Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Cần giải pháp cấp bách cho tình trạng tảo hôn ở lứa tuổi học sinh - Bài 1: Tảo hôn lứa tuổi học sinh và những hệ lụy

06/03/2019 08:31

LCĐT - Mặc dù đang nỗ lực thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2016 - 2020”, nhưng tình trạng tảo hôn, nhất là tảo hôn ở độ tuổi học sinh THCS tại huyện vùng cao Bắc Hà vẫn còn nhức nhối.

Sau tết là thời điểm giáo viên tại các trường THCS trên địa bàn huyện Bắc Hà lo lắng nhất, bởi tỷ lệ chuyên cần khó đạt cao. Trong số các em nghỉ học, ngoài lý do ốm, gia đình có việc thì số còn lại bỏ học để lấy chồng. Làm mẹ khi còn ít tuổi, không có kiến thức mang thai, sinh sản, nuôi con; không việc làm ổn định, cuộc sống dần đi vào bế tắc. Những đứa trẻ sinh ra từ những cuộc tảo hôn cũng chịu rất nhiều thiệt thòi.

Bỏ học để lấy chồng

Đã đến ngày quay trở lại lớp mà giáo viên Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố không thấy em Sùng Thị D, học sinh lớp 8 đến trường. Sau 2 lần vận động, tìm hiểu, các giáo viên biết thông tin gia đình D. đã nhận sính lễ của nhà trai và muốn em ở nhà lấy chồng. Sùng Thị D. lấy chồng ở xã Lầu Thí Ngài (cùng huyện). Bố mẹ đã định sẵn ngày, em chờ ngày nhà trai đến đón. Sùng Thị D. có khuôn mặt xinh xắn, thực tế em vẫn chưa hiểu được cuộc sống hôn nhân sau này sẽ như thế nào và phải đối mặt với những gì. Khi được hỏi có muốn đi học nữa không, D. bảo “em vẫn muốn đi học, nhưng bố mẹ bảo thì phải nghe”.

Đang học lớp 8, em gái này đã nghỉ học lấy chồng và sinh con.

Học sinh nghỉ học sau tết để lấy chồng là vấn đề khiến các trường THCS trên địa bàn huyện Bắc Hà lo lắng. Dự báo trước tình hình, ngay từ mùng 6 tết, các trường đã cử giáo viên đến từng gia đình thông báo lịch học cho phụ huynh học sinh. Đến ngày đi học (tức mùng 7 tháng Giêng, sỹ số các lớp lại được rà soát, đối với học sinh không ra lớp, giáo viên chủ nhiệm tiếp tục đến nhà vận động.

Cô Phạm Bích Quyên, Hiệu trưởng Trường PTDT Bán trú THCS Thải Giàng Phố cho biết: Tỷ lệ chuyên cần sau tết của nhà trường đạt trên 90%. Ngoài học sinh nghỉ học do ốm, gia đình có việc thì có 7 học sinh nghỉ học hoàn toàn, trong đó 6 học sinh lấy chồng, 1 học sinh đi Trung Quốc làm thuê cùng bố mẹ. Mặc dù so với sau tết năm trước, số học sinh nghỉ học lấy chồng đã giảm, nhưng vấn đề này vẫn khiến nhà trường lo ngại.

Theo thống kê của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bắc Hà, năm học 2017 - 2018 có hơn 40 trường hợp học sinh nghỉ học lấy chồng, năm 2018 - 2019 tuy chưa có số liệu vì chưa kết thúc năm học, nhưng tình hình sau tết khiến giáo viên các trường THCS trên địa bàn đau đầu.

Năm 2018, trên địa bàn huyện có 82 trường hợp tảo hôn, trong đó hơn một nửa là học sinh THCS. Trong số các trường hợp tảo hôn, đa phần thuộc cộng đồng người dân tộc Mông. Bắc Hà là một trong những huyện nghèo của tỉnh, với 1 thị trấn và 20 xã, có 14 dân tộc, trong đó dân tộc Mông chiếm trên 44%. Theo anh Chấu Seo Sẻng, Trưởng phòng Dân tộc huyện Bắc Hà, số liệu thống kê trên là do Phòng tham mưu với UBND huyện ra văn bản chỉ đạo các xã báo cáo các trường hợp tảo hôn tại địa phương, nhưng thực tế con số đó có thể chưa đầy đủ.

