Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Nông thôn mới

Vượt đá núi Lùng Vai

15/06/2013 09:47

Lên vùng cao, ít ai nhớ tên làng bản chính xác, cụ thể, nhưng mấy cái tên đèo dốc thì dễ nhớ, như là vật chuẩn định hướng: Dốc Ba hơi đi Bát Xát (mỗi nhịp tim, hơi thở bình thường vụt trôi qua, không kịp đếm mà cái dốc ngược như vậy lại chỉ có ba hơi đã lên được thực lạ); cua Ba tầng qua Trung Chải đi Sa Pa, dốc Ba tầng từ Lử Thẩn đi Cán Cấu đến Si Ma Cai; đèo Chín Quai từ Mường Khương đến Tả Ngải Chồ, Pha Long…

Chè hàng hóa ở Lùng Vai.                                       Ảnh: Quang Trung

Xã Lùng Vai nằm sát chân dốc tới Mường Khương với cánh đồng, đồi nương trù phú những lúa ngô, đậu tương, thuốc lá bao quanh bản làng người Tày, Nùng, Dao, Giáy đan xen, cùng làm ăn, cùng vui buồn như anh em một nhà. Đó cũng là một địa chỉ được Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới huyện Mường Khương chọn là một xã làm điểm cho chương trình của huyện giai đoạn 2011 - 2015.

Sau khi làm việc tại trụ sở, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Mường Khương Hoàng Duy Dũng giao nhiệm vụ cho Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Nguyễn Mạnh Thành chọn một xã để chúng tôi thâm nhập khai thác tư liệu. Anh Nguyễn Duy Chinh, chuyên viên gắn bó nhiều năm với phong trào, nhịp sống của bà con địa phương đưa tôi đến xã Lùng Vai. Lúc vào, lên dốc vất vả bao nhiêu thì từ huyện xuôi dốc về xã lại nhàn bấy nhiêu. Con đường rẽ vào trụ sở xã Lùng Vai xanh, sạch, đẹp và yên bình, khuôn viên đẹp, con người cởi mở, mến khách. Tác phong làm việc của lãnh đạo, công chức, viên chức xã có tính chuyên nghiệp rất cao. Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã là hai cán bộ luôn nắm chắc tình hình của mỗi thôn, bản, bàn bạc và chỉ đạo trực tiếp cả việc, sự vụ và chương trình tuần, tháng. Các anh cho biết: Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới được thành lập với đủ thành phần theo hướng dẫn của Ban Chỉ đạo cấp trên, đủ các tổ chức chính trị, xã hội và thành viên ở cơ sở. Cùng tổ tư vấn do huyện cử đến khảo sát thực trạng, họp dân đăng ký nhu cầu, xác định những nhiệm vụ trước mắt để lấy ý kiến của nhân dân, quy trình khép kín theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” cùng 21 tổ giám sát cộng đồng thôn, bản và trên hết là sự tham gia nhiệt tình của các hộ dân. Theo hướng dẫn của tỉnh về công tác rà soát Đồ án quy hoạch; Đề án xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2015, trong 19 tiêu chí, hiện xã đã đạt 6 tiêu chí là quy hoạch, thuỷ lợi, hình thức tổ chức sản xuất, giáo dục, an ninh trật tự xã hội và điện sinh hoạt. Các tiêu chí chưa đạt, đưa vào kế hoạch mũi nhọn cho từng năm: Tiêu chí y tế, văn hóa, chợ nông thôn, bưu điện (năm 2013); các tiêu chí về trường học, thu nhập (năm 2014). Các tiêu chí về tỷ lệ hộ nghèo, cơ sở vật chất văn hoá, hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh, nhà ở dân cư, cơ cấu lao động, môi trường phấn đấu hoàn thành vào năm 2015. Ngay sau khi tổ chức lễ phát động “Chung tay xây dựng nông thôn mới” vào tháng 11/2011, tuyến đường từ trung tâm xã vào thôn Bản Sinh dài gần 1 km quy mô rải đá cấp phối được khởi công, các ban, ngành, đoàn thể và nhân dân đóng góp hơn 100 ngày công, 5 doanh nghiệp tham gia thi công và ủng hộ trên 10 triệu đồng. Mới đây nhất, tháng 4/2012 xã tổ chức “Tháng Thanh niên”, phối hợp với cán bộ, đoàn viên Khối cơ quan huyện tham gia trên 100 ngày công giúp thôn Tả Giàng 1, Tả Giàng 2. Đầu tháng 5/2012, trong không khí thi đua triển khai, hoàn thành mục tiêu, xã tập trung hơn 200 cán bộ, nhân dân và hơn 100 dân quân mở tiếp trên 1.000 m đường từ thôn Lùng Vai 1 đến thôn Lùng Vai 2, đảm bảo không những cho nhu cầu sản xuất, lưu thông hàng hoá mà tạo cho sự gần gũi, thuận lợi trong giao lưu tình cảm của bà con giữa các thôn với nhau. Nhìn từ xa, tuyến đường như một con trăn hoa bám theo sườn núi quanh co, đánh thức một vùng đất đầy tiềm năng của mỗi thôn, bản.

