Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Nông thôn mới

Cần giải pháp hiệu quả trong xử lý rác thải ở nông thôn

05/06/2018 08:52

LCĐT - Thời gian qua, việc quản lý, xử lý rác thải ở nông thôn đã được quan tâm, tuy nhiên công tác này vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập.

Đoàn viên, thanh niên xã Bản Lầu (Mường Khương) xử lý rác thải. Ảnh kim Thoa

Thực trạng môi trường nông thôn

Khi đến khu vực nông thôn, nhất là các xã vùng cao của tỉnh, chúng tôi không khó nhận thấy rác thải vứt bừa bãi ven đường, khe suối, ruộng nương… Có những nơi, rác thải được tập kết với khối lượng lớn, nhưng không được xử lý dẫn đến ô nhiễm môi trường, mất mỹ quan. Có thể thấy, việc xử lý rác thải tại khu vực nông thôn vẫn là “bài toán” nan giải, bởi vậy, môi trường luôn được coi là một trong những tiêu chí khó thực hiện nhất trong bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới.

Hiện nay, việc thu gom rác để xử lý mới được thực hiện tại trung tâm huyện, các xã, thị trấn có dân cư đông, sinh sống tập trung. Các xã còn lại, việc thu gom rác chủ yếu phụ thuộc vào hiệu quả của công tác tuyên truyền và ý thức của từng gia đình. Các hộ tự đào hố rác gần nhà, xử lý bằng cách chôn, đốt. Trên thực tế, vẫn còn nhiều hộ chưa có hố rác gia đình, tất cả rác thải sinh hoạt được xả ra ngoài môi trường, khiến việc thu gom khó khăn. Rác thải sinh hoạt hầu hết là túi ni lông, chai nhựa, kim loại nên rất khó phân hủy. Ngoài rác thải sinh hoạt, hầu hết rác thải từ hoạt động sản xuất nông nghiệp như chăn nuôi, phụ phẩm sau khi thu hoạch cũng được xả trực tiếp ra môi trường mà không có biện pháp xử lý, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ô nhiễm môi trường, thậm chí độc hại, là nơi “lưu trú” của các mầm bệnh gây hại sức khỏe con người.

Loay hoay tìm giải pháp bền vững

So với nhiều năm trước, việc thu gom rác thải hiện đã được các cấp chính quyền và người dân quan tâm. Có địa phương áp dụng các biện pháp thu gom rác thải sinh hoạt (phần lớn là tự tổ chức thu gom về nơi tập kết rồi xử lý bằng phương pháp chôn, đốt). Một số xã có các điểm thu gom rác theo hình thức lò đốt rác tập trung, góp phần nâng cao hoạt động xử lý rác thải trên địa bàn nông thôn. Anh Lý Quang Vinh, ở thôn Nậm Rúp, xã Thanh Bình (Mường Khương) cho biết: Xã có gần 20 lò đốt rác được phân bố tại các điểm dân cư, trung tâm các thôn. Thôn Nậm Rúp cũng được hỗ trợ xây 1 lò đốt rác để người dân tập kết rác, đợi ngày nắng ráo thì đốt, nên hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường.

Không riêng xã Thanh Bình, mà nhiều địa phương khác cũng sử dụng hình thức tập kết rác tại các lò đốt rác và đây được cho là một phương án tối ưu, hợp lý để xử lý rác thải trong thời điểm này. Thế nhưng, việc thu gom và xử lý rác thải nông thôn, đặc biệt tại khu vực vùng cao vẫn còn nhiều trở ngại do phương tiện, hình thức thu gom còn thô sơ. Cá biệt, có nhiều lò đốt rác được xây dựng nhưng lại ít hoạt động vì việc thu gom không thường xuyên, nên rác vẫn tràn ngập nơi công cộng, đường giao thông, sông, suối...

Để giải quyết thực trạng trên, bên cạnh những nỗ lực trong thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt, việc đưa các mô hình chăn nuôi, trồng trọt gắn với bảo vệ môi trường vào sản xuất tại nông thôn cũng đang góp phần cải thiện môi trường sống. Tiêu biểu như mô hình chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học, mô hình khí sinh học hay trồng trọt kết hợp chăn nuôi để xử lý toàn diện chất thải… mang lại thay đổi tích cực trong bảo vệ môi trường nông thôn. Gia đình bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, ở thôn Hòa Lạc, xã Gia Phú (Bảo Thắng) có kinh nghiệm chăn nuôi lợn hàng chục năm nay. Cách đây 4 năm, bà Huyền đầu tư hệ thống bể biogas để xử lý chất thải chăn nuôi. Bà Huyền cho biết: Dân cư ngày càng đông, sống ở gần nhau nên với lượng chất thải chăn nuôi lớn, nếu không xử lý sẽ gây khó chịu, ảnh hưởng đến môi trường sống. Khi sử dụng hệ thống biogas, chất thải sẽ được xử lý vừa tạo ra khí đốt, vừa hạn chế mùi hôi, môi trường xung quanh cũng trong lành hơn rất nhiều.

Có thể nói, việc thu gom và xử lý rác thải tại khu vực nông thôn phụ thuộc rất lớn vào ý thức của người dân. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc thu gom và xử lý rác thải chưa triệt để, chủ yếu là do nhận thức của người dân còn hạn chế và ý thức về bảo vệ môi trường trong sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của bà con chưa cao. Về khách quan, khu vực nông thôn còn nhiều khó khăn trong cơ sở hạ tầng; bãi rác tập trung chưa có hoặc ở cách xa khu dân cư; phương tiện thu gom rác chưa được đầu tư trong khi nhu cầu xử lý rác thải ngày càng cao. Để thực hiện tốt tiêu chí môi trường, nhiều địa phương đang đưa vấn đề vệ sinh môi trường nông thôn trở thành phong trào thi đua với sự tham gia của các tổ chức đoàn thể như thanh niên, phụ nữ, nông dân… gắn với các chương trình, hoạt động cụ thể như “Ngày thứ Bảy tình nguyện”, “Chủ nhật xanh”... Ông Bùi Công Khanh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh đánh giá: Thời gian qua, việc thu gom rác thải khu vực nông thôn đã đạt nhiều kết quả, góp phần cải thiện môi trường. Tuy nhiên, vấn đề thu gom rác như thế nào và hướng xử lý rác ra sao cho triệt để vẫn là “bài toán” khó hiện nay.

Công tác này phụ thuộc lớn vào cả yếu tố chủ quan và khách quan, đòi hỏi các địa phương, ngành chức năng và người dân tích cực hơn nữa trong việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sống, đồng thời tìm giải pháp hữu hiệu để giải quyết “bài toán” xử lý rác thải ở nông thôn.

THÚY PHƯỢNG - BA ZIN
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.