Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Kinh tế

Phát triển cây cao su ở Lào Cai

Bài 1: Kỳ vọng “vàng trắng”

06/07/2018 08:55

LCĐT - Chương trình thí điểm phát triển cây cao su tại Lào Cai đã bước sang năm thứ 8, đến nay nhiều diện tích bắt đầu đến chu kỳ khai thác. Bên cạnh tác động xấu của thị trường khi giá mủ cao su vẫn ở mức thấp, thì chất lượng mủ cao su cũng đang là một dấu hỏi…

Lô cao su tại thôn K8, xã Bản Phiệt (Bảo Thắng) đã đến tuổi khai thác.

Giá trị mủ cây cao su được ví như “vàng trắng”. Cây công nghiệp dài ngày này được tỉnh đưa vào với kỳ vọng sẽ trở thành cây xóa đói, giảm nghèo và tiến tới làm giàu cho người dân vùng cao gắn với việc xây dựng hệ thống rừng phòng hộ đầu nguồn, bảo vệ môi trường sinh thái trong khu vực.

Thiên thời, địa lợi

Chúng tôi có mặt tại đồi cao su thôn K8, xã Bản Phiệt (Bảo Thắng) - nơi cách đây 8 năm Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và UBND tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ phát động trồng cây cao su, chính thức đánh dấu thời điểm Lào Cai bắt đầu thực hiện các bước thí điểm phát triển cây cao su. Anh Lý Văn Quân, Tổ trưởng tổ công nhân Đội sản xuất cao su Bản Phiệt, Công ty Cổ phần Cao su Dầu Tiếng - Lào Cai (Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) là một trong những công nhân có mặt trong buổi lễ hôm đó và gắn bó với công việc chăm sóc cây cao su từ đó đến nay. Anh Quân cho biết, cây cao su sinh trưởng và phát triển tốt, lô số 1 đã cơ bản đạt tiêu chuẩn vườn cây Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam quy định cho vùng miền núi phía Bắc, đây sẽ là một trong những lô được khai thác mủ vào đầu năm 2019. Cây cao su đưa vào khai thác sẽ có thêm nhiều việc làm, đồng nghĩa với đó là thu nhập được nâng lên, đây chính là mong muốn của anh Quân cũng như nhiều công nhân cao su ở đây.

Ông Phàn Xuân Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Bản Phiệt cho biết, hiện toàn xã có 245 ha cây cao su. Thời gian đầu, chính quyền tích cực phối hợp với công ty giải phóng mặt bằng và vận động người dân địa phương góp đất, nhiều con em địa phương được nhận vào làm công nhân cao su… tất cả tạo nên sự phấn khởi và tin tưởng vào loại cây này.

Trở lại thời điểm cách đây 8 năm, giá mủ cao su trên thị trường ở mức cao, cùng với những thống kê dự báo tích cực về triển vọng cây cao su khiến kỳ vọng loại cây được ví như “vàng trắng” sẽ tạo ra những đổi thay đáng kể trong cơ cấu kinh tế ở Lào Cai. Theo các chuyên gia của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, năm 2010, diện tích cây cao su cả nước đạt 700.000 ha, trong đó diện tích khai thác từ 420.000 đến 450.000 ha và cho sản lượng trên 600.000 tấn; kim ngạch xuất khẩu ở mức trên 1 tỷ USD. Đến năm 2015, diện tích khai thác đạt 520.000 đến 530.000 ha và sản lượng ước đạt 750.000 - 800.000 tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,5 - 1,6 tỷ USD. Về xuất khẩu, thời điểm đó, Việt Nam xếp thứ 4 thế giới, với sản lượng tăng qua các năm, từ 273.400 tấn (năm 2000), lên 690.000 tấn (năm 2006). Nghiên cứu và dự báo của nhiều tổ chức quốc tế đều cho rằng, nhu cầu cao su thiên nhiên sẽ còn gia tăng liên tục cho đến năm 2035.

