Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Bút ký

Kỷ niệm 50 năm ngày Bác Hồ gửi lá thư cuối cùng cho ngành giáo dục (15/10/1968 - 15/10/2018):

Thấm nhuần nhiệm vụ rất quan trọng và rất vẻ vang

15/10/2018 10:00

LCĐT - Năm học thứ tư trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1968 - 1969) diễn ra trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Giặc Mỹ điên cuồng leo thang đánh phá miền Bắc hòng ngăn cản sự chi viện của miền Bắc cho cuộc chiến đấu giải phóng miền Nam. Các trường học phải sơ tán, dựng nhà tranh tre, nứa lá, đắp lũy, đào hào thông ra các hầm trú ẩn để tránh máy bay giặc ném bom. Trẻ em phải đội mũ rơm đến trường. Tiếng máy bay giặc thường xuyên gầm rú trên bầu trời. Nhiều trường học bị bắn phá, nhiều nhà giáo và học sinh ngã xuống tại lớp học và trên đường tới trường.

Bác Hồ với các cháu thiếu niên, nhi đồng.                          Ảnh: Tư liệu

Nhưng việc học hành vẫn duy trì và phát triển mạnh mẽ. Giữa những ngày các trường lớp hăng say dạy và học, “tiếng hát át tiếng bom”, bức thư của Bác Hồ đến với thầy và trò toàn ngành giáo dục là nguồn cổ vũ vô cùng lớn lao, nhân lên sức mạnh của nghị lực vươn lên chiếm lĩnh tri thức, bất chấp bom đạn của kẻ thù.

Nguồn cổ vũ ấy trước tiên từ lòng yêu thương vô bờ bến Bác luôn dành cho thế hệ tương lai của Tổ quốc và những người chăm lo việc học hành. “Bác thân ái gửi lời thăm hỏi tất cả các cô, các chú và các cháu”. Tình cảm đầm ấm, gần gũi hàm chứa trong cách xưng hô tình Bác cháu đầy yêu thương. Và bao giờ Bác cũng xếp các cô trước các chú. Dù ở nơi nào, đọc những dòng đầu tiên của bức thư, thầy và trò các trường lớp đều như thấy Bác đang hiển hiện trước mắt mình.

Bác khích lệ toàn ngành bằng những thành tựu đã đạt được dù trong hoàn cảnh khắc nghiệt của chiến tranh: “Bác vui lòng biết rằng mặc dù hoàn cảnh khó khǎn, hiện nay miền Bắc nước ta đã có một vạn hai nghìn trường phổ thông, mỗi xã đều có trường cấp I, nhiều xã đã có trường cấp II, các huyện đều có ít nhất một trường cấp III. Số người đi học đã hơn sáu triệu, trong đó có hơn một triệu cán bộ và công nông đang học bổ túc vǎn hóa. Số người vào học các trường đại học và trung học chuyên nghiệp tăng gần gấp ba lần so với trước chiến tranh chống Mỹ. Hơn 30 trường đại học và 200 trường trung học chuyên nghiệp đã phối hợp chặt chẽ với các ngành và các địa phương, đẩy mạnh công tác đào tạo cán bộ, tập trung cũng như tại chức”.

Mấy số liệu tiêu biểu đã tóm lược sự phát triển của sự nghiệp giáo dục. Cách chọn và nêu số liệu đã hàm chứa tầm chỉ đạo chiến lược của Bác. Giáo dục phổ thông là nền tảng, trường cấp một phủ kín các xã, đang phát triển cấp hai và cấp ba. Bổ túc văn hóa là cần thiết, đặc biệt là với cán bộ và công nông. Hoàn cảnh chiến tranh ác liệt mà “số người đi học đã hơn sáu triệu, trong đó có hơn một triệu cán bộ và công nông đang học bổ túc văn hóa. Số người vào học các trường đại học và trung học chuyên nghiệp tăng gần gấp 3 lần so với trước chiến tranh chống Mỹ”. Chính những con số này đã đem đến sự khích lệ vô cùng lớn lao cho những người đang trực tiếp chăm lo việc học hành.

Lời Bác giao nhiệm vụ cũng chính là “Đảng và nhân dân giao cho các cô, các chú, các cháu nhiệm vụ lớn hơn trước”. Bác nêu ngắn gọn ba nhiệm vụ cho toàn ngành, tóm tắt là:

- Thầy trò phải rèn luyện tình cảm cách mạng, lòng trung thành và niềm tin.

- Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt.

- Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, bảo đảm sức khỏe và an toàn.