Tuyến đường nông thôn mới ở Lùng Vai.                 Ảnh: Kim Thoa

Tuy mới triển khai chương trình chưa lâu, từ công tác tuyên truyền, sự phối hợp chặt chẽ, trên địa bàn xã đã có 12 hộ đăng ký hiến đất, với diện tích tới hàng nghìn mét vuông đất vườn. Các bậc “trưởng lão” cùng con, cháu mang dao, búa chặt cây ăn quả đã trồng hàng chục năm tuổi, thu nhập hàng chục triệu đồng mỗi năm, vận động hàng xóm san gạt, mở tuyến qua đất vườn nhà có hộ gia đình ông Nông Văn Dền, Trương Xuân Quỳnh, Vương Văn Hào, Nông Đức Chiến (thôn Lùng Vai 1), hộ gia đình ông Lưu Hồng Thắng, Hoàng Văn Sìn, Hoàng Văn Sinh (thôn Lùng Vai 2)… Các thôn tự thành lập tổ nghiền đá và đổ bê tông, được huyện tập huấn kỹ thuật; Ban Chỉ huy Quân sự huyện cử một tổ công binh khoan bắn, nổ mìn phá đá, thường trực theo dõi quản lý vật liệu nổ và thao tác nổ mìn phá đá.

Bí thư Đảng uỷ xã Đỗ Ngọc Đản và Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vương Văn Minh đưa tôi ngược đường dốc đá từ trung tâm xã  đến từng thôn, trên đá, dưới đá, đường leo sát lưng chừng dốc trèo lên mải miết, không ngừng nghỉ, đủ rộng để xe ô tô chở hàng lên được. Giờ thì khẳng định rõ sự lựa chọn mục tiêu mũi nhọn của Chương trình xây dựng nông thôn mới của xã là xây dựng đường giao thông luôn hợp lòng dân. Ngày công do nhân dân tận dụng lúc nông nhàn, phương tiện vận chuyển nguyên, vật liệu do xã làm trung gian ký hợp đồng công khai, có đại diện thôn, bản. Theo chỉ đạo của huyện, xã được đầu tư máy móc thi công như máy xay đá 5 m3/giờ, máy trộn bê tông, máy nén khí, máy đầm dùi… đáp ứng kịp thời tiến độ thi công. Dân có việc làm, thanh niên được đào tạo kỹ thuật, việc lựa chọn dự án, xây dựng đề án được thảo luận, bàn bạc đồng thuận, góp ý đến từng việc, từng bước làm, từng chi tiết triển khai từ thôn, bản trở lên. Đến chợ trung tâm xã, rồi chợ Chậu, trong dãy hàng ăn quán lá sơ sài, dãy bán hàng nông sản, những câu chuyện về hiến đất, góp tiền, góp sức và cách làm đường… là đề tài “thảo luận” ngoài cuộc họp thôn, giữa người Dao với người Giáy, người Tày, người Kinh. Mục tiêu xây dựng nông thôn mới hiện hữu từng ngày nơi đây, đồng nghĩa với nhận thức của bà con về mục tiêu, trách nhiệm thêm rõ nét.

