Báo Lào Cai Online
Hotline: 02143.840.046 - 0986575708

Bút ký

Quả còn háo hức chờ say

12/02/2019 09:30

Trong tủ lưu niệm nhà tôi có một quả còn.

Trong tim tôi luôn có một quả còn.

Đó là quả còn của em, cô gái Tày xinh đẹp tặng tôi năm tôi còn trẻ.

Năm ấy, tôi vừa sang nhận việc ở Phòng Văn hóa huyện Bắc Hà và được phân công cùng với hai cán bộ nữa giúp xã Tả Chải tổ chức Hội Lồng tồng (Xuống đồng), lễ hội cầu mùa đặc sắc của người Tày nơi đây.

Thi ném còn trong ngày hội xuân.

Lễ hội Lồng tồng của Tả Chải năm ấy ngày mồng Năm tháng Giêng. Tả Chải vào mùa xuân sắc đỏ của hoa đào, sắc trắng của hoa mận, hoa mơ, hoa lê phủ quanh nhà, khắp thung lũng đến các triền núi xa xa. Hoa khoe sắc, khoe sinh sôi. Hoa hội tụ lòng người. Hoa mơ ước khát khao. Đến mùa hoa nở, đến mùa hoa cho quả ngọt, trao nhận nhẹ tênh như những chòm mây trắng lửng lơ trang điểm cho trời đất cao nguyên. Mùa Xuân đi giữa rừng hoa lòng người lâng lâng, mắt người lâng lâng, say mê tỏa ra từ giọng cười điệu nói, hai tiếng Tả Chải buột ra trong say, trong tỉnh.

Thấy tôi đến bản đã bày tỏ khát khao tìm hiểu, em dẫn tôi vào mê cung chuẩn bị cho lễ hội. Em đưa tôi vào bản Nậm Cáy, nơi sinh ra em. Chiều ấy, theo lời giới thiệu, tôi được già bản cho nếm những giọt rượu ngô chứa lửa. Tôi được các mế cho thưởng thức bánh giày, bánh toóc, bánh chưng, những tấm bánh được làm từ hạt gạo dẻo thơm tích tụ từ hương đất hương rừng. Tôi được em dẫn đi xem các cụ trong bản chặt cây mai to nhất bụi làm cây còn nối giời, nối đất. Tôi được em háo hức giải thích về cái vòng tròn làm khung còn, một bên dán giấy đỏ, tượng trưng cho mặt trời, một bên dán giấy vàng biểu tượng cho mặt trăng. Trước khi em quay mặt giấu đi nụ cười mê hồn, tai tôi còn ngân nga lời em vòng tròn sẽ treo trên ngọn cây còn còn là biểu tượng trinh trắng của người con gái, quả còn nào xuyên thủng khung còn người đó sẽ mang lại sinh sôi no ấm cho bản, cho nhà.

Đêm trước ngày hội, khi chia tay nhau, em dúi vào tay tôi một quả còn, em bảo quả còn này tự tay em làm, mỗi cô gái trong bản đều tự tay làm một quả còn cho ngày lễ hội. Cũng như nhiều quả còn khác, quả còn em tặng tôi có năm cái tua làm bằng những sợi vải sặc sỡ sắc màu. Em tãi năm cái tua bám vào quả còn bảo những cái tua này vừa định hướng cho đường bay của quả còn, vừa định hướng cho những con mắt khát thèm, háo hức. Em úp bàn tay truyền lửa lên thân quả còn, nói quả còn mười hai múi này tượng trưng cho mười hai tháng vui. Những hạt thóc, hạt vừng, hạt cải, hạt bông chứa đựng trong quả còn này mang cả ao ước sinh sôi nảy nở, nuôi sống con người. Em nói bao đời nay quả còn mang khát vọng mùa màng, bao đời sau mùa màng khởi đầu từ khát vọng. Em bảo, em mong quả còn này dồn nén lòng em, mong trời, mong đất, mong tổ tiên cho bản làng yên vui, mùa màng tươi tốt sẽ được tôi cho vút lên, xuyên qua vòng trinh trắng ngạo nghễ giữa lưng chừng giời…

Tôi cầm quả còn về gối vào đêm mộng, để lại phía sau lời nhớ lời thương mông lung, vấn vít, quả còn ngũ sắc em trao không kịp vẽ những đường cong mang khát vọng thần thánh. Rồi ngày, rồi tháng cuốn trôi, tôi và em mỗi người dấn sâu vào vòng quay số phận, chỉ có quả còn mãi mãi háo hức chờ say…

Đoàn Hữu Nam
Mã bảo mật

Tổng Biên tập: Ngô Văn Hinh, Phó Tổng Biên tập: Nguyễn Đức Hoàng - Đặng Viết Xuyên. Trụ sở: Tầng 6, khối 4, phố 30 tháng 4, P.Bắc Lệnh, T.P Lào Cai.

Giấy phép xuất bản số: 41/GP-BTTTT cấp ngày 28/01/2016; Điện thoại: 0214.3840.046 - Fax: 0214.3840.921; Email: baolaocaidientu@gmail.com

Ghi rõ nguồn “Báo Lào Cai điện tử” khi sử dụng thông tin trang này.