Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Nông thôn mới

Ðợi mưa

27/05/2019 14:41

LCĐT - Nắng tháng 5 vắt gần như cạn kiệt những giọt nước cuối cùng của những chiếc bể chứa bằng bê tông. Trên nương ngô, mặt đất khô như rang, những hạt đất kết lại với nhau thành từng viên nhỏ như hạt đậu tương. Những mảnh ruộng cấy sớm nước cũng dần cạn, nẻ từng vệt dài. Tháng 5, “vùng đất khát” của huyện Mường Khương đang là cao điểm của mùa hạn.

Cụm xã Tả Ngài Chồ, Pha Long, Dìn Chin và Tả Gia Khâu của huyện Mường Khương thường được ví von là “vùng đất khát”, bởi cứ trước mùa mưa, bão (khoảng tháng 6) là nơi đây thường xuyên thiếu nước. Vào một sáng tháng 5 trong trẻo, trời không một gợn mây, mặt trời mới chỉ nhú lên khỏi những dãy núi dài chiếu từng tia nắng xuống những ngôi làng là ve bắt đầu cất tiếng. Mới hơn 7 giờ sáng, mặt đường không còn chút hơi ẩm, người dân sống dọc Quốc lộ 4 đoạn nối từ Mường Khương đến Si Ma Cai lại hối hả với nhịp sống thường ngày. Một trong những công việc quan trọng mỗi ngày của người dân nơi đây chính là đi lấy nước.

Học sinh Trường THCS Tả Ngài Chồ tranh thủ đi lấy nước trước giờ lên lớp.

Chiếc bể lớn nằm bên hông nhà có ống dẫn nước mưa từ trên mái tôn đổ xuống đã cạn hơn 1 tuần. Bể nước này được gia đình chị Vàng Thị Dín, thôn Dìn Chin 1, xã Dìn Chin xây để hứng nước suốt mùa mưa rồi dùng tiết kiệm quanh năm. Mấy ngày nắng to, chiếc máng tự chế để hứng nước mưa khô cong, lớp sơn màu đỏ bắt đầu bong ra. Mỗi sáng, chị lại dùng dây vải buộc 2 cái can rồi dùng đòn gánh, lúc lỉu đi gánh nước. Nguồn nước cách nhà chị Dín khoảng 500 mét, mỗi ngày chị đi 3 đến 4 lượt, mỗi lượt 2 can 20 lít mới đủ nước dùng cả ngày. Vì không biết đi xe máy nên phải đi bộ để gánh nước. Chồng đi làm thuê, nhà còn mẹ già và 3 đứa con nhỏ, thêm mấy con trâu và lợn, gà, mỗi ngày nhà chị dùng khoảng 7 can nước. Trước khi lên nương để vun ngô, chị Dín tận dụng nước vo gạo, nước rửa rau từ tối hôm trước đổ vào một chiếc thau cũ rồi mang ra cho 2 con trâu đang buộc dưới gốc cây trẩu bên đường. Ở một nơi thiếu nước thế này, mỗi giọt nước đều được sử dụng một cách tiết kiệm và hợp lý, tránh tối đa việc lãng phí.

Chị Dín hỏi tôi:

- Nhà em ở đâu thế?

- Em ở Lào Cai chị ạ - tôi đáp.

- Ở Lào Cai nhiều nước lắm nhỉ, dùng cả đời không hết nước. Sống ở chỗ nào nhiều nước mới sướng - chị Dín nói.

Cuộc sống vui sướng đối với một người đàn bà vùng cao mỗi năm đều vài ba tháng thiếu nước chỉ đơn giản là sống ở một nơi có thật nhiều nước để dùng. Hoặc chí ít, là chồng chị dạy chị đi xe máy để đi chở nước đỡ vất vả, bởi “có tuổi một tí rồi nên đi gánh nước đau vai lắm”.

Tạm biệt chị Dín, suốt quãng đường từ Dìn Chin đến Tả Gia Khâu, tôi gặp không ít xe máy chở những can nhựa lớn để lấy nước. Nước dự trữ đã hết, nguồn nước từ các mạch cũng đang cạn dần, có những mạch nước gần khu dân cư đã cạn hẳn, nên nhiều hộ phải tìm kiếm nguồn nước ở những nơi xa hơn. Nhiều gia đình phải tranh thủ mang cả can nước lên nương đi làm, mang theo quần áo lên nương để giặt rồi phơi bởi nương ở gần nguồn nước hơn. Những hộ nằm ở vị trí thấp hơn nguồn nước thì mua ống nhựa để dẫn nước từ nguồn về đến nhà. Bởi thiếu nước, không ít cuộc tranh cãi đã xảy ra. Chuyến đi của tôi vô tình gặp một cuộc tranh cãi “nảy lửa” bên cạnh một nguồn nước nằm khá xa khu dân cư, nguyên nhân bởi nhà cần lấy nước để sinh hoạt, nhà lại cần nước về ruộng vì mạ đã đến độ cấy.

Vào tháng 5, người dân vùng cao bắt đầu bước vào mùa cấy, mạ gieo trên nương đã cao độ một gang tay, cần phải lấy nước để bừa ruộng cấy lúa. Thế nhưng suốt một tháng nay, nơi đây chưa có một trận mưa lớn nào. Ngoài việc phục vụ sinh hoạt thường ngày, những mạch nước nhỏ hiếm hoi cũng được dẫn về những mảnh ruộng bậc thang đang trong cơn khát. Để tạo đủ áp suất đẩy nước từ nguồn về đến nhà nằm cách nguồn nước hơn 1 cây số, chị Tráng Thị Xóa, thôn Pạc Tà 2, xã Tả Gia Khâu phải đi “canh nước” suốt 1 ngày trời, tránh việc hộ khác tháo nước ra, nước không về được đến nhà. Theo chị Xóa, gia đình chủ yếu là kinh doanh, buôn bán hàng tạp hóa nên sử dụng nước không nhiều. Nếu thuận lợi, dẫn nước từ nguồn về bể được 1 ngày và sử dụng tiết kiệm thì sẽ có đủ nước dùng gần 2 tuần. Khi dẫn đủ nước lại nhường cho các hộ khác, cứ thế thay phiên nhau lấy nước bởi cả thôn đều sử dụng chung nguồn. “Đang mùa cấy nên phải dùng nước tiết kiệm để những hộ khác lấy nước về ruộng. Giờ chỉ mong có mưa to, trữ nước đầy bể thì đỡ vất vả đi canh nước”.

“Có mưa” cũng chính là mong muốn của người dân nơi đây bởi mùa sản xuất đã đến, những chiếc bể chứa nước đã khô khoảng tháng trời, những mạch nước nguồn cũng chảy yếu ớt và mệt mỏi chờ một trận mưa để “tiếp sức”. Tháng 5, những cây ngô cao ngang đầu gối được làm cỏ từ lâu đang đợi mưa để vươn cao, những tràn ruộng chưa lấy được nước đã cày sẵn chỉ đợi nước về, cây mạ cũng đến thì nhổ khỏi nương khô, cấy xuống ruộng để sống “cuộc đời” của cây lúa nước. Tháng 5, “vùng đất khát” đang mệt mỏi “đợi mưa”…

Thúy Phượng
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.