Con đường đi tới thành công không hề bằng phẳng, để suy nghĩ, lựa chọn và làm được, theo các anh trong Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của xã, mỗi địa phương có những khó khăn riêng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vương Văn Minh đưa ra một ví dụ: 1 m3 cát vàng mua tại Lào Cai là 70.000 đồng, vận chuyển về địa phương thành giá 250.000 đồng, hoặc làm đường liên thôn, liên gia, vật liệu đều do sức người thủ công, thồ, gùi đưa tới, nên đội giá thành lên cao so với định mức. Cộng thời gian trong một năm, ít nhất việc lễ, tết tiêu thời gian khoảng 2 tháng, việc hiếu, hỷ 2 tháng, hai vụ xuân - mùa 6 tháng… như vậy, chỉ tranh thủ thời gian 2 tháng còn lại để làm đường. Cán bộ Ban Chỉ đạo phải rất sát sao nắm bắt tình hình để có quyết sách triển khai kịp thời cùng với những công việc thường xuyên, những chương trình, dự án đan xen và nhiều công việc đột xuất không thể không giải quyết. Với biên chế trên 20 cán bộ, công chức, xã yêu cầu mỗi chức danh phải biết và đảm đương những công việc trong khối có liên quan như địa chính, xây dựng, kế toán, kế hoạch, thống kê, y tế, giáo dục, an ninh trật tự, quốc phòng toàn dân và phòng, chống, khắc phục thiên tai… để sẵn sàng thay thế và là môi trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trẻ tại chỗ, hiệu quả. Ngày nào nhân dân đi làm đường thì ngày đó cán bộ, công chức xã tập trung ra hiện trường chỉ đạo và tham gia trực tiếp. Băn khoăn lớn nhất của xã đang tìm lời giải là việc chuyển đổi cơ cấu lao động, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp và mặt bằng xây dựng trường, lớp học, trạm y tế đạt chuẩn quốc gia tại địa phương đồi núi nhiều hơn đồng ruộng, sông, suối không lớn nhưng chia cắt đường đi lối lại, cản trở trực tiếp đến sản xuất và sinh hoạt của nhân dân, trực tiếp đến việc tổ chức thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới.

Nhiều nguyên nhân để tạo ra kết quả, theo các anh, chị lãnh đạo huyện, xã, ngoài những nỗ lực đã nêu trên còn nhiều biện pháp mang tính “đòn bẩy” làm chuyển biến nhận thức của cán bộ, công chức và nhân dân như tổ chức cấp sổ tay cho các ban phát triển thôn, bản; cấp áp phích tuyên truyền xây dựng nông thôn mới, xây dựng chương trình truyền thanh - truyền hình ghi nhanh các tập thể, cá nhân điển hình phát sóng 4 lần/tuần vào các buổi tối, in sao đĩa VCD các mô hình xây dựng nông thôn mới, phát động cuộc thi tìm hiểu Chương trình xây dựng nông thôn mới…với mục tiêu xã hội hoá, Nhà nước và nhân dân cùng làm, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đã đóng góp cho Chương trình xây dựng nông thôn mới của huyện 667 triệu đồng, mỗi cán bộ, công chức tự nguyện đóng góp 10 ngày lương, hộ sản xuất đóng góp tối thiểu 400.000 đồng/năm… Trước mắt, huyện tập trung chỉ đạo 5 lĩnh vực trọng tâm là phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp hàng hoá, chuyển dịch mạnh cơ cấu kinh tế trong sản xuất nông, lâm nghiệp; phát triển giao thông nông thôn; xây dựng cơ sở vật chất trường học mầm non, nhà bán trú cho học sinh, nhà ở cho giáo viên; cải tạo vệ sinh môi trường nông thôn; đảm bảo an ninh trật tự và an toàn xã hội, ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội khu vực nông thôn.

Với sự khởi đầu vững vàng trên từng bước đi là dấu hiệu về một nông thôn mới nhanh chóng trở thành hiện thực không chỉ ở Lùng Vai mà trên mọi thôn, bản của mảnh đất biên cương Mường Khương.

Vi Hồng Tuyến
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.