Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Pháp luật

Gia tăng án tranh chấp đất ở Bảo Yên

02/12/2019 15:12

LCĐT - Năm 1997 và năm 2004, anh Đặng Hùng Vĩ, trú tại bản Minh Hải, xã Minh Tân (Bảo Yên) được mẹ đẻ là bà Lý Thị Chày cho 10 ha đất để phát triển kinh tế lâm nghiệp. Đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) nhưng năm 2004, UBND huyện thu hồi để cấp lại GCNQSDĐ theo chuẩn mới vào năm 2009. Phần đất này gia đình anh Vĩ vẫn quản lý và sản xuất bình thường. Đến năm 2007, gia đình anh Nguyễn Văn Thuận - người cùng bản - đã chiếm dụng một phần diện tích đất của anh Vĩ để canh tác. Anh Đặng Hùng Vĩ đã nhiều lần yêu cầu anh Thuận trả lại phần đất đã lấn chiếm, chính quyền các cấp cũng nhiều lần vào cuộc hòa giải, can thiệp hành chính nhưng không thành.

Sự việc giằng co, kéo dài hơn 10 năm mà không có kết quả khiến anh Đặng Hùng Vĩ phải gửi đơn khởi kiện gia đình anh Nguyễn Văn Thuận ra Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên. Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh luận tại phiên tòa dân sự, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên buộc anh Nguyễn Văn Thuận trả lại anh Vĩ phần đất đã lấn chiếm là 16.370 m2, đây cũng là phần đất được UBND huyện Bảo Yên cấp cho vợ chồng anh Vĩ theo GCNQSDĐ số AG 382314, ngày 15/7/2009.

Một buổi họp chuyên môn của các thẩm phán và thư ký Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên.

Cuối tháng 9/2019, Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên tiếp tục xét xử vụ án tranh chấp đất đai giữa nguyên đơn là ông Vũ Văn Vượng (sinh năm 1964), bà Nguyễn Thị Nguyệt (sinh 1957), trú tại thôn Vài Siêu, xã Thượng Hà với bị đơn là người cùng thôn gồm ông Phạm Chí Hiếu (sinh năm 1974), bà Trần Thị Vũ (sinh năm 1984). Theo nội dung đơn khởi kiện của ông Vượng thì gia đình ông Hiếu từ lâu đã lấn chiếm và sử dụng 340 m2 đất của gia đình mình, rồi tự ý san gạt, xây dựng công trình trên phần đất đó. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên nhận thấy GCNQSDĐ của ông Vượng không có hồ sơ lưu trữ, hồ sơ gốc tại cơ quan có liên quan; ông Vượng được cấp GCNQSDĐ không có biên bản bàn giao đất, chữ ký của các hộ giáp ranh… đồng thời có đủ cơ sở để khẳng định GCNQSDĐ số AE168896 của UBND huyện Bảo Yên cấp cho ông Vượng vào ngày 3/11/2008 là “chưa phù hợp với quy định của Luật Đất đai”.

Ông Vượng đưa ra diện tích tranh chấp là 340 m2, trong khi UBND xã Thượng Hà xác định diện tích tranh chấp chỉ là 112 m2. Quá trình giải quyết vụ án, tòa án xác định diện tích tranh chấp chỉ là 120,9 m2. Cùng với các căn cứ về lịch sử, nhân chứng xác thực, quá trình tranh luận của đương sự tại phiên tòa, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên đã bác đơn khởi kiện của ông Vũ Văn Vượng và bà Nguyễn Thị Nguyệt, quyết định để ông Phạm Chí Hiếu tiếp tục được quản lý, sử dụng 120,9 m2 đất tranh chấp với ông Vượng.

2 vụ án dân sự nói trên giống nhau là việc tranh chấp đất đai xảy ra tại cơ sở với tính chất phức tạp, dây dưa, kéo dài dù đã được chính quyền các cấp, cơ quan chức năng địa phương giải quyết. Trong mấy năm gần đây, án dân sự về tranh chấp đất đai tại huyện Bảo Yên liên tục tăng nhanh. Trước đây, loại án này chỉ có vài vụ việc mỗi năm, năm 2018, Tòa án nhân dân huyện thụ lý, giải quyết khoảng 40 vụ thì từ đầu năm đến nay, con số này đã vào khoảng 70 vụ việc, Tòa án nhân dân huyện đã giải quyết, xét xử hoàn thành 50 vụ việc.

Theo ông Trần Đình Tiến, Chánh án Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên, nguyên nhân gia tăng các vụ việc là nhận thức của người dân về giải quyết tranh chấp thông qua cơ quan tòa án đã được tăng lên. Theo quy định, cơ quan tòa án sau khi thụ lý hồ sơ phải hoàn thành việc giải quyết trong 4 đến 6 tháng, trong khi đó, nhiều vụ việc đã bị “ngâm” ở chính quyền cơ sở hằng năm, thậm chí hơn 10 năm vẫn không được xử lý dứt điểm. Đây cũng là lý do khiến cả nguyên đơn và bị đơn quyết liệt tranh chấp, căng thẳng khi kéo nhau tới tòa án. Một nguyên nhân khác là do quy định của pháp luật đã có những điều chỉnh khiến thẩm quyền giải quyết của tòa án được mở rộng. Ví dụ: Trước đây, cơ quan xét xử chỉ vào cuộc khi tranh chấp đất có GCNQSDĐ nhưng giờ đây, mọi tranh chấp đều có thể được nghiên cứu, xem xét, giải quyết.

Gia tăng án đang khiến cơ quan Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên gặp nhiều khó khăn do nhân lực thiếu. Theo tiêu chuẩn, mỗi thẩm phán hằng năm tham gia giải quyết, xét xử 40 đến 50 vụ án nhưng hiện Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên có 4 thẩm phán đang phải tham gia giải quyết, xét xử 290 vụ án trong năm 2019, nghĩa là 1 thẩm phán ở đây đang làm khối lượng công việc của gần 2 người. Trong khi đó, các vụ án tranh chấp đất đai thường rất phức tạp do liên quan đến nhiều văn bản, quy định, liên đới đến nhiều người, liên quan nhiều cấp, ngành và thường có căn cứ lịch sử thiếu rõ ràng, khó chứng minh.

Từ thực tế đó, theo Chánh án Tòa án nhân dân huyện Bảo Yên Trần Đình Tiến, để giảm áp lực các án tranh chấp đất đai với cơ quan xét xử, cơ quan tố tụng, cải thiện tình hình an ninh nông thôn, hạn chế mâu thuẫn ở địa phương thì cấp ủy đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội cần làm tốt hơn nhiệm vụ nắm tình hình, giải quyết tranh chấp, tổ chức hòa giải ngay tại cơ sở. Thực tế cho thấy, sự việc càng sớm được phát hiện, tháo gỡ kịp thời, các cấp làm việc có trách nhiệm cao thì sự phức tạp, căng thẳng từ mỗi vụ tranh chấp sẽ hạn chế rất nhiều. Ông Tiến cũng cho rằng, “sự tích cực” cần gắn với “nâng cao”, ở đây là nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, ứng xử, kiến thức cơ bản về quy định pháp luật đối với cán bộ ở cơ sở để thuyết phục hiệu quả người có liên quan khi xảy ra tranh chấp. Khi tranh chấp kéo dài hàng chục năm, dù tòa án đã đưa ra phán quyết nhưng đằng sau đó, sự xung đột, mâu thuẫn trong cộng đồng dân cư mới không dễ giải quyết.

Cao Cường
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.