Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Kinh tế

Thấy gì qua việc sắp xếp, cơ cấu lại các doanh nghiệp nhà nước (Bài 3)

18/05/2012 13:14

Bài 3: Vốn cho thời hậu sắp xếp

Hầu hết các DNNN thời kỳ hậu sắp xếp phải loay hoay với việc phát triển là do thiếu vốn. Do lạm phát tăng và những vấn đề của nền kinh tế, thời gian vừa qua lãi suất ở mức cao, ngân hàng thắt chặt việc cho vay khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng khó khăn do thiếu vốn sản xuất, kinh doanh. Đối với doanh nghiệp Nhà nước mới thực hiện sắp xếp vốn đã khó khăn lại càng khó khăn hơn.

Vừa bước vào cửa Công ty Cổ phần Sách - Thiết bị trường học (TBTH) Lào Cai là gặp ngay tờ thông báo treo trên đầu cầu thang: "Thông báo, Công ty có nhu cầu vay tiền để kinh doanh, 300 triệu đồng, lãi suất trả 1,35%/tháng, thời hạn vay 3 tháng. Ai có nhu cầu cho vay đến liên hệ tại Phòng Tài vụ Công ty". Bà Bùi Thị Kim Loan, Phó Giám đốc Công ty cho biết, đơn vị đang rất "khát" nguồn tài chính để chuẩn bị hàng phục vụ năm học mới 2012 - 2013, dù mức lãi suất cho vốn huy động đã cao hơn các ngân hàng thương mại, đơn vị vẫn không thể vay được vốn. Việc phải huy động vốn từ xã hội là do đơn vị khó tiếp cận thêm với vốn ngân hàng, tài sản thế chấp có hạn.

Công ty Cổ phần Sách - TBTH Lào Cai kể từ sau khi cổ phần hóa (10/2005) đến nay các mục tiêu sản xuất, kinh doanh đều… đi xuống. Doanh thu trước khi cổ phần đạt 12 tỷ đồng, năm 2011 đạt 9,3 tỷ đồng; lợi nhuận năm 2004 đạt 211 triệu đồng, năm 2011 lợi nhuận sau thuế của đơn vị chỉ bằng 1/13 lần trước khi cổ phần, cổ tức bằng 0. Với lợi thế có điểm kinh doanh sách - TBTH rộng nhất tại thành phố Lào Cai và nhiều cửa hàng ở trung tâm một số huyện, Công ty Cổ phần Sách - TBTH Lào Cai từng nhiều năm giữ 100% thị phần sách - TBTH. Theo bà Loan, giờ đây việc kinh doanh của Công ty có chiều hướng đi xuống chủ yếu là do đơn vị không đủ vốn để cạnh tranh khiến thị phần truyền thống bị thu hẹp dần. Vốn điều lệ của Công ty hiện khoảng 3 tỷ đồng, nhưng vốn lưu động thấp, tài sản cố định chủ yếu là trụ sở, cửa hàng và kho hàng, nên mức vay tại ngân hàng khó đảm bảo để Công ty phát triển kinh doanh. Phần lớn lợi nhuận dành chi trả lãi suất vốn vay, mặc dù doanh thu năm 2011 gần 10 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ vẻn vẹn 16 triệu đồng, mức lương trung bình của người lao động năm qua chỉ đạt 1,8 triệu đồng/tháng.