Thấm nhuần lời dạy của Bác, ngành giáo dục Lào Cai nỗ lực thi đua dạy tốt - học tốt.

Ba nhiệm vụ ngắn gọn nhưng khái quát toàn diện những yêu cầu cho trước mắt và lâu dài, trong đó tư tưởng tình cảm và đạo đức cách mạng là nền tảng, dạy và học là nhiệm vụ chính trị cơ bản, trọng tâm, chăm lo đời sống là điều kiện thiết thực cần thiết.

“Dù khó khǎn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt”. Một câu vẻn vẹn 16 chữ nhưng rất sâu sắc. Đây là nhiệm vụ chính trị cơ bản của nhà trường, của thầy và trò, của các cấp chăm lo cho giáo dục. Mọi nhiệm vụ khác phải quy tụ vào nhiệm vụ này. Rèn luyện tư tưởng, tình cảm, đạo đức là để “dạy tốt và học tốt”. Sơ tán, đào hầm hào, đội mũ rơm đến trường là để “dạy tốt và học tốt”. Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, vượt qua khó khăn, đảm bảo an toàn là để “dạy tốt và học tốt”. Dù khó khăn đến đâu, khó khăn do bom đạn kẻ thù, khó khăn do thiếu thốn đều phải vượt lên để “dạy tốt và học tốt”. Câu này trong thư Bác ngay lập tức trở thành khẩu hiệu của các trường lớp ngày ấy và trở thành lời quyết tâm, thành tư tưởng chỉ đạo trong mọi hoạt động của tập thể trường học và thành ý chí của mỗi thầy trò. Mọi chiến thắng, mọi thành công đều là sự vượt qua khó khăn, vượt qua thử thách. Chính vì vậy, khi đất nước hòa bình thống nhất, các trường học vẫn lấy câu này trong thư của Bác làm khẩu hiệu và phương châm hành động. Những khó khăn do bom đạn kẻ thù gây ra đã đi vào dĩ vãng, trường lớp ngày càng khang trang, những thiếu thốn về vật chất đã và đang giảm dần, nhưng những khó khăn mới, những thử thách mới luôn đặt ra đòi hỏi phải phấn đấu vượt lên, tiếp tục thi đua “dạy tốt và học tốt”, tạo nên những thành quả mới.

Bác chỉ rõ mục đích của dạy tốt và học tốt là “phấn đấu nâng cao chất lượng văn hóa và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt những đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật”. Đây chính là cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh về mục đích và phương châm giáo dục, đào tạo Người đã nêu trong Thư gửi học sinh ngày khai trường đầu tiên sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, trong các bút tích, các bài viết và các bài nói chuyện của Người. Người chỉ rõ: “Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng” đồng thời yêu cầu “các ngành, các cấp đảng và chính quyền địa phương phải thật sự quan tâm hơn nữa đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt”. Nhưng lực lượng trực tiếp chăm lo “đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng và nhân dân ta” là các cô giáo, thầy giáo. Người viết: “Nhiệm vụ của cô giáo, thầy giáo là rất quan trọng và rất vẻ vang”.

Đó là lời biểu dương, khích lệ, đồng thời là trao trách nhiệm cho các cô giáo, thầy giáo. Người yêu cầu:“Cần phải phát huy đầy đủ dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng quan hệ thật tốt, đoàn kết thật chặt chẽ giữa thầy và thầy, giữa thầy và trò, giữa học trò với nhau, giữa cán bộ các cấp, giữa nhà trường và nhân dân để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ đó”.

Bức thư của Bác Hồ đã khích lệ, động viên và soi sáng cho ngành giáo dục - đào tạo, các cô giáo, thầy giáo và các thế hệ học sinh vượt lên khó khăn để thi đua dạy tốt và học tốt trong những năm chống Mỹ, cứu nước và tiếp tục thi đua dạy tốt, học tốt trong các thời kỳ phát triển của đất nước.

Ngày nay, chúng ta đang thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện sự nghiệp giáo dục và đào tạo, tư tưởng chỉ đạo của Người trong bức thư vẫn tiếp tục soi sáng nhận thức và hành động của toàn Đảng, toàn dân chăm lo việc học hành. Ngành giáo dục và đào tạo đã và đang nỗ lực phấn đấu thực hiện khẩu hiệu “Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt, học tốt”, đổi mới mạnh mẽ nhằm đào tạo nguồn nhân lực có đầy đủ phẩm chất và năng lực “thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt những đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật” như Bác Hồ căn dặn.

Cao Văn Tư
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.