Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Giải “cơn khát chữ” dưới đỉnh Tơ Phồ Xa

09/06/2013 07:20

Dưới chân đỉnh núi Tơ Phồ Xa, nhìn từ xa, làng người Hà Nhì thôn Lao Chải, xã Trịnh Tường (Bát Xát) như chấm trắng giữa đại ngàn. Ở mảnh đất đầy nắng gió ấy, có chàng trai bản đã miệt mài giúp dân giải “cơn khát chữ”.

                              Phó Trưởng Công an xã Sần Thó Suy giải quyết công việc.

 

11 tuổi bắt đầu đi học lớp 1

Năm 11 tuổi, Sần Thó Suy, dân tộc Hà Nhì mới “chập chững” bước vào lớp 1. Lúc này, Suy mới biết khái niệm “trường, lớp học”, “thầy, cô giáo”. Cũng như nhiều gia đình người Hà Nhì khác ở thôn Lao Chải, cái nghèo, cái đói đã buộc bố mẹ bắt Suy phải dang dở việc học tập. Thôi thì, học hết lớp 4, ít nhiều Suy đã biết cái chữ, được đến trường là tốt lắm rồi, bố mẹ Suy đã nghĩ như vậy khi quyết định cho cậu con trai nghỉ học. Nhà nghèo lại đông người, Suy là con thứ 3 trong gia đình có 6 anh em, vì là con trai, cũng đã lớn, nên Suy trở thành lao động chính trong gia đình. Buộc phải nghỉ học, Suy đã khóc hết nước mắt, thay vì cắp sách đến trường, Suy địu em trên lưng, tay cầm cuốc theo bố mẹ đi bộ 13 km đến nương, cuốc đất, gieo hạt, để có gạo, để cái bụng không phải trống rỗng. Đứa em gái là Sần Thó Mơ cũng chỉ được đến trường 2 buổi, chưa kịp biết hết mặt bạn cùng lớp thì bố mẹ bắt nghỉ học. Thấy vậy,  Suy phản ứng dữ dội với bố mẹ để cho em gái được tiếp tục đến trường. “Bố mẹ nói một câu với thái độ dứt khoát: Con gái Hà Nhì không cần phải học chữ, đến tuổi thì lấy chồng” - Suy kể lại.

Khi điều kiện gia đình khá hơn trước, Suy nài nỉ  bố mẹ “con sẽ cố gắng làm nương, nhưng bố, mẹ phải cho 3 em được đi học”. Đòi hỏi chính đáng của Suy được bố mẹ đáp ứng, 3 đứa em được đến trường học chữ. Hiện, Sần Thó Giá đang học nghề khai thác mỏ tại Quảng Ninh; Sần Thó Xá đang học lớp 10, Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Bát Xát; Sần Thó Hờ chuẩn bị vào lớp 3, Trường Tiểu học số 2 Trịnh Tường.