Hệ lụy đáng buồn

Trên con đường từ xã Lùng Phình về thị trấn Bắc Hà mù mịt sương, Sùng Thị X, 15 tuổi đang địu đứa bé chưa đầy 3 tháng tuổi và dắt một con trâu xuôi về phía đồi cỏ ven đường. Sùng Thị X. nhà ở Lầu Thí Ngài, đang học lớp 8 thì có tình cảm với một người đàn ông ở xã Thải Giàng Phố, sau đó gia đình em đã nhận lễ vật của nhà trai đồng ý gả X. khi em đang học kỳ 2 lớp 8. Sùng Thị X. tâm sự: Bố mẹ chồng em bảo cưới xong rồi vẫn cho đi học, nhưng sau khi tổ chức đám cưới thì lại đổi ý muốn em ở nhà phụ giúp. Trước đây, khi còn đi học, X. vui lắm vì hằng ngày được gặp thầy cô, bạn bè, được tham gia các hoạt động văn nghệ của trường, nhưng từ ngày lấy chồng, cuộc sống của em chỉ quanh quẩn trên nương, chăn trâu rồi cơm nước. Sinh con ở tuổi 15, mọi thứ với X. vẫn còn nhiều bỡ ngỡ.

Nhiều học sinh duc còn đang học THCS nhưng đã có ý định bỏ học lấy chồng (Ảnh minh họa).

Theo thống kê của Bệnh viện Đa khoa huyện Bắc Hà, các trường hợp sinh con ở độ tuổi dưới 18 tại bệnh viện tăng so với năm 2017. Cụ thể, năm 2018 có 63 sản phụ dưới 18 tuổi sinh tại bệnh viện, năm 2017, số sản phụ dưới 18 tuổi là 48 trường hợp. Riêng tháng 1/2019 có 5 sản phụ dưới 18 tuổi sinh con và chưa hết tháng 2/2019 đã có 5 sản phụ dưới 18 tuổi sinh con tại bệnh viện. Trong đó, nhiều đứa trẻ sinh ra từ tảo hôn bị sinh non và sức khỏe yếu. Đối với các em gái lứa tuổi THCS khi mang thai phải đối mặt với các nguy cơ rủi ro cao hơn nhiều lần.

Bà Nguyễn Kim Phương, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bắc Hà cho biết: Các bà mẹ mang thai khi cơ thể chưa trưởng thành hoàn chỉnh sẽ ảnh hưởng đến việc tiếp nhận dinh dưỡng của thai nhi. Mang thai ở tuổi chưa trưởng thành dẫn đến nhiều nguy cơ, trong đó có nguy cơ vỡ xương chậu nguy hiểm đến tính mạng của cả mẹ và trẻ. Bà mẹ tảo hôn, mang thai và nuôi con không đủ kiến thức chăm sóc trẻ sơ sinh khiến trẻ dễ mắc một số bệnh và trẻ em sinh ra từ tảo hôn thiệt thòi trong chế độ bảo hiểm y tế. Trước thực tế này, Bệnh viện Đa khoa huyện Bắc Hà phối hợp với các trạm y tế và địa phương thực hiện tuyên truyền, đồng thời đưa ra khuyến cáo, tuy nhiên vấn đề giảm thiểu dẫn đến chấm dứt nạn tảo hôn vẫn là bài toán khó.

Các chuyên gia xã hội chứng minh rằng, tảo hôn dẫn đến nghèo đói, thất học, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và các mối quan hệ xã hội. Tảo hôn, sinh con sớm làm tăng gấp 2 lần tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi, biểu hiện thiếu cân và thấp còi; tăng tỷ lệ tử vong ở nhóm trẻ em từ 1 đến 5 tuổi; tăng tỷ lệ tử vong của các bà mẹ mang thai sớm (cao gấp 5 lần) so với những người mẹ trên 20 tuổi. Nhiều trường hợp con em của các cặp vợ chồng tảo hôn không được đi học, không được chăm sóc đầy đủ về dinh dưỡng, y tế, văn hóa, tinh thần...

Tảo hôn cũng khiến khả năng kiếm sống hoặc đóng góp về kinh tế cho gia đình của mỗi thành viên trong gia đình rất thấp, dẫn đến nguy cơ gia tăng tỷ lệ đói nghèo, là gánh nặng cho xã hội. Mặt khác, phần lớn các đôi vợ chồng tảo hôn còn thiếu kiến thức xã hội, thường rơi vào cảnh nghèo túng, nhiều đôi đã tan vỡ hạnh phúc gia đình, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của trẻ em.

Bài cuối: Tìm lời giải cho bài toán tảo hôn lứa tuổi THCS

Vân Thảo
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.