Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống

Thiếu hụt lao động sản xuất nông nghiệp: Cần những giải pháp bền vững

10/07/2019 16:09

Bài cuối: Nỗ lực vì nền nông nghiệp bền vững

LCĐT - Việc thiếu hụt lao động trong lĩnh vực nông nghiệp chủ yếu diễn ra tại những địa phương có điều kiện kinh tế khó khăn với nền sản xuất nhỏ, manh mún, hiệu quả kinh tế thấp. Thực tế cho thấy, ở đâu cấp ủy đảng, chính quyền tìm được mô hình phát triển kinh tế mang lại thu nhập cao thì ở đó, người dân mặn mà với đồng đất, gắn bó với nông nghiệp.

>> Bài 1: Thực trạng đáng lo

>> Bài 2: Nguyên nhân và hệ lụy

Triển khai các mô hình kinh tế mới

Chúng tôi đến xã Lùng Sui (huyện Si Ma Cai), nơi vài năm trước có số lao động đi làm thuê ở Trung Quốc tương đối lớn. Một số người từng mong muốn đổi đời nhanh nhờ đi làm xa nay đã trở về gắn bó với quê hương. Anh Hảng Seo Chùa ở thôn Seng Sui của xã là một ví dụ.

Năm 2017, thấy nhiều người trong thôn đi làm thuê bên Trung Quốc, anh Chùa đã đi theo với ước mong kiếm nhiều tiền về cho gia đình. Anh cho biết: Tiền công đi phụ xây bên kia biên giới cũng không đáng là bao. Mỗi khi đến vụ mùa hoặc gia đình có việc, số tiền kiếm được có khi chỉ đủ chi phí đi lại, chẳng dư đồng nào. Vì vậy mà năm 2018, anh quyết định ở nhà và tìm hướng phát triển kinh tế. Mô hình trồng cây ăn quả ôn đới mà huyện, xã triển khai chính là hướng đi mà anh Chùa lựa chọn.

Ngoài gieo 4 kg ngô giống và 4 kg thóc giống, tận dụng lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, anh trồng và chăm sóc hơn 300 gốc cây ăn quả (lê Tai nung và mận Tả Van). Năm trước, một số cây ăn quả đã cho thu hoạch, giúp anh thu về hơn 10 triệu đồng. Anh Chùa tin tưởng thu nhập sẽ cao hơn khi diện tích cho thu hoạch ngày càng tăng và vài năm gần đây, thị trường khá ưa chuộng loại nông sản này nên đầu ra tương đối ổn định.

Tập huấn trồng cây dược liệu cho người dân ở xã Na Hối, huyện Bắc Hà.

Khoảng thời gian 2017 - 2018, xã Lùng Sui có khoảng 200 - 250 lao động đi làm thuê bên Trung Quốc nhưng đến đầu năm 2019, con số này đã giảm gần một nửa. Để có kết quả này không thể không kể đến khâu đột phá trong phát triển kinh tế của địa phương khi đưa cây ăn quả ôn đới vào sản xuất. Ông Hảng Seo Toán, Chủ tịch UBND xã cho biết, một trong những giải pháp mà xã thực hiện để thu hút và giữ chân người lao động gắn bó với nông nghiệp là triển khai và nhân rộng các mô hình kinh tế cho thu nhập cao.

Xã Lùng Sui hiện có 145 ha cây ăn quả. Cây ăn quả đang trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều hộ nơi đây, trong đó hàng chục hộ trồng với quy mô lớn cho thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi vụ. Thời gian tới, xã tiếp tục vận động người dân chuyển đổi diện tích đất trồng ngô, lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả và tập trung chăm sóc, cải tạo vùng cây ăn quả hiện có để nâng cao năng suất, chất lượng. Xã cũng thực hiện thí điểm mô hình nuôi gà đen dưới tán cây để tăng hiệu quả kinh tế, đồng thời phát triển du lịch sinh thái.

Còn tại Bắc Hà, để khắc phục tình trạng đất bỏ hoang vì thiếu lao động, huyện đã triển khai nhiều giải pháp, trong đó chỉ đạo các xã vận động người dân chuyển đổi sang trồng cây ăn quả và trồng rừng. Theo thống kê của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, từ năm 2016 đến nay, diện tích trồng ngô trên địa bàn huyện giảm khoảng 300 ha, trong đó phần lớn diện tích này đã được người dân chuyển sang trồng rừng và trồng cây ăn quả, một phần được các doanh nghiệp thuê để trồng rau, hoa và dược liệu. Hướng phát triển kinh tế mới bước đầu cho kết quả vì nông dân có thu nhập ổn định hơn và hứa hẹn sẽ tăng dần trong những năm tới.