Với sự cần cù, chắc chắn của chàng trai Hà Nhì, Sần Thó Suy được người dân trong thôn tin tưởng, bầu làm công an viên. Không ngại khó, ngại khổ, giải quyết công việc đến nơi, đến chốn, Suy lọt vào “mắt xanh” của lãnh đạo. Ngay lập tức, năm 2004, xã có quyết định cử Suy đi học văn hóa tại Trung tâm Giáo dục thường xuyện huyện Bát Xát. Sau 2 năm phải nghỉ học, Suy lại tiếp tục được đến với con chữ. Khi nhận được quyết định, Suy vui mừng, không cầm được nước mắt, chàng trai người Hà Nhì xin phép bố, mẹ, tạm biệt các anh, em trong nhà, phăng phăng đi bộ 17 km từ nhà xuống xã, để bắt xe ra huyện nhập học. Buổi học đầu tiên, Suy không khỏi ái ngại, bởi mình đã 17 tuổi, cái tuổi mà ở quê, nhiều người đã lấy vợ. Tuy nhiên, khi thấy nhiều người trong lớp còn hơn tuổi của mình, Suy bớt ngại. Quan trọng hơn, Suy nghĩ rằng, các chú, các bác ở xã tạo điều kiện cho đi học, nếu không học đến nơi, đến chốn thì mình có lỗi, đánh mất lòng tin với mọi người. 7 năm theo học tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Bát Xát, Suy gần như không bỏ một buổi nào, duy chỉ có lần xin phép cô giáo cho nghỉ học vì nhà ở quê bị gió giật đổ tường. Điều đáng nói, suốt thời gian học ở huyện, Suy không được gia đình trợ cấp thêm. Để có tiền ăn, mua các vật dụng thiết yếu phục vụ sinh hoạt, tranh thủ ngày thứ Bảy, Chủ nhật, được nghỉ học, Suy đi làm thuê, từ xách vữa, khuân gạch đến đào móng nhà. Cuối cùng, Suy cũng tốt nghiệp ra trường với một “bụng chữ”. Cầm tấm bằng tốt nghiệp trong tay, Suy đi một mạch về nhà, bố, mẹ không cầm được nước mắt, bởi họ tự hào về đứa con, gia đình đã mổ gà ăn mừng. Suy cũng hãnh diện vô cùng, bởi anh là người thứ ba trong thôn Lao Chải có bằng tốt nghiệp trình độ trung học phổ thông vào thời điểm đó. Cả gia đình ngập tràn trong niềm vui, bởi sau khi tốt nghiệp, Suy được xã bổ nhiệm giữ chức Phó Trưởng Công an xã. Thêm một lần nữa, Suy được hãnh diện, bởi anh là người Hà Nhì duy nhất ở thôn Lao Chải tham gia công tác ở xã và có “chức sắc”.

Lớp học chống tái mù chữ dưới đỉnh Tơ Phồ Xa

Vào tháng 5/2010, khi đó, Suy vừa kết thúc năm học lớp 11. Mặc dù được nghỉ hè, nhưng Suy thêm bận rộn với công việc của công an viên. Chính qua công việc hằng ngày, Suy nhận thấy, nhiều người dân trong thôn chưa biết chữ, không biết tính toán, nên thường bị thiệt mỗi khi bán thảo quả. Suy mạnh dạn báo cáo, đề xuất với các đồng chí lãnh đạo Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã cho phép mở lớp học chống tái mù chữ. Không ngờ, ý tưởng của Suy được lãnh đạo xã chấp thuận, Ban giám hiệu Trường Tiểu học số 2 Trịnh Tường ủng hộ vở viết, phấn, bút và cho mượn bảng, bàn ghế. Thế là lớp học chống tái mù chữ với 23 học viên của “thầy giáo” Suy được mở, địa điểm tại Nhà văn hóa thôn Lao Chải vào buổi tối (từ 20 - 23h) các ngày trong tuần, trừ Chủ nhật. Lúc đầu, mỗi người học phải đóng 30.000 đồng để mua dây, bóng điện để đưa điện thắp sáng từ nhà Suy đến lớp học. Thấy con mình làm việc có ích, bố mẹ Suy ủng hộ toàn bộ tiền điện cho lớp học. Buổi học đầu tiên, “thầy giáo” Suy viết nắn nót 26 chữ cái lên bảng, rồi cả lớp ra rả đọc theo. Sau 3 tuần đọc thông bảng chữ cái, Suy cho học viên ghép vần, làm phép tính cộng, trừ trong phạm vi 100 số. Do không có nghiệp vụ sư phạm, nên Suy đành giảng theo cách riêng của mình. Trong quá trình giảng bài, nhiều học viên chưa nói thạo tiếng phổ thông, Suy đã dùng cả tiếng phổ thông và tiếng dân tộc Hà Nhì để dạy, nhờ đó, người học thấy thoải mái và tiếp thu bài học khá nhanh. Để đánh giá kết quả học tập, “thầy giáo” Suy đã tổ chức “kỳ thi tốt nghiệp”, các học viên phải viết một bản thông tin về gia đình, làm các phép tính cộng, trừ, đọc thuộc bảng cửu chương. Thật bất ngờ, sau 3 tháng, các học viên của “thầy giáo” Suy đều đọc thông, viết thạo, làm phép tính rất nhanh. Suy tâm sự: Thành công lớn nhất của lớp học, chính là thay đổi tư duy, nhận thức của người dân Hà Nhì về việc học. Tư tưởng “con gái Hà Nhì không cần phải học chữ” cơ bản được xóa bỏ, điều này có thể thấy rõ, bởi lớp học do Suy tổ chức có 21/23 học viên là nữ.

