Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Phóng sự

Cờ búa liềm rạng soi vùng đất mới

Bài 1: Hồi sinh vùng đất mom sông

08/10/2018 07:37

LCĐT - Ôm khát vọng đi tìm miền đất mới để bắt đất “nở hoa”, bước chân của người Mông, Dao, La Chí, Phù Lá… đã đi khắp nẻo kiếm tìm nơi an cư, lạc nghiệp. Dưới ánh Cờ búa liềm rực rỡ, sự đi đầu của các “đầu tàu” là đảng viên đã trở thành cầu nối giữa ý Đảng với lòng dân, là động lực thúc đẩy các bản làng phát triển, quê hương Lào Cai thêm khởi sắc.

Được mùa ngô

Ai đã từng gắn bó với mảnh đất Tả Gia Khâu (Mường Khương) hẳn đều thấu hiểu nỗi vất vả, nhọc nhằn của người dân nơi đây trong hành trình tìm nguồn nước, duy trì sự sống. Không chỉ đôi ba tháng, có những khu vực thiếu nước triền miên, chẳng thế mà nơi đây được mệnh danh là “Trường Sa cạn” hay “Mảnh đất khát” của Lào Cai.

Không có nước, người Phù Lá, Thu Lao, Mông... đã đi khắp nẻo kiếm tìm. Năm 2004, trong hành trình nhọc nhằn ấy, các đảng viên và bà con người Phù Lá, Thu Lao đã đến định cư ven dòng sông Chảy và lập ra thôn Vũ Xà, để đến hôm nay, cuộc sống mỗi ngày một sinh sôi.

Giải “cơn khát” cho màu xanh cây lá

Tôi đã từng ngược xuôi Tả Gia Khâu rất nhiều lần và luôn tự hỏi, tại sao vùng đất này lại “khát” đến vậy? Hỏi ra mới biết, dưới chân những dãy núi chọc trời là nhiều hang động rỗng thông nhau, nên dẫu mưa có lớn, ào ạt như thác đổ thì khi tạnh là đất ráo nước, khô khốc, vì không có khe trũng nào ở vùng đá vôi này giữ nổi nước.

43 hộ người Phù Lá và Thu Lao với gần 200 nhân khẩu ngày ấy cũng nhọc nhoài với những “cơn khát”. Vào mùa mưa, tỉnh Lào Cai “mưa Đông, mưa Tây”, ấy vậy mà ở các thôn Sín Chải B, La Hờ, Thải Sán - quê hương của họ thì hiếm lắm mới có trận mưa. Ngồi trong ngôi nhà xây 3 gian chắc chắn, đôi mắt già Giàng Tờ Chấn đã mờ đục nhìn xa xăm: Ở nơi ở cũ mưa ít lắm, người ở đất này vẫn bảo mưa không ướt nổi cái áo ngoài thì lấy gì tưới tốt ruộng nương.

Để có nước sinh hoạt, bà con  phải thức dậy từ lúc gà gáy, luồn rừng đến mạch nước duy nhất trong thôn. Can nước nhà này chưa đầy đã phải nhường chỗ cho can nhà khác. Mỗi khi trời hạn hán, bà con lấy nước thâu đêm. Nước sinh hoạt đã ít ỏi, nước dùng cho trồng trọt, chăn nuôi còn khan hiếm hơn, thế nên cây ngô, cây lúa cứ quay quắt, héo úa khó đơm hoa, kết hạt. Những năm mất mùa hay thời điểm giáp hạt, nhà nhà thiếu đói.

Ngày ấy, già Giàng Tờ Chấn là đảng viên duy nhất của thôn người Phù Lá. Mong giải “cơn khát” cho bản làng, nên dù đã ngoài 60 tuổi, đảng viên Chấn vẫn ôm giấc mơ đổi đời. Ông cùng những thanh niên khỏe mạnh nhất thôn bàn nhau đi tìm nơi ở mới. Đi hết tứ hướng từ ngôi làng bé nhỏ, họ vượt qua dãy núi cao dựng đứng. Dưới chân núi là một vùng rộng lớn, cỏ cây tươi tốt, bên cạnh đó là dòng sông Chảy xanh mát. Trước đó cũng có một vài hộ của thôn canh tác tại đây, nhưng vì xa nhà đi đường rừng cũng mất hơn nửa ngày, nên việc chăm sóc khó khăn. Bàn đi tính lại, phần lớn người dân trong thôn quyết di cư đến vùng đất mới.

