Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Du lịch

Cung đường khám phá “miền đất lạ”

28/04/2012 11:34

LCĐT - Du khách đến với Lào Cai sẽ có cơ hội khám phá thêm một "miền đất lạ" với 4 tuyến du lịch thử nghiệm đều qua một cung đường lịch sử nối liền Bát Xát - SaPa dài gần 30 km ẩn chứa nhiều điều thú vị.

Kỳ I: Ký ức những ngày mở đường

Đường Hoàng Liên Sơn I (nay gọi là Tỉnh lộ 155) là cung đường được mở bằng mồ hôi, máu và nước mắt của hàng nghìn con người ròng rã hơn 5 năm trời…

Huyết mạch giữa đại ngàn

Phong cảnh Ý Tý.

Vậy là đã hơn 30 năm trôi qua kể từ ngày đường Hoàng Liên Sơn I được mở, ông Hoàng Quang Sửu, người con dân tộc Giáy sinh ra và lớn lên tại xã Bản Vược, nguyên Đại đội trưởng Đại đội Thanh niên xung phong C150 huyện Bát Xát ngày ấy nay đã qua tuổi thất thập, mái tóc cũng đã bạc trắng, nhưng ký ức về những ngày tháng mở đường Hoàng Liên Sơn I vẫn còn nguyên vẹn như chuyện của hôm qua. Sau chiến sự biên giới năm 1979, để vận chuyển lương thực, thuốc men, đạn dược tiếp tế cho lực lượng bộ đội của ta đang đóng quân ở khu vực thượng huyện Bát Xát, chỉ có con đường độc đạo từ Bản Vược lên Bản Xèo, Mường Hum. Việc mở con đường mới vì thế có ý nghĩa quan trọng. Đường Hoàng Liên Sơn I được mở nối từ Quốc lộ 4D đoạn Ô Qúy Hồ qua các xã Bản Khoang, Tả Giàng Phình (Sa Pa) sang xã Pa Cheo rồi bắt vào Tỉnh lộ 158 ở ngã ba Cán Tỷ, xã Bản Xèo (Bát Xát). Được phát lệnh khởi công từ cuối năm 1979, với hàng nghìn lượt người phải làm ròng rã hơn 5 năm, đến cuối năm 1984 đường mới thông toàn tuyến.

Trên trận tuyến thông đường

Ông Đỗ Đình Phương, Nguyên Chánh thanh tra Sở Giao thông - Vận tải tỉnh, nay đã nghỉ hưu, ngày đó là Trưởng phòng Vật tư - Tài vụ Công ty Cầu đường 13 Hoàng Liên Sơn, đơn vị chủ lực tham gia mở đường nhớ lại: Ngày ấy, ngoài hơn 1.000 công nhân của công ty, còn có đông đảo thanh niên của Tỉnh đoàn Hoàng Liên Sơn, Trung đoàn Thanh niên xung phong Hoàng Liên Sơn, dân công các huyện của tỉnh Hoàng Liên Sơn và lực lượng thanh niên tỉnh Hà Nam Ninh, đơn vị kết nghĩa với tỉnh cử lên giúp đỡ mở đường. Lực lượng đông nhất trên toàn tuyến có lúc lên tới trên 5.000 người. Anh em công nhân của công ty hầu hết là người miền xuôi lên, vốn không quen với khí hậu khắc nghiệt nơi "rừng thiêng nước độc", lại phải sống ở lều lán, ăn uống kham khổ, chỉ có cơm độn sắn, măng vầu, rau rừng, nước suối… thiếu thốn đủ thứ. Phương tiện lao động lại rất thô sơ, ngoài chiếc máy gạt nhỏ duy nhất của công ty thì không có gì khác ngoài cuốc, xẻng, xà beng… Đường mở cheo leo, trên là vách cao, dưới là vực sâu hun hút, sơ sảy là rơi xuống vực mất mạng. Gian khổ nhất là thi công vào mùa mưa lũ, đất đá sạt lở nguy hiểm khôn lường… Giọng ông Phương bỗng trùng xuống khi nhớ đến hai công nhân bất ngờ bị lũ dữ cuốn phăng khi qua con suối dưới chân dốc Ba tầng khu vực xã Bản Khoang, một người không tìm thấy thi thể. Mất mát, hy sinh là vậy mà khí thế ra quân của anh em hăng hái lắm. Mở được tuyến đường này đúng là một kỳ tích nhiều người không tin nổi.

