Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Kinh tế

Thu từ khai thác khoáng sản: Cần chế tài đủ mạnh

09/06/2019 08:24

LCĐT - Tính đến đầu tháng 5/2019, trên địa bàn tỉnh có 13 doanh nghiệp nợ tiền đóng góp từ hoạt động khai thác khoáng sản để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông với con số lên đến 697 tỷ đồng (làm tròn số), bằng 15% tổng nguồn thu thuế nội địa và các loại phí của tỉnh Lào Cai trong cả năm 2018, tương đương tổng mức thu ngân sách của 3 đến 4 huyện trong tỉnh năm vừa qua. Nhiều ý kiến cho rằng, sở dĩ có một số doanh nghiệp nợ đọng với mức nợ lớn và kéo dài là do đang thiếu chế tài đủ mạnh để buộc những đơn vị này thực hiện nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước.

Khoản thu tài chính huy động từ khai thác khoáng sản để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông được tính trên cơ sở nguồn quặng khai thác và sử dụng hằng năm với định mức 50.000 - 80.000 đồng/tấn khoáng sản, áp dụng tùy từng loại và thời điểm khác nhau. Theo Nghị quyết 89/2016/NQ-HĐND ngày 15/12/2016 của HĐND tỉnh về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, tỷ lệ phân chia các khoản thu, thì những đóng góp từ khai thác khoáng sản để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông là nguồn thu mà ngân sách cấp tỉnh được hưởng 100%. Thời gian qua, do địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt và do yêu cầu sản xuất, các phương tiện vận chuyển khoáng sản có trọng tải lớn lưu thông với mật độ cao khiến nhiều tuyến đường trên địa bàn tỉnh xuống cấp rất nhanh. Tuy nhiên,việc doanh nghiệp nợ đọng khoản đóng góp từ khai thác khoáng sản để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông đang ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ đầu tư nâng cấp, sửa chữa các tuyến đường của tỉnh.

Khai thác đá phục vụ xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông.

Thực tế cho thấy, trong khi hoạt động khai thác, sản xuất và xuất khẩu khoáng sản, nhất là quặng apatit và quặng sắt… vẫn diễn ra sôi động thì việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của các doanh nghiệp đang đi ngược lại. Mặc dù nợ gần 700 tỷ đồng nhưng năm 2018, các doanh nghiệp chỉ nộp 110 tỷ đồng; đặc biệt, trong 5 tháng đầu năm 2019, số thu nộp chỉ vẻn vẹn 13,6 tỷ đồng. Đơn vị có số nợ lớn và nợ kéo dài là Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt - Trung (VTM). Tính đến đầu tháng 5/2019, đơn vị này đã nợ tỉnh 511 tỷ đồng, trong đó nợ chuyển từ năm 2018 sang là 470 tỷ đồng, trong 4 tháng đầu năm 2019, phát sinh nợ 41 tỷ đồng; trung bình mỗi ngày, doanh nghiệp này nợ thêm 333 triệu đồng tiền đóng góp để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông. Đứng thứ 2 là Công ty Cổ phần Khoáng sản Đức Long, với số nợ là 57 tỷ đồng. Từ đầu năm đến nay, doanh nghiệp này phát sinh thêm khoản nợ 5 tỷ đồng. Bên cạnh đó, cùng phát sinh khoản nợ 5,4 tỷ đồng trong 4 tháng đầu năm 2019 là Công ty Cổ phần Đầu tư Apatit Tam Đỉnh, doanh nghiệp này hiện đang nợ tỉnh 31,4 tỷ đồng. Nợ hàng chục tỷ đồng còn có các doanh nghiệp, như Công ty Cổ phần Đầu tư Vạn Thắng, Công ty Cổ phần Khoáng sản 3 - Vimico...

Giải đáp về nội dung này, ông Bùi Thanh Bình, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt - Trung cho rằng, những khó khăn trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm thời gian qua, trong đó trực tiếp là các khoản lỗ lũy kế của đơn vị đang khiến mức nợ tiền đóng góp từ khai thác khoáng sản để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông với tỉnh tiếp tục tăng. Tuy nhiên, các nguồn thu nộp ngân sách nhà nước liên quan đến thuế, phí trong năm 2018 và những tháng đầu năm 2019 của đơn vị vẫn đạt trên 1.000 tỷ đồng. Ông Bình khẳng định, việc “trả dần” khoản nợ với địa phương sẽ sớm được VTM cân đối nhờ những dấu hiệu tốt trong sản xuất, kinh doanh thời gian gần đây.