78 buổi tối miệt mài dạy chữ, dưới đỉnh Tơ Phồ Xa, người dân không còn nghe thấy tiếng đánh vần ra rả từ lớp học của “thầy giáo” Suy, bởi Suy phải trở về trường để tiếp tục theo học lớp 12, hơn nữa, học viên cũng không còn “mù” chữ. Ngày xuống núi để về trường, học viên vô cùng lưu luyến, không ai gọi “anh Suy”, “em Suy” mà tất cả chỉ gọi với cái tên trìu mến “thầy Suy”.

Người “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”

Không chỉ mở lớp chống tái mù chữ, với vai trò là Phó Trưởng Công an xã, Bí thư chi bộ, Tổ trưởng Tổ Tuyên vận thôn Lao Chải, Sần Thó Suy vận động bà con đưa giống lúa lai, ngô lai vào gieo trồng, hướng dẫn người dân trồng mới 14 ha cây xuyên khung, nhân rộng diện tích trồng cây thảo quả, bình quân đạt 3 ha/hộ. Nhờ đó, nhiều hộ dân trong xã đã thoát nghèo và vươn lên làm giàu. Hiện, trong thôn 40 hộ có ti vi, 46 hộ có xe máy, 45 hộ lợp mái nhà bằng tôn và prôximăng.

Trong sinh hoạt chi bộ, Bí thư Suy thường xuyên sưu tầm, lựa chọn và kể những câu chuyện về Bác Hồ, đồng thời phân công cho từng đảng viên đến từng nhà tuyên truyền tới nhân dân về tấm gương, đạo đức của Hồ Chí Minh. Bí thư Suy yêu cầu đảng viên trong chi bộ gương mẫu học tập, nhờ đó, người dân trong thôn tích cực học và làm theo, từ những việc nhỏ nhất như cho con, em tiếp tục đi học, hiến đất để mở rộng đường giao thông nông thôn, giữ gìn vệ sinh môi trường thôn…

Trên địa bàn xã hiện có nhiều gia đình người Mông mắc tệ nạn ma túy, với cương vị Phó Trưởng Công an xã, Sần Thó Suy tự học tiếng Mông, cùng với công an viên đến từng nhà tuyên truyền, vận động người nghiện đi cai nghiện ma túy. Nhờ hiểu phong tục, tập quán, ngôn ngữ của đồng bào Mông, nên việc thuyết phục thuận lợi và hiệu quả, đã có 13 người tự nguyện đi cai nghiện tại Trung tâm cai nghiện cộng đồng xã Mường Hum (Bát Xát). Thậm chí, nhiều lần, Sần Thó Suy tự bỏ tiền để đưa người nghiện đi cai nghiện. Thấy việc làm của con mình, bố mẹ Suy trách: Bản thân chưa lo được, còn đi lo cho người khác. Suy đã trả lời: Bác Hồ dạy cán bộ, đảng viên phải “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”, lo được cho mọi người, chính là đem lại niềm vui cho mình. Học tập và làm theo Bác, việc lớn không làm được thì việc nhỏ cũng nên cố gắng làm, Sần Thó Suy khẳng định.

Với những việc làm đầy ý nghĩa, Phó Trưởng Công an xã, Bí thư chi bộ, Tổ trưởng Tổ Tuyên vận thôn Lao Chải Sần Thó Suy vinh dự là cá nhân duy nhất của tỉnh được đi dự, tham luận và nhận Bằng khen của Ban Tuyên giáo Trung ương tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 2 năm thực hiện Chỉ thị số 03 của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. 

Thanh Nam
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.