Khi thu thập tư liệu về cung đường Hoàng Liên Sơn I, tôi còn được  gặp ông Nguyễn Duy Hân, chàng trai trẻ miền xuôi đã dẫn 200 thanh niên huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Hà Nam Ninh, lên tham gia mở đường từ những ngày đầu. Tôi thực sự xúc động khi được nghe lại những vần thơ do ông Hân sáng tác ngay trên công trường trong những ngày mở cung đường gian khổ ấy. Ông rưng rưng:

"Cũng chiều ấy ở nơi đây tấp nập

Khí thế ra quân trên trận tuyến thông đường

Kẻng ngân dài khi trời vẫn mù sương

Con nhím ăn đêm bàng hoàng ngơ ngác

Chim đang hót bỗng giật mình bay vụt

Đỉnh Pa Cheo vẫn hun hút gió ngàn"

(Trên trận tuyến thông đường)

Ông Hân cũng như những người từng có mặt trong những ngày mở đường Hoàng Liên Sơn I mà tôi gặp đều bảo ngày thông toàn bộ tuyến đường vào cuối năm 1984, tất cả vỡ òa trong niềm vui sướng, tự hào, cứ như một giấc mơ. Nhờ đó mà ô tô có thể đi từ  Sa Pa sang Bát Xát, việc tải đạn, chuyển lương cùng quân trang, quân dụng, vũ khí, đạn dược cho anh em chiến sỹ thuận tiện hơn… Không chỉ thế, con đường đã mở ra một trang mới cho cuộc sống của đồng bào các dân tộc ở những bản làng Sa Pa, Bát Xát nơi đi qua.

Đường mới hôm nay

Vậy là đã gần 33 năm trôi qua kể từ ngày cung đường Hoàng Liên Sơn I được mở. Con đường trước đây là đường cấp phối đất đá gồ ghề, bây giờ mang tên Tỉnh lộ 155 đã được nâng cấp, cải tạo đẹp. Theo tài liệu của ngành giao thông - vận tải tỉnh, tuyến đường khởi công nâng cấp từ tháng 1/2008 đến tháng 5/2009 rải nhựa xong toàn tuyến với tổng mức đầu tư trên 83 tỷ đồng. Bây giờ xe máy, ô tô có thể đi lại êm ru từ Sa Pa sang vùng thượng huyện Bát Xát và ngược lại. Con đường mới này và Tỉnh lộ 156, 158 được sửa sang, nâng cấp đã làm cho cuộc sống của người dân thay đổi hẳn. Đúng là "Đường tới đâu văn minh tới đó" như lời cổ nhân nói. Xã Bản Khoang, Tả Giàng Phình (Sa Pa) và các xã thượng huyện Bát Xát trước đây gần như là những ốc đảo biệt lập, dân cư thưa thớt, mỗi nhà một quả đồi, đời sống các dân tộc Mông, Dao nghèo nàn, lạc hậu thì nay đã mang diện mạo mới. Trung tâm các xã hiện ra đông vui. Hôm nay, nếu có dịp hành trình trải nghiệm một vòng cung Bát Xát thì bạn dễ dàng gặp từng đoàn khách du lịch đi ngắm cảnh, khám phá bản làng. Họ sẽ nói với bạn, họ hành trình vào Bát Xát từ thành phố Lào Cai hoặc vượt cung đường Hoàng Liên Sơn I từ Ô Qúy Hồ (Sa Pa) sang. Vì sao vậy? Cũng dễ hiểu thôi vì "miền đất lạ" Bát Xát với thiên nhiên đẹp, hoang sơ, kỳ vĩ và cuộc sống đậm đà bản sắc vùng cao đang là điểm đến hấp dẫn du khách bốn phương.

Vậy là cung đường Hoàng Liên Sơn I cách đây hơn 30 năm đang mở ra cho Bát Xát hướng phát triển du lịch của tương lai.

Kỳ II - Qua đường Hoàng Liên khám phá "miền đất lạ"

Tuấn Ngọc - Lan Hương
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.