Ý Đảng hợp lòng dân

Mang nỗi lòng của bà con trong thôn, đảng viên Chấn “khăn gói quả mướp” ra xã đề đạt nguyện vọng. Đường từ Sín Chải B ra trung tâm xã Tả Gia Khâu ngày ấy gian khó lắm, ông Chấn phải đi bộ cả ngày trời với hàng chục cây số đường dốc. Thế rồi đến năm 2003, đi họp dưới xã nghe triển khai chương trình quy hoạch, sắp xếp bố trí lại dân cư ở các xã vùng cao, biên giới, các xã đặc biệt khó khăn của tỉnh, nhằm bảo đảm sự phân bố dân cư hợp lý, giúp người dân có điều kiện sinh sống tốt hơn, đảng viên duy nhất của bản Phù Lá “mở cờ trong bụng”.

Theo đó, 43 hộ của 3 thôn Sín Chải B, La Hờ, Thải Sán (xã Tả Gia Khâu) sẽ di chuyển đến vùng đất ven sông của xã và lập ra thôn mới Vũ Xà. Thật đúng là “nắng hạn gặp trời mưa”.

Chủ trương này về đến bà con, ai cũng vui như tết, chỉ mong nghị quyết sớm đi vào cuộc sống. Tuy nhiên, chuyển nơi ở cho hàng chục gia đình đâu phải chuyện dễ, bởi lo kinh phí chuyển nhà, dựng nhà, khai khẩn đất hoang… Thấm nhuần chủ trương của Đảng cũng như thấy được hiệu quả mà chương trình sẽ đem lại cho người dân, đảng viên Chấn đi từng nhà giảng giải, vận động. Để “lời nói đi đôi với việc làm”, ông Chấn tiên phong lên kế hoạch chuyển nhà cho gia đình mình. Thấy ông làm, vài nhà rồi cả bản làm theo. Đồng hành với bà con trong suốt quá trình thực hiện di chuyển, anh Hoàng Sảo Chấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tả Gia Khâu nhận định: “Nếu không có những nhân tố tích cực như đảng viên Giàng Tờ Chấn, thì việc di dời dân sẽ không thể thực hiện thuận lợi và nhanh chóng như thế. Chưa đầy 1 năm, từ lúc triển khai đến khi hoàn thiện, hơn 40 nóc nhà đã được xây dựng; vài tháng sau, hoa màu, cây cối đã phủ khắp”.

Vũ Xà mùa này đang hối hả thu hoạch ngô. Những sân phơi như chiếc chiếu khổng lồ, vàng óng. Tay thoăn thoắt xếp ngô vào lù cở, chị Giàng Seo Lở nhớ lại những ngày đầu lập nghiệp ở vùng đất mới, mắt ăm ắp niềm vui: “Gia đình tôi tháo dỡ nhà ở nơi cũ để chuyển xuống đây khi cây lúa ngoài nương đã lên cao (tầm tháng 7, tháng 8). Nhà neo người, chỉ có hai vợ chồng, các con còn nhỏ, thêm nữa đường vận chuyển xa và khó khăn, may nhờ bà con làng xóm giúp đỡ nên chỉ hai tháng sau, gia đình tôi đã có ngôi nhà khang trang, chắc chắn. Ngày đó, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, các hộ gia đình còn trợ giúp nhau ngày công, vật liệu tại chỗ để xây dựng ngôi nhà mới. Ai cũng mong làm nhà nhanh để kịp đón Tết Nguyên đán 2005”.

Những “cột mốc sống” vùng biên

Quả là “đất lành chim đậu”, hơn 10 năm dựng xây, Vũ Xà dần đông vui với 53 hộ và 257 nhân khẩu. Là thôn biên giới tiếp giáp với nước bạn Trung Quốc, nên những đảng viên và cư dân nơi đây luôn tâm niệm phải làm tốt vai trò là những “cột mốc sống” vùng biên cương của Tổ quốc.