Công ty Cổ phần Xây dựng số II thực hiện sắp xếp tháng 7/2005 với vốn điều lệ 2,4 tỷ đồng, con số này tới năm 2010 chỉ là 2,6 tỷ đồng, phần nâng lên chủ yếu do thời giá. Nhận định của người đứng đầu Công ty thì rủi ro lớn nhất của doanh nghiệp hoạt động thi công xây dựng cơ bản là đối tác, chủ đầu tư dự án nợ vốn. Bị chiếm dụng phần vốn lưu động đồng nghĩa với việc đơn vị phải nâng nguồn vốn vay lên cao, chi phí cho lãi suất lớn, hạn chế tích lũy doanh nghiệp. Nhưng đối tượng "khát" vốn nhất hiện nay vẫn là các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước. Công ty TNHH một thành viên In báo Lào Cai khi thực hiện sắp xếp doanh nghiệp (tháng 6/2010) có vốn điều lệ 2,1 tỷ đồng, chủ yếu tính vào nhà xưởng sản xuất. Giá nguyên liệu đầu vào ngành in liên tục tăng trong thời gian qua khiến đơn vị luôn phải tháo gỡ vốn lưu động cho sản xuất, kinh doanh. Với nguồn vốn điều lệ 2,1 tỷ đồng, nhưng Công ty TNHH một thành viên Chè Phong Hải (Bảo Thắng) phải bố trí việc làm cho 146 lao động, tương tự như Công ty TNHH một thành viên Chè Thanh Bình (Mường Khương) phải tạo việc làm cho 146 lao động trong số vốn điều lệ eo hẹp 2,5 tỷ đồng. Thiếu vốn sản xuất, trong khi danh sách cho vay nợ qua việc ứng giống, phân bón cho bà con tăng lên càng khiến các doanh nghiệp chè khó khăn hơn về tài chính trong thời gian gần đây.

Thiếu vốn sản xuất, kinh doanh là tình hình chung của các doanh nghiệp Nhà nước trên địa bàn thời kỳ hậu sắp xếp. Khó khăn này là do hầu hết DNNN trên địa bàn tỉnh thuộc loại vừa và nhỏ, tỷ lệ vốn lưu động thấp. Tổng số 28 DNNN thực hiện sắp xếp, như giải thể, sáp nhập, bán doanh nghiệp, chuyển thành công ty TNHH 1 thành viên mới có số vốn điều lệ là 233 tỷ đồng, tính trung bình mỗi doanh nghiệp chỉ có 8,3 tỷ đồng. Có 4 doanh nghiệp vốn điều lệ trên 10 tỷ như: Công ty TNHH một thành viên Kinh doanh nước sạch Lào Cai (98 tỷ đồng), Công ty Khoáng sản Lào Cai (59 tỷ đồng), Công ty Du lịch Lào Cai (30 tỷ đồng) và Công ty Môi trường đô thị tỉnh (11 tỷ đồng), số còn lại hầu hết có vốn điều lệ vài trăm triệu đồng đến vài tỷ đồng. Trong 15 doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa vốn điều lệ được xác định chỉ là 44,5 tỷ đồng, trung bình mỗi doanh nghiệp 3 tỷ đồng. Điều đáng nói là xuất phát điểm thấp, nhưng sau sắp xếp, tình hình vốn không mấy được cải thiện do việc huy động vốn ngoài xã hội đạt rất thấp, tỷ lệ vốn cổ đông ngoài doanh nghiệp tại công ty cổ phần còn hạn chế. Vốn lưu động của các DNNN chủ yếu từ nguồn vay khiến cho việc phát triển sản xuất, kinh doanh càng bị kìm hãm, nhất là các doanh nghiệp có chỉ số giá nguyên liệu đầu vào liên tục biến động.

Tại thời điểm này, lãi suất cho vay của các ngân hàng đã có phần hạ nhiệt, song đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ đó là nguồn không dễ tiếp cận. Lý do là hầu hết trong số họ đang có trong danh sách dư nợ tại ngân hàng, tài sản thế chấp chủ yếu là nhà xưởng, xe, máy đã cũ, định giá cho vốn vay rất hạn chế. Tương lai của các DNNN thời hậu sắp xếp sẽ ra sao trong khi nền kinh tế vẫn có những dấu hiệu khó khăn ít nhất là trong năm 2012 này? Khẩu hiệu của nhiều chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ của Lào Cai trong lúc này là "Sản xuất cầm chừng, giữ hơi thở nhẹ để tồn tại trước khi nghĩ tới phát triển".

Bài cuối: Tiếp tục cổ phần hóa - Bài toán khó

Cao Cường
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.