Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Du lịch

Ngỡ ngàng trước “tàu không số”

27/11/2018 11:14

LCĐT - Trong chuyến thăm Bảo tàng Hải quân tại thành phố Hải Phòng, chúng tôi bất ngờ khi được trèo lên, tận mắt ngắm nhìn “tàu không số” neo đậu ngay mép sông để cán bộ, chiến sỹ, nhân dân và học sinh, sinh viên tìm hiểu lịch sử một thời hào hùng...

Nằm ngay đường Mạc Quyết sôi động của thành phố Cảng, Bảo tàng Hải quân mang hình dáng con tàu vươn ra biển lại có vẻ trầm tĩnh. Đón chúng tôi trước sảnh, chị thuyết minh viên tươi cười hướng dẫn đoàn tham quan bảo tàng với phần trưng bày tư liệu, hiện vật được sắp xếp theo 7 chủ đề. Qua từng gian trưng bày, người xem hiểu thêm lịch sử xây dựng, chiến đấu, những chiến công vang dội của lực lượng hải quân trải qua các cuộc kháng chiến, đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ và công cuộc bảo vệ, giữ gìn biển, đảo quê hương hôm nay.

“Tàu không số” neo ngoài bến sông phía sau Bảo tàng Hải quân.

Đến gian trưng bày “Mở đường Hồ Chí Minh trên biển - vận chuyển vũ khí chi viện chiến trường miền Nam (1961 - 1975)” tôi dừng lại lâu hơn cả. Một phần nghe và đọc tài liệu nhiều về đường Hồ Chí Minh trên biển đã lâu, một phần muốn hiểu rõ hơn về những “con tàu không số”. Ở đây trưng bày sơ đồ, sa bàn trên biển, những bãi biển là điểm những “con tàu không số” cập bến các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Phú Yên, rồi Bến Tre và tận đất mũi Cà Mau chở hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược, phương tiện chiến đấu cho quân và dân miền Nam, góp phần làm nên những chiến công vang dội trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Lần đầu tiên được ngắm mô hình những “con tàu không số” với chiếc thuyền gỗ hai đáy, tàu vỏ sắt được cải trang thành những tàu đánh cá của ngư dân nhưng kỳ thực chứa trong lòng toàn súng, đạn... Thấy tôi không muốn rời gian trưng bày về “đoàn tàu không số”, chị thuyết minh viên mỉm cười: “Anh cứ tham quan hết trong nhà bảo tàng đi, lát nữa em sẽ đưa đoàn ra “mục sở thị” con “tàu không số” thứ thiệt đang neo ngoài bến sông phía sau bảo tàng”.

Nghe thấy thế tôi ngạc nhiên, ngỡ ngàng hỏi lại, khi biết thông tin chính xác, tôi bỏ việc đi theo đoàn để tìm ra bờ sông. Ngay bến là một chiếc tàu sơn màu xám bạc, mang ký hiệu HQ 671, tôi trèo lên rồi trèo xuống, đảo mắt tìm “chiếc tàu không số” bởi nghĩ rằng đã là “tàu không số” thì thân tàu không thể có... số và tàu không có... người! Hóa ra tôi nhầm. Thấy có đoàn khách, từ khoang dành cho thủy thủ đoàn có 2 - 3 người mang quân phục hải quân ra đón. Tôi đem thắc mắc ra hỏi thì được giải đáp: Thực ra gọi “tàu không số” nhưng vẫn có phiên hiệu, có điều khi chở hàng vào chiến trường miền Nam sẽ được ngụy trang, thay đổi theo từng vùng, địa phương mà tàu đi qua, cập bến để che mắt địch. Như con tàu này hiện mang phiên hiệu HQ 671 nhưng đã qua 3 lần đổi chính thức từ tàu 41, năm 1971 là tàu HQ 641 và năm 1980 là HQ 671. Con tàu này dài 31,5 m, rộng 5,8 m, độ cao từ đáy đến đỉnh cột cờ là 11,7 m, có trọng tải 50 tấn. Bây giờ tàu neo đậu trên sông Lạch Tray cho nhân dân, học sinh, sinh viên và khách du lịch tham quan, tìm hiểu lịch sử, truyền thống. Tuy vậy, tàu vẫn có đủ kíp trực 24/24 giờ như tàu bình thường; khi có tình huống thiên tai xảy ra như bão, lụt thì tàu vẫn làm nhiệm vụ tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ... Nhìn con tàu không lớn lắm, việc ra khơi chắc sẽ nguy hiểm khi gặp sóng to gió lớn, tôi còn đang băn khoăn thì được giải thích: Đúng là tàu này nhỏ, nếu ra khơi “không khác gì lá tre giữa dòng nước xiết; trang thiết bị quá thô sơ mà phải luôn đi trong sóng to, gió lớn với tuyến đường như thế thì là kỳ tích” (một cựu thủy thủ “tàu không số” đã thốt lên khi thăm lại tàu HQ 671).

