Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Khoa học và đời sống

Quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc cây ý dĩ

27/09/2018 08:41

Tên khoa học: Coix lachryma-Jobi L.

Họ: Lúa (Poaceae).

Cây ý dĩ thích nghi nhất ở vùng khí hậu ôn hòa, trồng ở chỗ đất pha cát và bằng phẳng, thoát nước tốt. Cây thích ứng với nhiều điều kiện khí hậu khác nhau, chịu được hạn hán, úng nước, dễ trồng, dễ chăm sóc.

1. Vùng trồng

Ở Việt Nam, ý dĩ được trồng ở vùng có khí hậu mát mẻ, các vùng đất bãi, đất ruộng bậc thang ở vùng núi cao.

2. Giống và kỹ thuật nhân giống

- Chọn giống: Công tác chọn giống rất quan trọng, góp phần bảo đảm và nâng cao đặc tính tốt của hạt, sản lượng đạt cao. Do vậy, khi trồng tốt nhất là chọn ruộng làm giống, liên tục hằng năm. Ngoài ra, khi mua hạt giống ở bên ngoài nên tiến hành kiểm dịch, không dùng hạt có sâu bệnh hại và hạt tạp nham.

- Kỹ thuật gieo: Hạt giống đã được chọn kỹ trước khi đem gieo phải lọc bỏ những hạt bị bệnh (hạt có phấn đen), hạt lép (hạt không chín), hạt xanh (màu xanh, không được chắc đẫy) và những hạt vỏ đen; chọn lấy hạt màu trắng hoặc nâu sẫm, chắc hoặc có thể dùng nước để chọn (đem hạt đổ vào nước, vớt bỏ những hạt nổi trên mặt nước, những hạt chìm là hạt tốt, lấy gieo).

- Xử lý hạt giống: Hạt đã chọn làm giống được ngâm vào nước ấm 35 đến 40 độ C trong 3 - 4 giờ rồi vớt ra để ráo nước.

3. Thời vụ trồng

Gieo trồng vào tháng 3 - 4.

4.  Kỹ thuật làm đất

Cây ý dĩ cần nhiều đất màu, không nên gieo trồng liên tục trên một chân ruộng vì cây dễ bị bệnh muội đen, thực hiện luân canh với các cây họ đậu là tốt nhất, cũng có thể luân canh với bông, khoai tây.

- Làm đất: Sau khi thu hoạch cây trồng vụ trước, cần phải làm đất ngay, cày sâu xong bừa, bừa đất càng nhỏ càng tốt; sang mùa xuân năm sau thì cày lại.

- Lên luống cao 30 cm, luống rộng l,3 m.

5. Mật độ trồng

Cây cách cây 17 - 20 cm, hàng cách hàng 40 - 50 cm.

6. Kỹ thuật trồng

Cuốc hốc sâu 3 - 7 cm, mỗi hốc gieo 1 - 2 hạt, mỗi sào gieo 1 kg hạt, lấp đất bằng, không ấn chặt đất.

7. Phân bón và kỹ thuật bón phân

- Lượng phân bón cho 1 ha: Phân chuồng hoai mục 15 - 20 tấn, phân NPK 500 kg, đạm 250 kg, kali 160 kg.

- Cách bón:

+ Bón lót toàn bộ phân chuồng hoai mục + 50% phân NPK.

+ Bón thúc: Bón phân thúc lần một kết hợp vun xới làm cỏ lần thứ nhất, bón 70% đạm + 30% kali rắc vào xung quanh gốc cây nếu là chỗ đất bằng, bón thành hình bán nguyệt bên mé trên nếu là chỗ đất dốc, trời nắng thì nên bón phân nước, trời mưa thì nên bón phân khô. Bón thúc lần hai kết hợp với làm cỏ vun xới, bón 50% NPK + 30% đạm + 40% kali. Bón phân thúc lần 3 nên thực hiện trước khi cây ra hoa, bón nốt phần phân còn lại.

8. Kỹ thuật chăm sóc

Dặm cây và xới đất: Lúc cây mọc lên khỏi mặt đất được 2 - 3 lá cần tỉa dặm cây, kết hợp với làm đất tơi xốp. Che cho cây mọc cao có 5 - 6 lá thì tỉa lần cuối, giữ khoảng cách giữa các cây 10 cm. Nếu là gieo hốc, mỗi hốc 4 - 5 cây.

Vun xới, làm cỏ: Thời kỳ còn nhỏ, cây mọc rất chậm, cần chú ý làm cỏ, nếu gieo hốc cần xới vòng quanh hốc nhưng không được làm rễ cây bị lộ; vun gốc vừa phải không quá cao. Lần 2 làm vào lúc cây cao 33 cm, chú ý không làm hại rễ cây, vun đất vào cho bằng hốc. Lần thứ 3 làm vào lúc cây cao 50 cm, đồng thời vun thêm đất vào gốc để cây không bị đổ ngã.

Thụ phấn nhân tạo: Ý dĩ có hoa đơn tính, hoa đực và hoa cái ở trong cùng cây. Thời kỳ có hoa, nếu gặp lúc không có gió hoặc gió quá to, hoa cái không thể thụ phấn hoàn toàn để hình thành hạt, nên thời kỳ đầu cây mới ra hoa, nên tiến hành thụ phấn nhân tạo để cây đạt năng suất cao.

9. Thu hoạch, sơ chế:        

Thời kỳ thu hoạch là tháng 9 - 10, khi lá cây héo vàng, quả ngả màu nâu nhạt, chọn ngày nắng để thu hoạch. Trước hết cắt cây, để trong vòng 5 - 6 ngày quả chín hết, đập lấy hạt và đem đi tiêu thụ.          

Trung Hiếu
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.