Về địa phương, không chỉ trong vai trò một người chồng, người cha mẫu mực, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Minh Phương còn tham gia 3 khóa HĐND xã Cam Cọn (Bảo Yên).

Ông Phương chia sẻ: Hoàn cảnh gia đình lúc ấy khó khăn, các con còn nhỏ, tôi xin về địa phương công tác để gánh vác việc gia đình cùng vợ. Tôi cùng vợ con quyết tâm phát triển kinh tế gia đình, dần dần xây dựng cơ ngơi khang trang, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc, các con đi học đầy đủ và ngoan ngoãn...

Gần 10 năm sau ngày rời Pa Nậm Cúm, mãi đến năm 1986, khi còn công tác trong quân đội, ông được một lần trở lại chiến trường xưa, nơi mình đã cầm súng chiến đấu và cho đến bây giờ chưa có dịp trở lại nơi ấy lần thứ hai, dù rất mong muốn...  Giờ đây, cứ đến những ngày tháng 2 này, Anh hùng lực lượng vũ trang Hoàng Minh Phương lại nhớ về những kỷ niệm ngày ở Pa Nậm Cúm, nhớ về những đồng đội đã hy sinh, luôn dặn lòng mình và nhắc nhở con cháu không được quên những năm tháng ấy.        

Kiều Lê - Minh Hà
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.