Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Kinh tế

“Lúa mùa giảm năng suất là do vi rút”

11/11/2017 14:00

LCĐT - Vụ lúa mùa năm nay đã xảy ra hiện tượng sâu bệnh gây hại trên một số diện tích, làm giảm năng suất cục bộ, thậm chí có diện tích lúa không cho thu hoạch. Những rủi ro trong sản xuất nông nghiệp là điều bình thường, nhưng trong thời gian qua, lại có khá nhiều ý kiến về nguyên nhân của hiện tượng trên. Để làm rõ điều này, chúng tôi đã phỏng vấn ông Nguyễn Văn Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lào Cai.

Phóng viên: Thưa ông, ngành nông nghiệp đã làm rõ nguyên nhân làm giảm năng suất và mất trắng một số diện tích lúa trong vụ mùa năm 2017?

Ông Nguyễn Văn Hùng: Chúng tôi đã xác định nguyên nhân khiến một số diện tích lúa bị giảm năng suất hoặc không cho thu hoạch là do lúa mắc bệnh lùn sọc đen, do vi rút lùn sọc đen phương Nam có tên khoa học là Southern Rice Black Streaked Dwarf Virus (SRBSDV) thuộc nhóm Fijivirus-2, họ Reoviridae gây ra. Loại vi rút này luôn tồn tại trong hệ sinh thái đồng ruộng, song lây lan không qua môi trường tự nhiên, mà qua đối tượng trung gian là rầy lưng trắng.

Bệnh lùn sọc đen do vi rút SRBSDV gây hại cục bộ trên một cánh đồng của huyện Văn Bàn trong vụ mùa 2017.

Phóng viên: Lúa bị nhiễm vi rút thường có biểu hiện như thế nào, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Hùng: Lúa bị nhiễm vi rút có các triệu chứng như bệnh thông thường là trên thân có các nốt u sần, thân cây chuyển màu xanh thẫm, lúa chậm phát triển và có xu hướng lùn xuống. Các đốt thân xuất hiện rễ mọc ngược, đẻ nhánh ngay trên thân. Nếu bị nhiễm vào giai đoạn làm đòng thì lúa bị nghẹt, không thể trổ bông. Khi kiểm tra kỹ thuật sẽ phát hiện cây lúa bị nghẹt, mạch dẫn, cơ chế trao đổi chất bị biến đổi bất thường.

Về cơ bản, lúa bị nhiễm vi rút khó phát hiện hoặc dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường, nên người dân chủ quan, nhất là giai đoạn rầy lưng trắng gây hại với mật độ thấp, nhưng lại là trung gian lây bệnh, nên gây thiệt hại lớn. Đối với lúa bị nhiễm vi rút, hiện nay không có thuốc bảo vệ thực vật đặc trị, cách hạn chế là theo dõi, chăm sóc tốt trong giai đoạn lúa sinh trưởng và phát triển.

Phóng viên: Liệu điều này đã được chứng minh, tổng kết trong thực tế?

Ông Nguyễn Văn Hùng: Vụ xuân năm 2010, đã có một đợt vi rút gây hại trên diện rộng, tuy nhiên, do công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin khi đó chưa được chú ý, nên ít người biết. Vụ mùa năm 2017, các tỉnh đồng bằng sông Hồng bị thiệt hại nặng do bệnh lùn sọc đen gây ra, riêng Nam Định có gần 17.000 ha lúa mùa bị nhiễm bệnh, trong đó, trên 4.000 ha lúa bị mất trắng và khoảng 8.000 ha thiệt hại từ 30% - 70% năng suất; Thái Bình có 18.000 ha nhiễm bệnh, trong đó diện tích nhiễm nặng và mất trắng là 2.400 ha… Cần phải nói thêm rằng, đây là các tỉnh có trình độ thâm canh cao, chính sách kiểm soát nguồn giống, bảo vệ thực vật rất nghiêm ngặt.

Ở Lào Cai, ngoài một số địa phương bị thiệt hại thì một phần diện tích lúa của Trung tâm Giống nông nghiệp cũng bị ảnh hưởng. Trong khi, đây là nơi có quy trình sản xuất rất chặt chẽ và khoa học. 

Phóng viên: Có luồng dư luận cho rằng, việc giảm năng suất trong vụ mùa vừa qua có liên quan đến giống?

Ông Nguyễn Văn Hùng: Trước một hiện tượng, bao giờ người ta cũng suy luận ra nguyên nhân, việc đổ lỗi cho giống hoặc nguyên nhân khác cũng là bình thường. Phải thừa nhận rằng, trong vụ mùa vừa qua, ngoài hiện tượng mưa nhiều thì thời tiết có các dấu hiệu cực đoan. Về cơ cấu giống, các địa phương chủ yếu vẫn sử dụng các loại giống như những vụ mùa trước đây là LC212, LC270, LC25, VL20 và các giống thuần, như Hương thơm, Bắc thơm, Séng cù, BC15. Nguồn gốc, chất lượng giống được kiểm soát tốt, vi rút không lây truyền qua hạt giống, nên nguyên nhân do giống được loại trừ. 

Việc có nhiều người cho rằng, nguyên nhân do giống là do việc tuyên truyền, định hướng dư luận chưa kịp thời, một phần xuất phát từ cán bộ chuyên môn tại địa phương.

Phóng viên: Năm 2017 là năm đầu tiên tỉnh Lào Cai tổ chức, cơ cấu lại mô hình chỉ đạo trong ngành nông nghiệp, có người cho rằng, điều đó có liên quan đến trực tiếp đến năng suất vụ mùa. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

Ông Nguyễn Văn Hùng: Trùng hợp là năm 2017, ngành nông nghiệp cơ cấu lại tổ chức, với việc sáp nhập một số cơ quan chuyên môn cấp huyện thành trung tâm dịch vụ nông nghiệp do UBND các huyện, thành phố trực tiếp quản lý, ngành nông nghiệp chỉ quản lý về chuyên môn và có sự phối hợp với các địa phương thông qua quy chế. Ở cấp tỉnh, một số phòng, chi cục trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng được cơ cấu lại. Đây là mô hình tổ chức khoa học và có nhiều tính ưu việt. Không có cơ sở để khẳng định rằng, hiện tượng giảm năng suất lúa cục bộ có liên quan đến mô hình nói trên, có chăng chỉ là công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện chưa sâu sát ở một số cơ sở.

Phóng viên: Xin cảm ơn ông đã trả lời phỏng vấn!

Cao Cường (Thực hiện)
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.