Chuyến đi đầu tiên vào tháng 10/1962, tàu 41 (HQ 671 ngày nay) do Thuyền trưởng Lê Văn Một và Chính trị viên Bông Văn Dĩa chỉ huy chở 30 tấn vũ khí vào bến Vàm Lũng (Cà Mau), xuất phát từ bến K15 (bí danh bến “tàu không số”, nơi được coi như cột km số 0 của tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển) ở Đồ Sơn, Hải Phòng. Với “lý lịch” tàu đánh cá của ngư dân, hai bên gần mũi tàu lắp hai khẩu súng 12 ly 7 ngụy trang thành cần cẩu, đến nỗi có lúc giáp quân Mỹ - ngụy trên biển mà bọn chúng không phát hiện ra. Do trang bị thô sơ, dù có la bàn nhưng thủy thủ vẫn phải dựa vào dòng chảy, ban ngày định vị, tìm phương hướng bằng mặt trời, ban đêm tìm đường đi qua trăng, sao và kinh nghiệm nghề biển. Trải qua gian nan giữa biển khơi với những bất ngờ phong ba bão tố, những lúc nguy hiểm khi gặp tàu Mỹ - ngụy tuần tra, rình rập; các anh vẫn đưa tàu đến đích an toàn, đảm bảo bí mật tuyến đường vận tải. Chuyến đầu chở vũ khí vào Nam thành công, tàu 41 nhiều lần lập những chiến công xuất sắc, đặc biệt là mở bến, ba lần vận chuyển hơn 100 tấn vũ khí vào bến Vũng Rô (Phú Yên)... Từ những thành tích đó, ngày 11/1/1973, tàu 41 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau đại thắng mùa Xuân 1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, tàu HQ 671 được biên chế cho Vùng 4 hải quân, làm nhiệm vụ vận chuyển hàng cho các đơn vị ở quần đảo Trường Sa. Tiếp nối truyền thống, cán bộ, chiến sỹ tàu lập nhiều thành tích trong phục vụ chiến đấu, giữ gìn, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Và, ngày 6/1/1989 tàu HQ 671 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ hai.

Lãnh đạo Bảo tàng Hải quân cho biết, HQ 671 là chiếc tàu duy nhất còn lại của “Đoàn tàu không số” huyền thoại. Cán bộ, chiến sỹ trên tàu vẫn thường xuyên bảo dưỡng, gõ gỉ, sơn sửa để tàu luôn mới, để giữ mãi đây là 1 trong 24 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia.         

Suốt quá trình vận tải chiến lược “Đường Hồ Chí Minh trên biển”, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ tàu HQ 671 đã tổ chức đi 20 chuyến, vận chuyển gần 400 tấn vũ khí và hàng hóa vào các bến của nhiều tỉnh như: Quảng Ngãi, Phú Yên, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bạc Liêu, Cà Mau và đưa đón cán bộ cách mạng đến các tỉnh ven biển Nam Trung bộ, góp phần chi viện sức người, sức của từ hậu phương lớn miền Bắc cho chiến trường miền Nam.     
Hải Xuyên
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.