Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Nông thôn mới

Nhà văn hoá khu dân cư ở Lào Cai: Hiệu quả chưa tương xứng

24/11/2012 14:23

Trong hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở, nhà văn hóa có vai trò quan trọng đem lại hiệu quả thiết thực trong việc xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Không thể phủ nhận những lợi ích tích cực từ sự ra đời của các nhà văn hóa thôn, bản, điểm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nhưng xung quanh vấn đề hiệu quả hoạt động vẫn còn nhiều điều cần bàn.

Nhà văn hoá thôn Giáp Cư, xã Lùng Vai (Mường Khương) là một trong số ít những nhà văn hoá hoạt động hiệu quả.

Chưa phát huy hết hiệu quả

Theo thống kê, hiện Lào Cai có gần 1.000 nhà văn hoá thôn, bản, điểm sinh hoạt văn hoá cộng đồng tổ dân phố.

Ông Vàng Thung Chúng, Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hoá và gia đình (Sở VH-TT-DL) cho biết: Số lượng nhà văn hoá nói trên là không ít đối với một tỉnh vùng cao như Lào Cai, đã đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng của người dân. Tuy vậy, chất lượng công trình của các nhà văn hoá tại cơ sở là không đồng đều. Cần nói thêm rằng, nguồn kinh phí để xây dựng các nhà văn hoá có 40% là do Nhà nước hỗ trợ, số còn lại là huy động xã hội hoá. Thực tế đó đã nảy sinh nơi nào xã hội hoá tốt, người dân nhận thức cao thì chất lượng công trình sẽ đảm bảo hơn.

Ông Chúng lấy dẫn chứng tại huyện Văn Bàn, hầu hết nhà văn hoá thôn, bản được xây dựng từ sự hỗ trợ của Nhà nước, sự đóng góp từ người dân chưa nhiều (khoảng 25 - 30 triệu đồng/nhà, trong khi thực tế cần tới 200 triệu đồng để xây dựng được một nhà văn hóa đảm bảo chất lượng) thì chất lượng sẽ tới đâu?

Thực trạng đó khiến phần lớn các nhà văn hoá đều có quy hoạch xây dựng nhỏ hẹp với diện tích trung bình khoảng 70m2, chất lượng không đảm bảo. Trên địa bàn huyện Mường Khương có 48 nhà văn hoá thôn, bản thì có tới 17 nhà văn hoá không được làm kiên cố, nay gần như đã hỏng; 17 nhà văn hóa cần đầu tư nâng cấp hoặc mở rộng diện tích và chỉ có 14 nhà văn hoá đảm bảo chất lượng hoạt động; huyện Bảo Yên chỉ có 51/196, Bảo Thắng là 140/218 nhà văn hóa xây cấp 4, số còn lại không khác gì nhà tạm.

Chất lượng công trình và trang - thiết bị hoạt động chưa đầy đủ cũng khiến hiệu quả hoạt động của nhiều nhà văn hóa không cao. Hiện cả tỉnh có khoảng 70% số nhà văn hoá thôn, bản hoạt động thường xuyên (khoảng 1 - 2 lần/tháng). Tại huyện Mường Khương, không ít nhà văn hoá luôn trong tình trạng cửa đóng then cài cả mấy tháng trời. Có một điều đáng bàn nữa là đa số nhà văn hoá thôn, bản trên địa bàn huyện chỉ được coi là nơi tổ chức họp mà thiếu đi hẳn các sinh hoạt văn hoá, văn nghệ, thể dục thể thao... Như vậy, nhà văn hoá thôn bản, điểm sinh hoạt văn hoá cộng đồng tổ dân phố vô tình đã bị hạn chế năng lực hoạt động mà chính những người chủ của nó cũng không hay biết.

Đâu là giải pháp?

Trong khi nhà văn hoá thôn, bản tại một số địa phương "có cũng như không" thì hình thức nhà văn hoá cụm khu dân cư lại phát huy hiệu quả tích cực. Bên cạnh sự hỗ trợ từ Nhà nước thì nhà văn hoá cụm huy động được  nguồn xã hội hóa tương đối lớn từ sự đóng góp của nhân dân 2 - 3 thôn, bản hoặc khu dân cư cộng lại, nên hầu hết các công trình được xây dựng khang trang, chất lượng tốt.

Nhà văn hoá liên tổ dân phố số 7 - 8 thị trấn Khánh Yên (Văn Bàn) được xây dựng quy mô với lịch hoạt động tương đối kín các ngày trong tuần. Ban quản lý nhà văn hoá đã lên kế hoạnh cụ thể cho các hoạt động, nên không để xảy ra tình trạng chồng chéo, đảm bảo cho nhân dân các tổ dân phố có nơi sinh hoạt, vui chơi bên cạnh hội, họp.

Hoặc như nhà văn hoá cụm dân cư thôn Hồng Sơn, Sơn Mãn 1, 2, 3… của xã Vạn Hoà (TP Lào Cai) có diện tích rộng, thoáng với đầy đủ trang - thiết bị, không chỉ là nơi hội họp, tổ chức kỷ niệm các ngày lễ mà còn là nơi diễn ra các hoạt động thể thao…

Ông Vàng Thung Chúng cho biết thêm: Tại một số khu dân cư, nhà văn hoá theo cụm đã phát huy được hết tính năng hoạt động. Tuy vậy, dựa trên tình hình thực tế cụ thể từng địa phương không phải nơi nào cũng làm được. Và việc lồng ghép các hoạt động sinh hoạt văn hoá theo cụm dân cư ở các địa phương có điều kiện phù hợp có thể coi là giải pháp tránh tình trạng xây nhiều mà chất lượng kém, không hoạt động như nhiều nhà văn hóa hiện nay.

Chất lượng kém và hoạt động không đồng đều tại các nhà văn hoá thôn, bản có nhiều nguyên nhân mà trước hết là việc huy động xã hội hoá tại nhiều địa phương còn gặp nhiều trở ngại. Mặt khác, tại nhiều địa phương vùng cao khó có thể quy hoạch và xây dựng các thiết chế văn hóa theo quy định của Bộ VH-TT-DL, do đó cần có một hướng dẫn khung quy hoạch cụ thể và xây dựng chính sách hỗ trợ hoạt động của các nhà văn hóa thôn, bản, tổ, có như vậy thì chất lượng công trình được cải thiện và hiệu quả hoạt động các nhà văn hóa mới đi vào thực chất./.

Hương Lan
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.