Bên cạnh yếu tố thị trường, thời điểm Lào Cai đưa cây cao su vào trồng thí điểm còn có những căn cứ khoa học chắc chắn ở khía cạnh môi trường sinh thái. Cụ thể, ở Trung Quốc có 776.000 ha cao su nằm ngoài vùng truyền thống, riêng tỉnh Vân Nam trồng cao su từ đầu thập niên 1950, với trên 300.000 ha, trong đó có những vùng cao su giáp với Việt Nam thuộc hai tỉnh Lai Châu và tỉnh Lào Cai. Tại Myanma, diện tích cao su đã trồng được gần 400.000 ha. Tại Lào đã trồng 140.626 ha, tập trung chủ yếu vùng Bắc Lào, giáp Tây Bắc Việt Nam. Như vậy, cây cao su vùng núi phía Bắc nói chung và Lào Cai nói riêng được bao bọc bởi các vùng cây cao su đã và đang được phát triển, là kinh nghiệm tốt cho phát triển cao su ở Lào Cai. Sự phát triển cây cao su tại các vùng lân cận khẳng định sự phù hợp của cây cao su về mặt sinh thái trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Bước đi thận trọng

Mặc dù khẳng định đây là cây có giá trị kinh tế cao, nhưng do là cây trồng mới, Lào Cai vẫn xác định phương châm phát triển thận trọng, từng bước xây dựng quy hoạch, hoàn thiện cơ chế, chính sách, xin ý kiến các bộ, ngành liên quan để cây cao su thực sự mang lại lợi ích cho người dân.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, quan điểm nhất quán được tỉnh xác định khi quy hoạch phát triển cây cao su là phải có bước đi phù hợp, có giải pháp đồng bộ, trên cơ sở quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung đủ lớn, gắn với công nghiệp chế biến, tạo ra sản phẩm hàng hóa xuất khẩu có sức cạnh tranh; phát triển cây cao su phải được sự đồng thuận của người dân. Thu hút đầu tư của các doanh nghiệp, các thành phần kinh tế trong và ngoài tỉnh tham gia.

Trên cơ sở biên bản ghi nhớ ngày 3/7/2009 giữa UBND tỉnh Lào Cai và Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam về việc trồng thử nghiệm cao su và điều tra khảo sát đất có khả năng phát triển cao su trên địa bàn tỉnh, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành Quyết định số 634 ngày 18/3/2010 về việc phê duyệt quy hoạch vùng phát triển cao su tỉnh Lào Cai giai đoạn 2010 - 2020; Quyết định số 813 ngày 17/4/2012 về việc phê duyệt quy hoạch bổ sung vùng phát triển cao su tỉnh Lào Cai giai đoạn 2010 - 2020, với tổng diện tích 16.652,8 ha gồm các huyện, thành phố: Bát Xát (5.367,4 ha); Bảo Thắng (5.502 ha); Văn Bàn (3.776,2 ha); Mường Khương (661 ha) và thành phố Lào Cai (1.346,1 ha).

Cơ chế, chính sách phát triển cây cao su cũng được tỉnh Lào Cai từng bước xây dựng, nhằm khuyến khích, thu hút doanh nghiệp và người dân tham gia trồng cây cao su.

Báo cáo đánh giá hiệu quả quy hoạch bổ sung vùng trồng cây cao su ở Lào Cai khẳng định, xây dựng dự án quy hoạch bổ sung vùng trồng cây cao su trên địa bàn tỉnh vừa đáp ứng mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh, vừa đáp ứng nhu cầu kinh doanh của các đơn vị và người dân trong vùng. Như vậy, phát triển cây cao su cùng lúc đạt được 2 mục tiêu: Thúc đẩy kinh tế ở tầm vĩ mô, đồng thời ổn định phát triển kinh tế của các đơn vị kinh doanh cũng như phát triển kinh tế nông hộ ở tầm vi mô một cách có hiệu quả.

Ông Phạm Hồng Việt, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cao su Dầu tiếng - Lào Cai chia sẻ, không nhiều người biết rằng việc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam đầu tư ra phía Bắc là cả một quá trình nghiên cứu, thử nghiệm rất công phu của các chuyên gia đầu ngành về cao su cũng như tham khảo ý kiến từ nhiều nguồn khác.

Các kết quả nghiên cứu của các đơn vị chuyên môn và doanh nghiệp đều khẳng định, cây cao su có triển vọng mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân địa phương. Tuy nhiên, chỉ sau vài năm trồng, thị trường mủ cao su có nhiều biến động đã ảnh hưởng lớn đến chương trình phát triển cây cao su tại Lào Cai.

VIẾT VINH - MẠNH DŨNG
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.