Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Khoa học và đời sống

Định vị lại thị trường thương mại điện tử

21/08/2012 16:35

Trong khi dư luận đang rất quan tâm đến vụ việc công ty mua bán trực tuyến 24 (MB24), sáng 21-8, Bộ Công thương phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Nghị định về thương mại điện tử (TMĐT). Đây là văn bản được soạn thảo để thay thế cho NĐ57/2006/NĐ-CP.

Luật “mỏng”, doanh nghiệp dễ lợi dụng

Hoạt động TMĐT ở Việt Nam đã được Luật “hóa” sau khi Luật Giao dịch điện tử năm 2005 và NĐ số 57/2006/NĐ-CP được ban hành. Tuy nhiên đây chỉ là các văn bản điều chỉnh những vấn đề hết sức mới, căn bản của hoạt động này vào thời điểm sáu năm trước khi trong điều kiên phát triển mạnh CNTT và hội nhập, TMĐT giúp doanh nghiệp có thể tiếp xúc khách hàng nhanh, xây dựng hình ảnh, giảm chi phí và tăng lợi nhuận.

Bên cạnh tính tích cực, cũng có nhiều công ty TMĐT chú trọng phát triển mạng lưới, lôi kéo thành viên bằng tiền hoa hồng chứ không tạo được giá trị mua bán trực tuyến nói riêng và cho xã hội nói chung. Toàn bộ giao dịch đều không có hợp đồng, không có hóa đơn, chứng từ, chỉ lấy danh nghĩa TMĐT để núp bóng, sau đó người mua gian hàng này lôi kéo người khác đóng tiền, gây ảnh hưởng xấu đến phát triển TMĐT ở Việt Nam, khiến doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực TMĐT đã có uy tín từ trước tới nay bị ảnh hưởng.

Chỉ trong vòng một năm, MB24 đã lôi kéo được hàng chục nghìn người tham gia, với khoảng 120.000 gian hàng ảo được bán để thu tiền thật. Bước đầu, cơ quan điều tra xác minh số tiền này khoảng hơn 600 tỷ đồng.

MB24 không bán hàng mà lại bán "gian hàng", những người kém hiểu biết bị họ lừa vì rằng, mua gian hàng cũng giống như mua ki ốt ở chợ, đây chỉ là những ki ốt ảo, "vẽ" trên một tờ giấy to vô hạn là Internet, do vậy dù có bao nhiêu người đều có thể vẽ vào đó được.

Ông Trần Hữu Linh – Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin (Bộ Công thương) cho rằng, dự thảo Nghị định TMĐT sẽ định vị lại thị trường TMĐT Việt Nam, có định hướng trung và dài hạn. Đặc biệt, dự thảo đề cập nhiều đến vấn đề bảo vệ người tiêu dùng khi tham gia TMĐT vì khi giao dịch trên mạng, người mua và bán không được gặp nhau, nên có thể gặp rủi ro. Dự thảo cũng quy định khá rõ việc người tiêu dùng được bảo vệ như thế nào, trách nhiệm người bán hàng để người mua tin tưởng đưa thông tin trên mạng…

Phải xây hành lang pháp lý đủ chặt

Theo bà Hồ Thúy Ngọc, Trọng tài viên trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), dự thảo Nghị định mới chỉ giới hạn những quy định trong phạm vi đặt hàng trực tuyến, tức là mới giải quyết được các giao dịch đang thực sự diễn ra ở Việt Nam. Nếu trong thời gian gần, sự phát triển của TMĐT không chi dừng lại ở đặt hàng trực tuyến mà bao gồm mua hàng trực tuyến thì Nghị định này lại lạc hậu.

Hiện Việt Nam vẫn chưa có quy định về việc giao kết và thực hiện hợp đồng TMĐT với đối tác nước ngoài. Đây là khiếm khuyết lớn về nội dung vì bản chất của hợp đồng TMĐT là phi biên giới. Việc giao dịch giữa hai chủ thể thuộc hai quốc gia là hoàn toàn có thể xẩy ra. Khi đó vấn đề đầu tiên cần phải giải quyết là tranh chấp từ hợp đồng TMĐT sẽ chịu dự điều chỉnh của pháp luật nước nào?

Khoản 1 điều 75 về giải quyết tranh chấp trong TMĐT quy định thương nhân, tổ chức, cá nhân bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ với khách hàng phải công bố cơ chế, quy trình giải quyết khiếu nại của khách hàng liên quan đến hợp đồng giao kết trên website TMĐT của mình. Vậy nếu thương nhân, tổ chức, cá nhân nói trên không công bố nội dung này trên website thì sao, khi đó căn cứ giải quyết khiếu nại là gì?

LS Bùi Thanh Lam (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho rằng, vì là hoạt động thương mại trên thị trường ảo, vì thế cần có quy định chặt chẽ để bảo vệ quyền lợi của các bên. Theo quy định trong dự thảo, giá trị pháp lý của chứng từ điện tử giống như văn bản nếu đáp ứng được điều kiện: được ký số, hoặc chứng thực hợp đồng điện tử hoặc áp dụng một biện pháp công nghệ khác nhằm bảo đảm tính toàn vẹn kể từ thời điểm chứng từ điện tử được khởi thảo; thông tin chứa trong chứng từ điện tử có thể truy cập, sử dụng được dưới dạng hoàn chỉnh khi cần thiết.

Tuy nhiên trên thực tế các giao dịch điện tử rất khó quản lý, dễ bị làm giả, lừa đảo…Do đó, cần bổ sung thêm điều kiện, đó là phải được tổ chức cung cấp dịch vụ thanh toán hoặc tổ chức làm trung gian thanh toán xác nhận trong trường hợp là chứng từ thanh toàn điện tử bằng hình thức phù hợp theo quy định của pháp luật.

Theo ông Mai Anh - Chủ tịch Hội Tin học viễn thông Hà Nội, việc sử dụng chữ ký điện tử, chứng từ điện tử chặt chẽ hơn cuộc sống bên ngoài rất nhiều. Bên ngoài nếu hai người mua bán của nhau có tranh chấp tiền trao cháo múc không ai có thể làm chứng được, giấy tờ chả có, nhưng mua bán trên mạng, chuyển tiền thanh toán trên mạng người ta luôn tìm được dấu vết.

Tuy nhiên môi trường điện tử lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro hơn. Do đó cần nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp để nâng cao chất lượng kinh doanh. Người tiêu dùng cũng cần được nâng cao nhận thức để họ biết cái lợi, cái hại, để tận dụng ưu việt của TMĐT cũng như né tránh được nguy cơ tiềm ẩn của TMĐT.

Theo Báo Nhân dân điên tử
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.