Ngoài ra, huyện Bắc Hà còn huy động nhiều nguồn lực, phối hợp với các ngành chức năng xây dựng và triển khai nhiều dự án, mô hình sinh kế nhằm tăng thu nhập cho người dân như dự án phát triển cây dược liệu tại 8 xã (Lùng Phình, Bản Già, Na Hối, Nậm Mòn, Tả Van Chư, Lầu Thí Ngài, Thải Giàng Phố, Lùng Cải) với quy mô trồng mới 40 ha; hỗ trợ trồng cây ăn quả ôn đới tại 9 xã (Bản Phố, Na Hối, Tà Chải, Lầu Thí Ngài, Nậm Đét, Tả Van Chư, Thải Giàng Phố, Lùng Cải, Bản Già); trồng rau trái vụ (xã Tà Chải và Na Hối); dự án cải tạo đàn ngựa (xã Na Hối, Cốc Ly, Nậm Mòn)... Trung bình mỗi năm, huyện Bắc Hà dành khoảng 9 tỷ đồng từ các chương trình, dự án để triển khai các mô hình trên.

Để nông dân làm chủ đồng đất

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Xuân Giang, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bắc Hà cho biết: Các xã của huyện có địa hình bị chia cắt mạnh, trình độ sản xuất của người dân còn lạc hậu nên khó dồn điền, đổi thửa và kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp. Để giữ chân người lao động cần lựa chọn phát triển các mô hình kinh tế dựa trên thế mạnh của từng địa phương như trồng quế ở Nậm Đét, trồng mận Tam hoa ở xã Na Hối và xã Bản Phố... Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng và duy trì thương hiệu một số sản phẩm như rượu ngô xã Bản Phố nhằm tạo việc làm tại chỗ, góp phần thu hút khách du lịch và thúc đẩy giao thương phát triển. Một vấn đề nữa cần nhắc đến là việc tích cực ứng dụng khoa học - kỹ thuật, áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất để tiết kiệm chi phí nhân lực, thời gian, đem lại hiệu quả cao. Hiện trong tổng số 90.000 hộ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện thì có khoảng 1/3 số hộ có máy làm đất, máy tuốt lúa.

Mô hình trồng cây ăn quả ôn đới ở xã Lùng Sui, huyện Si Ma Cai.

Cùng quan điểm, ông Giàng Sín Chớ, Phó Chủ tịch UBND huyện Si Ma Cai cho rằng, để giữ chân người lao động và đảm bảo cho sự phát triển bền vững của nông thôn vùng cao, cần quan tâm công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật sản xuất và khơi dậy ý chí làm giàu của nông dân. Trên sơ sở đó, huyện chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tích cực rà soát, xây dựng các mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp phù hợp với thổ nhưỡng và trình độ canh tác của người dân, trong đó có thể kể đến một số mô hình đang phát huy hiệu quả như chăn nuôi đại gia súc, phát triển cây ăn quả ôn đới, cây dược liệu. Riêng đối với công tác đào tạo nghề, huyện chỉ đạo thực hiện dựa trên nhu cầu thực tế của từng địa phương, tập trung vào các lớp nghề ngắn ngày, tập huấn tại các thôn, xã.

Còn theo ông Nguyễn Xuân Nhẫn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, giải pháp quan trọng để khắc phục tình trạng thiếu hụt lao động trong sản xuất nông nghiệp là cần tạo được nguồn sinh kế ổn định cho người dân, bởi hiện nay, đa số hộ có người đi làm xa xuất phát từ việc kiếm thêm thu nhập để trang trải cuộc sống. Ngành nông nghiệp đang tích cực tuyên truyền để người dân áp dụng khoa học - kỹ thuật, cơ giới hóa sản xuất, từng bước giải phóng sức lao động của con người, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, tạo thêm những cái “bắt tay” bền chặt giữa Nhà nước - nhà nông - doanh nghiệp - nhà khoa học. Cùng với đó, cần tích cực tuyên truyền để người dân hạn chế việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, hướng tới nền nông nghiệp bền vững.

Về đào tạo lao động có trình độ, cần đầu tư, đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn có trọng tâm, trọng điểm, chú trọng đến đảm bảo chất lượng và hiệu quả đầu ra cho học viên sau khoá học. Làm tốt khâu khảo sát, tư vấn về học nghề. Đào tạo gắn với quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung của tỉnh, quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở cấp xã. Đặc biệt, cần gắn với Đề án “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững tỉnh Lào Cai giai đoạn 2016 - 2020 và định hướng đến năm 2030”...

Ở mỗi nơi chúng tôi đặt chân đến đều được nghe nói: Nông dân, nhất là nông dân vùng cao cực kỳ quý đất, họ đều mong muốn gắn bó lâu dài với mảnh đất quê hương. Tuy nhiên, để những mảnh đất ấy “nhả vàng”, giúp nông dân nâng cao đời sống thì có lẽ không chỉ là trăn trở của một ngành, một địa phương mà cần có những giải pháp đồng bộ, sự chung tay của cả hệ thống chính trị, hướng tới nền nông nghiệp bền vững.

Quỳnh Trang - Kim Thoa
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.