Tại một hội nghị gặp gỡ, trao đổi, đối thoại của cơ quan chức năng tỉnh với các doanh nghiệp khai thác và tiêu thụ khoáng sản được UBND tỉnh tổ chức đầu năm 2019, nhiều doanh nghiệp có ý kiến cho rằng, định mức thu phí để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông mà tỉnh áp dụng trong nhiều năm qua khá cao, chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm, nhất là loại quặng có giá trị thấp. Một số doanh nghiệp cho biết có sự thiếu công bằng khi khoản thu đóng góp tính theo đầu tấn sản phẩm, bởi có doanh nghiệp vận chuyển quặng trên quãng đường dài, trong khi có doanh nghiệp lại tham gia giao thông ít. Mặt khác, đơn vị khai thác và đơn vị vận chuyển khoáng sản (sử dụng hạ tầng giao thông) thường khác nhau, trong khi thu qua đơn vị sản xuất sẽ khiến việc hạch toán khó khăn...

Mỗi doanh nghiệp đều có lý do để lý giải việc chậm thực hiện nghĩa vụ nộp phí vào ngân sách nhà nước, còn theo ông Nguyễn Trung Triều, Cục trưởng Cục Thuế tỉnh thì nguồn đóng góp từ khai thác khoáng sản để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông là quy định của địa phương, không thuộc phạm vi điều chỉnh của các luật và quy định của Nhà nước về thuế, phí; trong khi đó, tỉnh lại thiếu chế tài đủ mạnh để xử lý các doanh nghiệp có tư tưởng chây ỳ, chậm nộp ngân sách. Về quản lý nhà nước, thời gian qua, ngành thuế tỉnh đã có nhiều văn bản đốc thu quyết liệt, riêng năm 2018, Cục Thuế tỉnh ban hành tới 103 văn bản, đặc biệt, từ tháng 1 đến trung tuần tháng 5/2019 đã ban hành tiếp 54 văn bản đôn đốc các doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ với ngân sách địa phương.

Tỉnh lộ 151 (Bảo Thắng - Văn Bàn) xuống cấp rất nhanh do nhiều phương tiện chở quặng sắt lưu thông.

Cùng với việc đôn đốc, nhắc nhở, ngành thuế tỉnh cũng đề xuất với UBND tỉnh thực hiện các giải pháp về xây dựng và thực thi chế tài cứng rắn để tăng “sức ép” với doanh nghiệp có dấu hiệu chây ỳ, đồng thời nâng cao sự phối hợp, trách nhiệm cụ thể của các ngành chức năng. Đơn cử như đề xuất về giải pháp phân luồng giao thông,  có thể xem xét, ưu tiên doanh nghiệp thực hiện tốt nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước được chở quặng trên những tuyến đường có chất lượng tốt, chặng đường thuận lợi, ngược lại doanh nghiệp có thái độ thiếu tích cực có thể bị phân luồng vào tuyến đường chất lượng kém hơn hoặc bị hạn chế vận chuyển quặng trong giờ cao điểm cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách địa phương.

Có thể thấy, nhiều doanh nghiệp nợ đọng tiền đóng góp từ khai thác khoáng sản để đảm bảo kết cấu hạ tầng giao thông luôn kêu gặp khó khăn, nhưng trên thực tế, họ vẫn tiếp tục khai thác và thậm chí khai thác vượt gấp đôi công suất cho phép, đây là dấu hỏi lớn mà dư luận đặt ra. Trong thời gian tới, ngành chức năng cần đề xuất nhiều hơn nữa các chế tài đủ mạnh nhằm thay đổi thái độ theo hướng tích cực của các doanh nghiệp, từ đó chung tay đóng góp tiền phục vụ việc sửa chữa, bảo dưỡng hạ tầng giao thông trên địa bàn tỉnh.

Tổ phóng viên thời sự
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.