Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Khoa học và đời sống

Ô nhiễm sông: Hỏi, trả lời và hỏi lại

14/06/2012 08:58

Ngoài đất đai, những chất vấn của đại biểu Quốc hội với Bộ trưởng Tài nguyên – Môi trường Nguyễn Minh Quang còn xoáy vào chuyện ô nhiễm dòng sông với những câu hỏi “truy vấn” dường như không có hồi kết.

Đầu nguồn sông Hồng đoạn qua tỉnh Lào Cai bị ô nhiễm trầm trọng.

Cần 10.000 tỷ làm sạch ba lưu vực sông

Đại biểu Nguyễn Minh Lâm (Long An) lo ngại, hiện nay tình hình ô nhiễm môi trường tại các lưu vực sông trên phạm vi cả nước có xu hướng gia tăng, công tác quản lý môi trường các lưu vực sông trong thời gian qua còn nhiều bất cập, hiệu quả chưa cao, chưa tiếp cận tốt nguyên tắc quản lý thống nhất và tổng hợp để bảo vệ lưu vực sông. Tình trạng ô nhiễm môi trường liên vùng luôn được các địa phương quan tâm nhưng chưa có giải pháp quản lý hữu hiệu. Đại biểu Lâm hỏi: Trách nhiệm của Bộ trưởng như thế nào khi vấn đề này vẫn tiếp tục xảy ra? Có giải pháp gì trong thời gian tới để quản lý và bảo vệ môi trường các lưu vực sông được tốt hơn?

Theo Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang, hiện nay chúng ta có ba lưu vực sông mà mọi người rất quan tâm, đó là lưu vực sông Cầu ở Bắc Cạn, Thái Nguyên chảy xuống; hai là sông Nhuệ - Đáy; ba là hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn.

Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập ba ủy ban quản lý phối hợp với tỉnh để quản lý ô nhiễm dòng sông. Ba dòng sông này có liên quan rất lớn đến hoạt động xả thải ở các đô thị, trong đó có các khu công nghiệp từ Thái Nguyên xuống, Thủ đô Hà Nội cũng có nguồn nước thải rất lớn.

Ông Quang cho biết, Bộ đã cùng với các tỉnh có lưu vực sông xây dựng các dự án nhưng cũng cần phải có thời gian và lượng kinh phí khá lớn. Trung bình mỗi lưu vực sông này cần nguồn vốn để xử lý và cỡ khoảng 3.000 tỷ đồng, tức gần 10.000 tỷ cho ba lưu vực sông. Bộ đang đề nghị các tổ chức quốc tế góp vốn và và lấy nguồn ngân sách nhà nước, nhưng ngân sách nhà nước cũng còn khá hạn hẹp. Nếu được đầu tư, ông Quang hy vọng vấn đề ô nhiễm lưu vực sông sẽ được giải quyết dần, giải pháp chủ yếu là làm thế nào để nguồn nước thải ra các sông này phải được xử lý trước.

Bộ trưởng Quang cũng đề nghị Chính phủ cho phép mỗi lưu vực sông có một chi cục quản lý về môi trường, chi cục này sẽ trực thuộc Tổng cục Môi trường, là cơ quan tham mưu giúp cho các ủy ban, nếu chỉ hoạt động của các ủy ban mang tính chất liên tỉnh thì rất khó khăn.

Chưa ai lo bảo vệ Sông Hồng

Đại biểu Lê Nam (Thanh Hóa) chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang cụ thể về những chủ trương sắp tới và giải pháp bảo vệ sông Hồng:

« Sông Hồng gắn bó với hàng chục triệu cư dân ở phía Bắc và là linh hồn của Thủ đô Hà Nội. Nhưng hiện nay sông bị ô nhiễm rất nghiêm trọng bởi chất thải từ bên kia biên giới và trên lãnh thổ Việt Nam cùng với sự xâm lấn, khai thác nghiêm trọng làm thu hẹp biến đổi dòng chảy. Nhưng tôi thấy Chính phủ chưa có một chương trình nào để bảo vệ sông Hồng một cách hữu hiệu ngang tầm yêu cầu hiện nay.”

Trong khi bày tỏ sự “chia sẻ với Bộ trưởng về những bức xúc đang đặt ra” đại biểu Lê Nam khẳng định “phải cần có con người, cần có nguồn lực, nhưng quan trọng là cơ chế, chính sách và cách thức điều hành của Bộ cũng như của Chính phủ”

Ông Lê Nam dẫn thí dụ với sông Hồng, “nếu có đưa cả quân đoàn để bảo vệ thì cũng không bảo vệ được, phải có cách thức; phải đàm phán với Trung Quốc; phải có những cơ chế huy động cả hệ thống chính trị, mặt trận, các đoàn thể, các cư dân cùng cộng đồng có trách nhiệm bảo vệ sông Hồng mới làm được, nếu chỉ tiền, chỉ thành lập một chi cục tôi nghĩ không giải quyết được.

Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang thừa nhận, sông Hồng đang bị ô nhiễm nặng nề. Ông phân tích, sông Hồng từ tỉnh Vân Nam của Trung Quốc chảy sang, đầu nguồn của nó là thành phố Lào Cai, bên kia là Hà Khẩu. Bộ Tài nguyên – Môi trường đã đặt các hệ thống quan trắc ở đây, nhất là vào mùa khô thì tình hình ô nhiễm khá nghiêm trọng. Để ô nhiễm sông Hồng, theo ông Quang có trách nhiệm của cả hai phía Việt Nam và Trung Quốc.

Về phương diện ngoại giao, cần phải bàn bạc với nước bạn, mà trực tiếp là đối với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, từ đó có cam kết, thỏa thuận để kiểm soát được ô nhiễm từ đầu nguồn. Bộ trưởng Quang hứa sẽ tham mưu cho Chính phủ để bàn bạc, trao đổi, ký cam kết với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc để đảm bảo môi trường dòng sông này.

Ông cũng thừa nhận, ba lưu vực sông kia thì có, nhưng hiện nay, “riêng Sông Hồng chưa có chương trình bảo vệ chính thức”. Ông Quang cũng hứa sẽ nghiên cứu và tham mưu cho Chính phủ có chương trình bảo vệ sông Hồng.

Truy vấn không dừng “bao giờ xanh trở lại

Chung quanh vấn đề xử lý ô nhiễm các dòng sông, và cụ thể bao giờ các dòng sông Việt Nam xanh trở lại, các đại biểu đã truy vấn đến cùng để tìm câu trả lời thỏa đáng từ Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang.

Đại biểu Bùi Thị An (TP Hà Nội) yêu cầu được biết giải pháp cụ thể và tiến độ xử lý để các dòng sông Việt Nam nói chung, mà trước hết là hệ Nhuệ - Đáy nói riêng được trả lại đúng hệ sinh thái trong sạch vốn có.

Theo Bộ trưởng Quang, việc xả thải liên quan đến nhiều đối tượng, nhưng trong đó vai trò của các đô thị hết sức quan trọng. Ông đề nghị cùng với Chính phủ, nhưng đồng thời về phía Hà Nội cũng phải quan tâm dành nguồn lực nhất định. Hiện nay Hà Nội đang xây dựng nhà máy xử lý nước thải khoảng hơn 100 triệu USD và TP Hồ Chí Minh cũng tương tự như vậy.

Theo Bộ trưởng Quang, bên cạnh thực thi “các biện pháp rất tích cực” thì “ cần phải có thời gian nhất định, kèm theo đó là ý thức”, “vấn đề giám sát, thanh tra, kiểm tra vấn đề xả thải”

Trả lời câu hỏi của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khi nhắc lại câu hỏi của đại biểu An: “Bộ trưởng có làm cho trở lại dòng sông xanh được không?”,Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang nói: “Theo tôi, vấn đề là thời gian, nhưng hướng và quyết tâm là kiên quyết làm”

Chưa thỏa mãn với câu trả lời này, đại biểu Bùi Thị An nói: “Tôi nghĩ không thể để mấy chục triệu dân Việt Nam ta suốt ngày chịu ô nhiễm ở các lưu vực sông và hậu họa là xuất hiện rất nhiều bệnh lạ, bệnh hiểm nghèo. Cứ tiếp tục để ô nhiễm như thế này thì sẽ không biết phát triển kinh tế-xã hội của chúng ta đến đâu”.

Đại biểu An chưa thôi: “Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang phải trả lời chứ không phải lại hỏi lại chúng tôi. Tôi nghĩ đồng chí phải trả lời cho cử tri cả nước rằng, bao giờ thì dân chúng tôi được sống sạch, trong lành trên các lưu vực sông?

Bộ trưởng Quang thừa nhận, đây là câu hỏi hết sức hóc búa. Trong điều kiện kinh tế của chúng ta nguồn lực thì có hạn, ý thức của người dân, đặc biệt là các doanh nghiệp lại kém trong bảo vệ môi trường. Có thể doanh nghiệp đầu tư hệ thống xử lý nước thải rồi, nhưng hệ thống đó chưa chắc đã hoạt động. Khi đạt đến một trình độ nhất định thì các vấn đề sẽ dần được giải quyết hết.

“Vấn đề môi trường này, chúng ta vẫn phải cố gắng hết sức. Nhưng lộ trình thì khi chúng ta đạt đến trình độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tức là đến năm 2020 thì không thể không giải quyết về những vấn đề cơ bản của môi trường», ông Quang kết luận.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, đây là những vấn đề lớn và đề nghị, Bộ trưởng đã phát biểu, trả lời chất vấn cũng như đã hứa trước Quốc hội thì Bộ trưởng cần thực hiện tốt vấn đề đã hứa.

Theo Nhân dân
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.