Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Kinh tế

Hành trình quả vải trên đất Trung Quốc

29/06/2012 15:57

LCĐT - Theo thống kê của Cục Hải quan Lào Cai, đến thời điểm này, sản lượng vải quả xuất sang Trung Quốc qua Cửa khẩu Lào Cai đạt hơn 32.000 tấn, cao hơn mùa vải năm trước (mùa vải 2011 đạt 30.410 tấn).

Nhưng để đưa quả vải tiếp cận với thị trường Trung Quốc không hề đơn giản, hành trình vải quả Việt Nam ở bên kia biên giới cũng lắm gian truân, thậm chí không ít chủ buôn vải ít kinh nghiệm đã “mất trắng” hàng dưới tay các tư thương Trung Quốc.

Mỗi ngày có gần 2.000 tấn vải quả xuất bán sang Trung Quốc qua Cửa khẩu Lào Cai.

Trong vai người tìm mối tiêu thụ vải, chúng tôi có mặt ở Khu Thương mại Bắc Sơn (Hà Khẩu - Trung Quốc). Đã gần 3 giờ chiều, các xe tải chở vải chờ kiểm tra và làm thủ tục thông quan ở phía bạn vẫn tiếp tục dài thêm. Theo quan sát của chúng tôi, tại khu vực cửa khẩu này tập trung rất đông người, trong đó chủ yếu là người chờ làm thủ tục thông quan và đội ngũ “cò vải” đứng đón các xe hàng.

Bắt quen với một chủ vải ở Lục Ngạn (Bắc Giang) tên Hiền, chúng tôi được chị Hiền cho đi nhờ vào bãi tập kết hàng mà “dân buôn” Việt Nam thường gọi là chợ vải nằm sâu trong Khu Thương mại Bắc Sơn (Hà Khẩu). Dẫn đường là một “cò” tên A San. Theo chị Hiền, A San lo thủ tục và phí từ cửa khẩu vào đến chợ vải. Khi hỏi hoa hồng chi cho A San, chị Hiền chỉ cười mà không muốn tiết lộ!. Tuy nhiên, theo quan sát của chúng tôi, trước khi xe vải chuyển bánh từ cửa khẩu vào chợ, chị Hiền không quên sang bớt cho A San 2 thùng vải làm quà ngay tại cửa khẩu.

 “Cò vải "Trung Quốc đón hàng ngay tại Cửa khẩu Bắc Sơn (Hà Khẩu - Trung Quốc).

Qua câu chuyện trên xe, chị Hiền đã đưa ra lời khuyên chân thành với chúng tôi rằng nếu có vốn thì không nên buôn vải quả, “khổ lắm”. Như chị làm ăn với các chủ hàng phía Trung Quốc “lõi đời” bao năm mà nhiều khi vẫn bị bắt chẹt hoặc ép giá. Chị Hiền thật thà nói: Muốn bán được vải, xe hàng nào cũng phải qua “cò”. Mỗi thùng vải sẽ phải triết hoa hồng 7 tệ cho "cò". Đó là luật bất thành văn.

Sau khi qua trạm cân điện tử, A San đi trước làm thủ tục còn xe vải của chị Hiền tiến nhanh vào khu vực chợ vải. Đây là một khu đất rộng chia làm hai khu vực khác biệt. Một khu dành để giao dịch, bán vải, một khu dành để chuyển tải hàng sang xe của chủ hàng phía Trung Quốc.

Chia tay chị Hiền, chúng tôi tiếp cận sâu vào chợ vải. Chị Hiền không quên dặn nên cẩn thận kẻo gặp "cò dỏm” và còn cho số điện thoại để nếu thực sự muốn buôn thì gọi cho chị, chị sẽ dẫn mối. Khu chợ vải có đến hàng trăm xe tải ở Việt Nam sang xếp hàng ngay ngắn và cũng có tới hàng trăm người đứng ngồi la liệt, họ vừa là chủ vải Việt Nam, đối tác Trung Quốc, cò mồi và cả cửu vạn.

Vừa bước vào chợ, rất nhiều người nói tiếng Việt lơ lớ vây lấy chúng tôi với cùng một câu hỏi: “Có bán vải không?”. Đó chính là cò vải người Trung Quốc, nhưng để phân biệt đâu là “cò dỏm”, đâu là “cò thật” thì quả là khó đối với người mới vào nghề. Khi chúng tôi hỏi mức “hoa hồng” thì các cò đều đưa ra mức “giá sàn” 7 tệ/thùng. Hỏi đến 4 “cò” giá vẫn không thay đổi, đó là mức giá chung áp dụng cho tất các các xe hàng. Nhưng "cò dỏm" là người vẫn lấy 7 tệ/thùng, sau đó sẽ đưa ra giá mua của chủ hàng rất thấp và họ ăn chia với chủ hàng.

Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, giao dịch tại chợ vải hôm đó rất ảm đạm, giá vải chỉ vào khoảng 120 tệ/thùng (mỗi thùng 22kg), trong khi ngày hôm trước còn bán với giá 140 tệ/thùng. Nhiều chủ vải Việt Nam xót lòng vì lỗ. Nguyên nhân giá vải rớt thấp được các “cò” giải thích là phía Trung Quốc không tiêu thụ được. Một chủ vải tên Chuyên đang chờ bốc vải sang xe chủ hàng đối tác không khỏi ngậm ngùi: “Giá vải quả hôm nay xuống thấp quá, tính chi phí vận chuyển và các loại thủ tục bị lỗ 2 - 3 tệ/thùng. Nhưng thà lỗ còn hơn không bán được”.

Chứng kiến cảnh giao dịch trong chợ vải chỉ hơn một giờ mà chúng tôi thấy không khí căng thẳng không kém các sàn vàng hay sàn chứng khoán. Trong đó rất nhiều chủ vải không có hàng bán nhưng vẫn có mặt tại đây thăm dò tình hình, nếu giá nhích sẽ điện cho đầu mối gom vải chở lên.

Không ít chủ hàng từ xuôi mới lên buôn thiếu kinh nghiệm đã gặp phải "cò dỏm” dẫn đến bán vải hớ, thậm chí còn bị lỗ nặng. Ông Tân, người Hải Dương cho biết: Lần đầu đi buôn, vừa đưa mấy xe vải quả đầu tiên sang Trung Quốc đã vớ phải một "cò dỏm” cố tình nhận xe của ông và ép giá ăn chia hoa hồng với chủ Trung Quốc. Lô hàng đó, ông Tân lỗ 200 triệu đồng. Dựa vào kinh nghiệm bản thân, ông dặn chúng tôi nếu mới buôn với Trung Quốc nên hết sức cẩn trọng, nhờ mối quen biết mà tìm “cò”.

Chợ vải Trung Quốc luôn tấp nập.

Những người buôn vải cho biết, hành trình vải quả bên kia biên giới còn gian truân hơn khi xảy ra tình trạng giữa các "cò” với chủ Trung Quốc bắt tay nhau ép giá. Thỉnh thoảng họ lại đồng loạt giảm giá với lý do hàng không chất lượng, khó tiêu thụ, thậm chí cả lý do chính vụ và cuối vụ. Theo lời các chủ buôn vải Việt Nam, làm ăn với đối tác người Trung Quốc đó là chuyện bình thường, có khi vải sang đến nơi rồi còn bị chủ hàng từ chối không mua với nhiều lý do không thể chấp nhận. Có thâm niên buôn vải, chị Chuyên truyền kinh nghiệm rằng: “Trước hết mình phải tuân thủ nghiêm về chất lượng hàng, đóng hàng đẹp”, song chị vẫn phải lắc đầu ngao ngán: “Có những khi hàng chất lượng họ lại đưa ra nhiều lý do khác nhau. Đã đi buôn là chấp nhận cả lãi và lỗ, đặc biệt với đối tác Trung Quốc độ rủi ro rất cao”.

Khi chúng tôi ngỏ ý tại sao không ký hợp đồng, chị Chuyên cười: “ai bảo vệ mình bên Trung Quốc, nên có ký cũng không làm gì được đối tác khi họ phá hợp đồng”.

Sau khi thỏa thuận giá bán, vải sẽ được chuyển ngay sang xe của các chủ hàng phía Trung Quốc để chở sâu vào nội địa nước bạn tiêu thụ.

Được biết, hiện nay, nhiều chủ hàng Việt Nam đã không mang hàng sang tìm chủ bên Trung Quốc để bán vải, mà chỉ đứng ra thu gom ở Bắc Giang và đóng hộp giao thẳng tại chỗ cho chủ hàng. Tuy lãi ít, nhưng chắc chắn.

Một mùa xuất khẩu vải chuẩn bị qua, hầu hết vụ vải năm nay người buôn rất hỉ hả vì bán được giá do vải quả Trung Quốc mất mùa. Nhưng vẫn chưa hết chua xót với những lỗ lãi thất thường từ vụ vải năm trước. Hành trình vải quả tiếp cận với thị trường Trung Quốc thật lắm rủi ro và gian truân, cần hơn hết là sự đoàn kết, bảo vệ lẫn nhau trong cộng đồng buôn vải quả Việt Nam.

Nhóm Phóng viên Thời sự
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.