Chúng tôi theo chân anh Giàng Chá Hòa, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Vũ Xà ra ngã ba sông, nơi có cột mốc số 170. Cột mốc 170 vững chãi soi mình xuống dòng sông Chảy. Vừa dừng xe, anh Hòa vội vã đi một vòng quanh cột mốc, rút chiếc dao cài bên thắt lưng, anh nhanh tay phát dọn mấy búi cỏ dại. “Mùa này cỏ mọc nhanh lắm, đội mới đi tuần tra, dọn dẹp chục hôm trước mà cỏ đã mọc thế này rồi”, anh Hòa nói mà mắt không rời cột mốc, ý như muốn xem có gì khác lạ không.

Là hạt nhân của phong trào bảo vệ đường biên, mốc giới, anh Hòa cùng thôn đội trưởng Giàng Sí Guồn và công an viên Nùng Tải Thái luôn phối hợp với cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu trong công tác tuần tra. Không kể ngày nắng, ngày mưa, sương mù giá rét, những đôi chân của họ vẫn thường xuyên đi dọc đường biên thuộc địa phận của thôn để tham gia tuần tra. Đồng thời, từ sự hướng dẫn của cán bộ, các anh hiểu hơn về chủ quyền, an ninh biên giới và trở thành những tuyên truyền viên tích cực ở địa phương. Bởi thế mà với mỗi người dân Vũ Xà, cột mốc kia, đường biên kia như chính ngôi nhà, mảnh nương họ cần ra sức giữ gìn, bảo vệ.

Ở vùng đất mới, người dân Vũ Xà chăm chỉ lao động sản xuất, phát triển kinh tế, quyết tâm xây dựng thôn thành điểm sáng biên giới. Qua bao mùa mưa nắng, giống ngô, lúa lai được ấp ủ trong lòng đất mát. Mùa thu hoạch, ngô, thóc phơi đầy sân, cất trữ kín trên gác mái, nhà ít thì ba, bốn tấn, nhà nhiều đến cả chục tấn. Tuy nhiên, mấy năm nay, giá ngô, lúa bấp bênh, bà con tập trung sang chăn nuôi trâu, bò, ngựa. Nhà nuôi trước giúp nhà nuôi sau, đến nay, đàn đại gia súc của thôn đã lên đến trên 500 con. Chị Giàng Seo Khờ ở thôn Vũ Xà nói: “Tất cả là nhờ cán bộ đấy! Không biết trồng gì thì cán bộ dạy cho cách trồng, không biết nuôi gì thì cán bộ chỉ cho cách nuôi”.

Phấn khởi trước sự phát triển của thôn biên giới Vũ Xà, Phó Chủ tịch UBND xã Tả Gia Khâu Hoàng Sảo Chấn khẳng định: Vũ Xà sinh sôi như ngày nay là nhờ sự đoàn kết phấn đấu của dân bản, trong đó, 5 đảng viên của chi bộ luôn tiên phong “đi trước, làm trước, gian khó cũng không nản”. Chỉ ra nương sa nhân tím đang lên xanh tốt, anh Chấn bảo: Cả loại cây dược liệu đặc biệt lạ lẫm kia cũng là của các đảng viên tự đi học hỏi và mang về trồng. Ban đầu thì đôi ba nhà trồng, giờ thì nhiều nhà trồng lắm, vì loại cây này cho giá trị kinh tế khá cao. Đây là một trong những cây trồng nuôi hy vọng giảm nghèo, làm giàu của bà con đấy!

Mặt trời đã khuất sâu sau rặng núi, bà con tiễn chúng tôi ra tận con đường nhựa đầu làng để xuôi về phố huyện. Gió từ sông Chảy thổi lên mát rượi. Tôi sẽ còn trở lại Vũ Xà để thăm cột mốc 170, thu hoạch sa nhân tím và lùa những đàn gia súc béo tròn vào chuồng cùng những cư dân vùng biên.

Bài 2: Ước vọng trên đỉnh Ma Cha Va

Vân Sam - Tô Dung
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.